II SA/Kr 489/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla K. M.G. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewody z dnia 8 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki postanawia: zawiesić postępowanie sądowe Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,1066 ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. N. , m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat.[...] l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. D. , na rzecz R.P., Z.P. i G.M. ,. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłankami zwrotu nieruchomości są: wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot, objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej przedstawione przesłanki muszą zaistnieć łącznie. Dokonane w niniejszej sprawie ustalenia bez wątpienia dowodzą, że z wnioskiem o zwrot wystąpiły osoby do tego legitymowane zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a odjęcie prawa własności nastąpiło w drodze instytucji wywłaszczenia. Zatem należy zbadać czy zachodzi zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W oparciu o zebrany materiał dowodowy w niniejszej sprawie można jednoznacznie stwierdzić, że parcel nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] o łącznej powierzchni 0,0967 ha wraz z udziałem wynoszącym ½ części parcel nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] o łącznej pow. 0.0532 ha położonej w byłej gminie katastralnej D. zostały dowłaszczone jako konsekwencja wywłaszczenia dokonanego w 1978 r., po przeprowadzenie którego okazało się, że tereny nim nie objęte nie nadają się do racjonalnego prowadzenia gospodarstwa ogrodniczego. Przejęcie nieruchomości polegającej na dowłaszczeniu przez właściwy podmiot terenu nie objętego dotychczas wywłaszczeniem na potrzeby realizacji konkretnego celu, ma w zamyśle wyłącznie ochronę interesów byłego właściciela i stanowi odrębną przesłankę wywłaszczenia. Nie ulega wątpliwości, że parcele l.kat [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] objęte zostały wywłaszczeniem na żądanie właściciela i w momencie wywłaszczenia nie były niezbędne do realizacji jakiegokolwiek celu inwestycyjnego. W przypadkach, gdy dana nieruchomość zostaje wywłaszczona, a następnie na skutek inicjatywy byłych właścicieli następuje wywłaszczenie tej części, która pierwszym wywłaszczeniem nie została objęta, to nieruchomości wywłaszczone w drugiej kolejności czyli "dowłaszczone" dzielą los prawny nieruchomości wywłaszczonych jako pierwsze. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu działki nr [...] uzależnione jest od ustalenia czy nieruchomość oznaczona jako parcela l. kat [...] i l. kat [...] jest zbędna na cel wywłaszczenia. W uzasadnieniu decyzji z dnia 18 kwietnia 2012 r. Starosta K. wykazał, że parcele katastralne nr [...] i [...] wywłaszczone zostały decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. – N. Wydział Gospodarki Komunalnej z dnia 15 czerwca 1978 r. w trybie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która stała się ostateczna w dniu 19 czerwca 1978 r. W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia został osiągnięty w określonych ustawowo terminach poprzez wydanie decyzji w trybie art. 35 ust. 3, o czym świadczy odpis prawomocnej decyzji wywłaszczeniowej. Zrealizowanie celu wywłaszczenia na nieruchomości tj. na przejętych na rzecz Skarbu Państwa parcelach nr [...] i [...] odpowiadających obecnie działce nr [...] pociąga za sobą konieczność stwierdzenia, że "dowłaszczona" na wniosek współwłaścicieli nieruchomość oznaczona jako parcele nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] odpowiadające obecnie działce nr [...] , dzieli los prawny nieruchomości wywłaszczonej jako pierwszej i tym samym nie może zostać zwrócona. Od tej decyzji odwołania wnieśli R.P. i G.M. , reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego K.C. . Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia 23 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W przypadku bowiem, gdy dana nieruchomość zostaje wywłaszczona, a następnie na skutek inicjatywy jej byłych właścicieli, następuje wywłaszczenie tej jej części, która pierwszym wywłaszczeniem nie została objęta, to działka wywłaszczona w drugiej kolejności dzieli los działki pierwszej. Oznacza to, że zwrot lub odmowa zwrotu działki nr [...] , zależy od tego czy zwrócona byłym właścicielom została działka nr [...] . W kontekście powyższego, kluczowa kwestią przesądzającą o treści niniejszego rozstrzygnięcia jest fakt, że decyzją z dnia 8 lutego 2013 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 18 kwietnia 2012 r. orzekającą o odmowie zwrotu działki nr [...] , w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych nr [...] i nr [...] na rzecz G.M. Z.P. i R.P. , . Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R.P. domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym błędne ustalenie, że działka nr [...] nie stała się zbędna dla realizacji celu, dla którego została wywłaszczona, dlatego brak jest podstaw do zwrotu działki nr [...] , podczas gdy, działka [...] stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia, dlatego nie tylko działka nr [...] , lecz również [...] powinny zostać zwrócone skarżącemu. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że w sprawie istotne jest wyjaśnienie relacji pomiędzy postępowaniem w sprawie zwrotu działki nr [...] oraz w sprawie zwrotu działki nr [...] objętej niniejszą skargą. Decyzje dotyczące tych działek, wydane przez Wojewodę, zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zdaniem skarżącego decyzja wojewody o odmowie zwrotu działki nr [...] narusza przepisy prawa materialnego, co uzasadnia jej uchylenie i orzeczenie na drodze postępowania administracyjnego o zwrocie działki nr [...] . Powyższe oznacza, że wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem tj. rozstrzygnięcia opartego na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jest możliwe jedynie wówczas, gdy decyzja o zwrocie działki nr [...] nie będzie naruszać przepisów prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd administracyjny może zawiesić postępowanie w sprawie w razie ustalenia, że rozstrzygniecie sprawy objętej skargą zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Taka sytuacja zachodzi, w ocenie Sądu, w tej sprawie. W dniu 8 lutego 2013 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję znak [...] mocą której utrzymano w mocy poprzedzającą ją decyzję Starosty K. o odmowie zwrotu działki nr [...] . Jak wynika z akt sprawy, to parcele katastralne wchodzące obecnie w skład działki nr [...] zostały wywłaszczone na realizację celu publicznego, natomiast parcele nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] stanowiące obecnie działkę nr [...] zostały wywłaszczone nie z uwagi na realizację celu publicznego, ale w związku z żądaniem ówczesnych właścicieli, którzy uznali, że pozostawiona im część nieruchomości stanowiąca wyżej opisaną działkę nie będzie nadawała się do racjonalnego prowadzenia gospodarstwa ogrodniczego. Tym samym nastąpiło związanie wywłaszczenia parcel katastralnych nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] stanowiącej działkę nr [...] (obecnie) z wywłaszczeniem działki nr [...] (obecnie). Rację mają wiec organy, i w istocie nie kwestionuje takiego związania sam skarżący, a wręcz sam podnosi to w uzasadnieniu skargi, że to od rozstrzygnięcia co do legalności odmowy zwrotu działki nr [...] uzależnione być powinno rozstrzyganie co do zwrotu działki oznaczonej obecnie numerem [...] o pow. 0,1066 ha. Sąd z urzędu posiada informację, że decyzja Wojewody z dnia 8 lutego 2013 r. znak [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 467/13 skargę oddalił. Wyrok ten jednak nie jest prawomocny i służy od niego skarga kasacyjna. Powyższe oznacza, że w tej sprawie zachodzi okoliczność pozwalająca na uznanie, że prawidłowe rozstrzygniecie tej sprawy (dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ) będzie uzależnione od uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r., którym rozpoznawano skargę na decyzję o odmowie zwrotu działki nr [...] . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie uznał, że zachodzi przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podejmie z urzędu postępowanie w tej sprawie z chwilą uprawomocnienia się wyżej wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 467/13 lub wydania prawomocnego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.