II SA/Kr 488/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2009 r. sprawy ze skargi B.P. i R.P. na decyzję Wojewody [....] z dnia 06 września 1993 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie określającym termin dokonania rozbiórki, II. w pozostałej części skargę oddala. UZSADNIENIE Kierownik Urzędu Rejonowego w B. decyzją z dnia [...] lipca 1993r. znak: [...], wydaną na podstawie m.in. art. 37, 54 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), nakazał B.P. i R.P. rozbiórkę budowanego budynku mieszkalnego położonego na działce nr 1 w B. , w terminie do dnia 30.10.1993r. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] czerwca 1993r. stwierdzono, że na działce nr 2, położonej w B. przy ul. [...], stanowiącej własność B. i R.P. , budowany jest budynek mieszkalny o wymiarach 10,25 x 10,60 m. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. B. , działka na której zlokalizowany został przedmiotowy budynek mieszkalny przeznaczona jest pod uprawy polowe. Stan robót w dniu kontroli przedstawiał się następująco: ściana pierwszej kondygnacji na wysokość 150 cm. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wnieśli: B.P. i R.P. Odwołujący zwrócili się z prośbą o zalegalizowanie przedmiotowej budowy. Inwestorzy wskazali, że są użytkownikami gospodarstwa rolnego o powierzchni 3, 91 ha, stanowiącego ich główne źródło utrzymania. Odwołujący podnieśli, iż nie zgadzają się z wydanym rozstrzygnięciem, które jest dla nich bardzo krzywdzące. Odwołujący uzasadnili budowę trudnymi warunkami materialnymi i bytowymi, wskazując iż zamieszkują w budynku jednorodzinnym, gdzie zameldowane są [...] rodziny i rodzeństwo. Wojewoda decyzją z dnia [...] września 1993r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 53, art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U nr 38 poz.229) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu przedłożonych akt uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania wskazanych przepisów prawa budowlanego i orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego, którego budowę rozpoczęto bez wymaganego pozwolenia na budowę, poza wyznaczonymi terenami budowlanymi. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniosła B.P. i R.P. , podnosząc zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz wskazując, iż zamieszkują nowo wybudowany dom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia [...] grudnia 1994r., a następnie po podjęciu postępowania ponownie zawiesił postępowanie sądowe postanowieniem z dnia [...] lipca 1998r. ze względu na zgodny wniosek stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który stał się właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2009r. podjął z urzędu postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wskazano wyżej, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody utrzymuje w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. , która ustala termin rozbiórki do dnia 30 października 1993r. Przepis art. 37 Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 38, poz. 229) nie przewiduje określenia w decyzji nakazującej rozbiórkę terminu jej wykonania. Określenie daty wykonania obowiązku nałożonego na stronę dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną decyzji administracyjnej, przewiduje możliwość określenia w tej decyzji daty wykonania obowiązku, (por. J. Siegień, Prawo budowane , Komentarz, 4 wyd. Wyd. C.H. Beck, W-wa 2003 r.) Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 czerwca 1998r. (sygn. akt OPS 2/98, ONSA 4/1998, poz. 108) oraz w wyroku z dnia 21 maja 1999r. (sygn. akt IV SA 1522/9). Wobec braku w przepisie art. 37 pr. bud. podstawy do orzeczenia przez organ o dacie wykonania rozbiórki, stwierdzić należy, że określenie przez organ nakazujący rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części w oparciu o art. 37 pr. bud. terminu wykonania rozbiórki, nie posiada podstawy materianoprawnej. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana (m.in.) bez podstawy prawnej. Obydwie decyzje dotknięte są w tej części z powyższej przyczyny wadą nieważności. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a , sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, oraz podzielając poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 1 kwietnia 1999r. (sygn. akt IV SA 570/97), 19 maja 1999r. (sygn. akt IV SA 270/96) oraz 5 października 1999r. (sygn. akt IV SA 1502/97), na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził, że w zakresie określenia terminu rozbiórki zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji dotknięte są w części nieważnością. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie uznać należy, ze jest ona prawidłowa i nie narusza ona tak przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały obowiązujące wówczas przepisy. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie wszczęto jeszcze w 1993r. ([...].06.1993r. przeprowadzono wizję w terenie, w trakcie której ustalono stan zaawansowania robót budowlanych i wstrzymano roboty budowlane w trybie natychmiastowym). Decyzje obu organów wydane zostały także w 1993r., a więc jeszcze pod rządami ustawy prawo budowlane z 24.10.1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i 201, z 1984 r. Nr 35, poz. 185 i 186, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 41, poz. 324 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198). Zgodnie z brzmieniem art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Takiego pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych skarżący nie uzyskali. Tym samym zasadnie organy nadzoru budowlanego zastosowały art.37 powołanego prawa budowlanego. Przepis tego artykułu stwierdza, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część np. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta B. z 3.06.1992r. działka nr 2 położona była w obszarze objętym symbolem [...] - teren upraw polowych. Adaptacja trwała. Istniejące zagrody w dobrych stanach technicznych związane z obsługą terenów rolnych - do utrzymania w gospodarczo uzasadnionych przypadkach. Zakaz tworzenia nowych zagród. Zakaz wznoszenia jakiejkolwiek nowej zabudowy z wyjątkiem obiektów infrastruktury technicznej. Zakaz wydzielania nowych działek budowlanych. Niewątpliwie zatem wykonywane na działce nr 2 roboty budowlane były realizowane na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę. Zatem organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy na moment wydawanych przez siebie decyzji i wydany nakaz rozbiórki uznać należy za prawidłowy. Sami skarżący w swojej skardze przyznają, że przekroczyli prawo decydując się na budowę bez zezwolenia. Budzić może zdziwienie, że pomimo świadomości bezprawności swoich działań oraz nakazu wstrzymania robót budowlanych z [...].06.1993r. skarżący nadal kontynuowali budowlę zamierzonego obiektu budowlanego nic nie robiąc sobie z obowiązującego prawa oraz z nakazów organów administracji publicznej i wykazując w ten sposób lekceważący stosunek do obowiązującego w Rzeczpospolitej Polskiej porządku prawnego. Z powyższych względów, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt l sentencji. Na zasadzie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi w pozostałej części.