II SA/Kr 489/09
WyrokWSA w Krakowie2009-05-11
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Małgorzata Brachel- Ziaja, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności datę zakończenia budowy obiektu budowlanego, co miało wpływ na zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w kontekście nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności daty zakończenia budowy obiektu. Brak wystarczających dowodów uniemożliwił jednoznaczne stwierdzenie, czy budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., co miało kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego i zasadności nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Postępowanie administracyjne dotyczyło nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zlokalizowanego w strefie ochronnej gazociągu wysokoprężnego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia i lokalizację w strefie ochronnej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podnosili, że nie byli poinformowani o przebiegu gazociągu i budowali fundamenty przed ustaleniem jego przebiegu. Sąd administracyjny uznał, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, w szczególności daty zakończenia budowy.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [....] z dnia 09 stycznia 1997 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2009 r. sprawy ze skargi T.N. , M.N., J.N. , W.N .i K.N. na decyzję Wojewody [....] z dnia 09 stycznia 1997 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte 22 kwietnia 1996r. na wniosek Rozdzielni Gazu w B., która pismem z dnia 3 kwietnia 1996r. poinformowała organ administracyjny o kolizji budynku gospodarczego z gazociągiem wysokoprężnym.
Kierownik Urzędu Rejonowego w T. decyzją z dnia [...] listopada 1996r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 i art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414) oraz art. 104 kpa, nakazał T. i W. N. dokonanie w terminie do dnia 31 kwietnia 1997r. rozbiórki budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 1 w R.
Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z protokołem kontroli inwestorzy rozpoczęli budowę budynku gospodarczego, murowanego, częściowo podpiwniczonego, o wymiarach 7 x 4,5 m, bez wymaganego pozwolenia. Wskazano, iż budynek ten został zlokalizowany w strefie wysokoprężnego gazociągu, w odległości od sieci ok. 6,5 m, przy czym strefa ochronna od gazociągu wynosi 15 m. W uzasadnieniu podniesiono także, że przedmiotowy budynek w dacie orzekania przez organ I instancji był w trakcie realizacji; w 1988r. wykonane zostały fundamenty, a w 1994r. pozostałe roboty. W związku z powyższym zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, orzeczono o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. N. i W. N. Wskazali w nim, że w 1988r. wybudowali fundamenty, a w między czasie ustalono przebieg gazociągu. Odwołujący podali, iż nie byli poinformowani o przebiegu gazociągu i nie zdawali sobie sprawy, iż jego budowa utrudni im użytkowanie działki. Podnieśli, iż jedynym wyjściem było wybudowanie gazociągu w większej odległości od zlokalizowanych fundamentów. Odwołujący wskazali, iż przedmiotowy budynek mieli zamiar wykorzystać na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie hodowli drobiu, podali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i w/w decyzja jest dla nich krzywdząca.
Wojewoda T. decyzją z dnia 9 stycznia 1997r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na słuszność wydanej przez organ I instancji decyzji, bowiem budynek gospodarczy wybudowano bez wymaganego pozwolenia, w strefie ochronnej od gazociągu.
Skargę od powyższej decyzji Wojewody [...] do sądu administracyjnego wnieśli T. N. i W. N. Skarżący w skardze podtrzymali argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 7 listopada 1996r.
Wojewoda T. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo podnosząc, że nie można uznać za słuszną argumentacji, że właściciele działki nr 1 nie wiedzieli, iż w bezpośrednim sąsiedztwie realizowany jest gazociąg wysokoprężny, skoro przebiega on zaledwie kilka metrów od ich domu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa.
W szczególności należy wskazać, że organy administracji publicznej przy rozpoznawaniu sprawy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji był nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 1 w R. Decyzja organu l instancji została wydana w dniu 7 listopada 1996r., a poprzedzona była oględzinami miejsca budowy przeprowadzonymi w dniu [...] kwietnia i [...] października 1996r. W trakcie pierwszej wizji stwierdzono, że w/w budynek został zlokalizowany w odległości 6,5 metra od gazociągu, podczas gdy wymagana odległość wynosi 15 m. Wskazano także, iż inwestorzy nie posiadają wymaganego prawem pozwolenia na budowę w/w obiektu. Podczas kolejnej wizji stwierdzono, że fundamenty pod w/w budynek wybudowano w 1988r., a pozostałe roboty, bez konstrukcji i pokrycia dachowego w 1994r.
W/w dowody tj. protokoły oględzin nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania, że budowa spornego budynku nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Dokumenty te nie są bowiem dość szczegółowe i nie zawierają koniecznych opisów i spostrzeżeń, pozwalających na ocenę czy przed 1 stycznia 1995r. sporny budynek doprowadzony był do stanu, w którym - przynajmniej w części - było możliwe przystąpienie do użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Tak bowiem należy rozumieć termin "zakończenie budowy" w ujęciu przepisu art. 103 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy Prawo budowlane. W znaczeniu wyżej podanym za uznaniem budowy za zakończoną nie powinien stać na przeszkodzie częściowy brak wykonania niektórych robót wykończeniowych, a także brak wykonania niektórych robót wyposażeniowych lub innych o podobnym charakterze, które mogą być wykonywane w użytkowanym już obiekcie budowlanym.
Wskazywane protokóły z oględzin nie zawierają żadnych bliższych i dokładniejszych opisów potrzebnych do dokonania ustaleń w tym zakresie. Na podstawie ustalonego przez orzekające w sprawie organy administracyjne stanu faktycznego nie można jednoznacznie stwierdzić, iż w świetle powołanego wyżej przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, budowa spornego obiektu nie była zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r. Za nie wystarczające i nie poparte żadnymi dowodami należy uznać stwierdzenie organu I instancji, zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 7 listopada 1996r., iż "budynek gospodarczy jest w trakcie realizacji". Nie wiadomo bowiem co jeszcze zastało do realizacji na tym obiekcie budowlanym.
Do jednoznacznych w tym zakresie ustaleń niezbędne były dokładniejsze opisy i spostrzeżenia wynikające z przeprowadzonych oględzin bądź niezbędne było przeprowadzenie innych jeszcze dowodów.
Powyższe wadliwości w prowadzeniu postępowania dowodowego spowodowały, że wbrew wymogom z art. 7 kpa i art. 77 § 1 k.p.a. nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy, a przede wszystkim zasadnicza dla tej sprawy okoliczność tj. data ukończenia budowy spornego obiektu.
Ustalenie powyższej okoliczności było niezbędne dla określenia właściwego stanu prawnego. W dniu 1 stycznia 1995r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414). Zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy przepisu art. 48, który przewiduje bezwzględny nakaz rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1995r. Do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1981 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Powyższe istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego powodują, że postępowanie to winno zostać jeszcze raz przeprowadzone przez organy administracji publicznej. W szczególności organy rozpoznając sprawę po raz kolejny winny ustalić stan faktyczny w sposób dokładny i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji powinno spełniać wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i jako wadliwe winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji.
Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło