II SA/Kr 489/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-24
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się ze świadczenia rentowego, pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną i trojgiem pełnoletnich dzieci (dwoje bezrobotnych), a jego sytuacja materialna jest trudna, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów (renta, zasiłek dla bezrobotnych, dochód z gospodarstwa rolnego), licznych członków rodziny na utrzymaniu (w tym bezrobotnych) oraz braku oszczędności, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Skarżący wraz z żoną i trojgiem pełnoletnich dzieci utrzymuje się z renty, zasiłku dla bezrobotnych i dochodu z gospodarstwa rolnego, a dwoje dzieci jest bezrobotnych. Skarżący podniósł, że jego trudna sytuacja materialna, zły stan zdrowia i brak oszczędności uniemożliwiają mu ponoszenie kosztów sądowych. Po uzupełnieniu wniosku i przedłożeniu dokumentów potwierdzających wydatki, sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącego K. G. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego K. G. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 22 czerwca 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2016 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. G. i 3 pełnoletnich dzieci. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 1.666 zł i składa się na niego świadczenie rentowe skarżącego w wysokości [...] zł, zasiłek z PUP żony w wysokości [...] zł oraz dochód syna D. G. z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Syn P. G. i córka K. G. są osobami bezrobotnymi, bez prawa do pobierania zasiłku.
W skład majątku skarżącego wchodzi współwłasność domu o pow. 190 m2, współwłasność nieruchomości rolnej o pow. 1,41 ha.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż ze względu na trudną sytuację materialną rodziny, wysokie koszty utrzymania domu, duże bezrobocie w regionie, brak oszczędności, spłatę długów zaciągniętych u rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Trudną sytuację materialną pogarsza dodatkowo zły stan zdrowia skarżącego, który uniemożliwia mu pracę i uzyskanie godziwego wynagrodzenia.
W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wnioskach o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 13 czerwca 2016 r., skarżący został wezwana do ich uzupełnienia.
W piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż jego stan zdrowia jest zły i z tego względu otrzymuje świadczenie rentowe, podobnie jak żona skarżącego. Córka K. G. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący nie jest właścicielem pojazdu mechanicznego, podobnie jak żadne członek jego rodziny. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Konto bankowego posiada tylko M. G.
Do pisma skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów:
2 faktury VAT za zakup lekarstw na łączną kwotę [...] zł, opłatę za telefon- [...] zł, fakturę za energie elektryczną – [...] zł (za marzec 2016 r.) , fakturę za dostawę gazu [...] zł (czerwiec 2016 t. ), fakturę za dostawę wody – [...] zł, wyciąg z konta bankowego M. G. za miesiące maj i czerwiec 2016 r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu P. G., K. G. i M. G. jako osób bezrobotnych, bez prawa do zasiłku, odcinki opłat ubezpieczeń M. G., D. G., PIT 37 K. G. za rok 2015, ubezpieczenie domu. Reasumując wykazane wydatki konieczne zamykają się kwotą 489,49 zł.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego skarżący w sposób nie budzący wątpliwości za pomocą dokumentów oraz złożonych wyjaśnień udowodniła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a także nie jest też w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Skarżący utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 616 zł. Jest osobą schorowaną. Jego sytuacji nie poprawia fakt, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną i 3 pełnoletnich dzieci bowiem dwoje z nich nadal pozostają na jako utrzymaniu jako osoby bezrobotne. Syn D. G. uzyskują niski dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami.
Z tych względu orzekający uznał, iż przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa w pełni uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło