II SA/Kr 488/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala. Uzasadnienie: Pismem z dnia 29 grudnia 2020 r. sygn. akt [...] Kierownik Referatu Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. udzielił wyjaśnień związanych z wnioskiem A. C. o uznanie go za stronę postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Remont, przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z częściową zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek usługowy oraz zagospodarowaniem terenu na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.". Na powyższe pismo A. C. złożył zażalenie zarzucając, że o kwestii jego uczestnictwa w postępowaniu organ administracji winien orzec w formie postanowienia, a tego nie uczynił. Nadto A. C. podniósł, że uniemożliwiono mu przeglądanie akt sprawy, podczas gdy strona ma prawo wglądu do akt postępowania, zaś odmowa zapoznania się z aktami sprawy - zgodnie z art. 74 § 1 kpa - wymaga wydania postanowienia, czego również nie uczyniono. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa stwierdziło niedopuszczalność zażalenia A. C. na pismo z dnia 29 grudnia 2020 r. wydane przez Kierownika Referatu Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał co następuje: Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przyczyn przedmiotowych - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, a także nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia. Pismo Kierownika Referatu Wydziału Architektury i Urbanistyki UMK nie jest formalnym rozstrzygnięciem, od którego przysługiwałby środek zaskarżenia w postaci zażalenia bądź odwołania. Stąd też przyjąć należy, że zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, gdyż od pisma zażalenie nie przysługuje. Brak jest podstaw do przyjęcia, że o uznaniu A. C. za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla opisanej wcześniej inwestycji, organ I instancji winien orzec w formie postanowienia. Wydanie postanowienia w trybie art. 31 § 2 kpa dotyczy wyłącznie organizacji społecznych, gdyż organ administracji publicznej postanawia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, a na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, organizacji społecznej przysługuje zażalenie. Przepis ten jednak nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. W przedmiocie natomiast możliwości zapoznawania się z aktami postępowania, udzielono Skarżącemu wyjaśnień w kwestionowanym piśmie z dnia 29 grudnia 2020 r. Na powyższe postanowienie A. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił organom obu instancji rażące naruszenie prawa oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie skarżącego do czynności przeglądania akt sprawy. Podniesiono nadto, że organ I instancji odmówił skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, a organ odwoławczy podtrzymał ten stan nie nakazując organowi I instancji udostępnienia skarżącemu akt. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza postanowieniem niedopuszczalność odwołania. W związku z art. 144 kpa przepis ten ma zastosowanie także do zażaleń. Z kolei stosownie do przepisu art. 141 § 1 kpa zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie zatem stanowi środek zaskarżenia aktu administracyjnego wydanego w toku postępowania i rozstrzygającego określoną konkretnym przepisem kwestię. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że dla bytu aktu administracyjnego nie jest konieczne określenie jego nazwy, a nawet nie jest konieczne zawarcie w nim wszystkich przewidzianych prawem elementów. Niezmienny jednak i trwały pozostaje pogląd, że ani decyzja, ani postanowienie nie istnieją bez elementu zasadniczego tj. bez rozstrzygnięcia, którego podjęcie jest wedle prawa konieczne. Z całą pewnością pismo Kierownik Referatu Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. z dnia 29 grudnia 2020 r. żadnego rozstrzygnięcia nie zawiera. Organ w piśmie tym jedynie udzielił skarżącemu wyjaśnień co do przyczyn, dla których nie uznaje go za stronę prowadzonego postępowania. Pismo to nie stanowi postanowienia, ponieważ kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje takiej formy działania organu w celu ustalenia kręgu uczestników postępowania. W konsekwencji więc nie ma możliwości zaskarżenia takiego pisma zażaleniem. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje podnoszony przez skarżącego fakt zawiadomienia go o wszczęciu postępowania. Pismo informujące o braku przymiotu strony pozostaje jedynie pismem, któremu nie można przypisać cech znamiennych dla aktu administracyjnego. Uznanie danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego nie następuje w drodze aktu administracyjnego. Nieprawidłowe ustalenia kręgu stron stanowi natomiast wadę postępowania. Wada ta może być podnoszona w ramach przewidzianego prawem środka zmierzającego do wzruszenia decyzji wydanej w wyniku tak przeprowadzonego postępowania. Ostatecznie stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło, że zażalenie nie jest dopuszczalne. Wobec powyższego skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.