II SA/Kr 489/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-04
Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania wiaty śmietnikowej, w szczególności odległości od budynków mieszkalnych i granicy działki, uzasadnia nakaz jej rozbiórki na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, w tym § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez usytuowanie wiaty śmietnikowej w odległości mniejszej niż 10 m od okien budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz mniejszej niż 3 m od granicy działki sąsiedniej, wypełnia przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy brak jest możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, nakaz rozbiórki jest uzasadniony.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." w K. wybudowała wiatę śmietnikową na działce współwłasnej, naruszając przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od budynków mieszkalnych i granicy działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wiaty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB i orzekł nakaz rozbiórki wiaty, umarzając postępowanie w części dotyczącej utwardzenia terenu. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "K.".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Sygn. akt II SA/Kr [...]
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat G. decyzją nr [...] z dnia 30.06.2017r., znak: ROiK [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz. 1332 z późn. zm.) nakazał inwestorowi: Spółdzielni Mieszkaniowej "K. ", rozbiórkę wiaty śmietnikowej o powierzchni zabudowy 18,45m2 wraz z utwardzeniem terenu z kostki brukowej, zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...], usytuowanej przy granicy z działką nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., wykonanej w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Termin wykonania obowiązku wskazano: do dnia 29.09.2017r.
Powodem rozstrzygnięcia było ustalenie m.in. po przeprowadzeniu w dniu 26.10.2016r oraz w dniu 02.11.2016r. kontroli na działce nr [...] przy ul. [...] w K., że na placu o nawierzchni brukowej postawiono altanę śmietnikową modułową o konstrukcji metalowej z przekryciem z płyt z tworzywa sztucznego. Ściany częściowo z blachy trapezowej, częściowo ażurowe z kraty. Altana znajduje się w odległości ok. 0,40-0,42m od ogrodzenia nieruchomości przy ul. [...] (działki nr [...]), 8,30m od ściany budynku nr 36A i 9,05m od najbliższej ściany budynku nr [...]. Ustalono również, iż obecnie zrealizowana wiata jest w innym miejscu niż dotychczas istniejąca, zatem stanowi nowy obiekt budowlany. Ustalenia zostały potwierdzone i uszczegółowione podczas oględzin w dniu 25.01.2017r. (k-28 akt PINB). Działka, na której wykonano przedmiotową altanę, zabudowana m.in. 3 budynkami wielorodzinnymi jest współwłasnością osób fizycznych oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "K. ", zarządzającej nieruchomością. PINB ustalił, że na budowę nowej altany śmietnikowej, spełniającej wymogi obowiązujących przepisów o odpadach S.M. K. nie uzyskała zgody właściwego organu administracji. Wobec usytuowania wiaty z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych PINB uznał, iż brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego w celu zalegalizowania robót budowlanych.
Odwołanie od w/w decyzji PINB zostało wniesione przez Spółdzielnię Mieszkaniową "K. ", w którym podniesiono, iż wykonanie wiaty śmietnikowej wynikało z konieczności spełnienia obowiązków z ustawy o odpadach, nie było przy tym możliwości innego jej usytuowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 stycznia 2018r. nr [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 kpa oraz na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:
- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł nakaz wobec inwestora Spółdzielni Mieszkaniowej "K. ", rozbiórkę wiaty śmietnikowej o powierzchni zabudowy 18,45m2, zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...], usytuowanej przy granicy z działką nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., a zatem w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Termin wykonania obowiązku: do dnia 30.04.2018r,
- umorzył postępowanie w części dotyczącej utwardzenia terenu z kostki brukowej.
W uzasadnieniu podano, iż w wyniku dokonanych czynności kontrolnych stwierdzono, że roboty zrealizowane przez S.M. K. , tj. realizacja altany śmietnikowej oraz utwardzenie terenu pod altanę z kostki brukowej wykonano bez wymaganych pozwoleń z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Przedmiotowa altana śmietnikowa jako obiekt tzw. małej architektury wymieniony w art. 3 pkt l i pkt 4c oraz w art.29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane nie wymagała w dacie budowy uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zatem nie wymagała również legalizacji. Natomiast jej usytuowanie w odległości mniejszej niż 10m narusza obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 j.t.): tj. § 23 wobec tego, iż znajduje się w odległości mniejszej niż 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Zatem należało podzielić wnioski organu I instancji, choć wywiedzione z nieco innych niż wskazane w uzasadnieniu okoliczności, że roboty budowlane związane z realizacją wiaty śmietnikowej zostały wykonane z naruszeniem § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia. Powyższe wypełnia przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, której wystąpienie obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań nadzorczych. Skoro lokalizacja wiaty narusza obowiązujące przepisy techniczno-budowlane i związane z tym prawne interesy osób trzecich, uzasadniona jest jej rozbiórka.
W kwestii utwardzenia części terenu działki budowlanej kostką brukową organ podał, iż przez utwardzenie gruntu należy rozumieć -wszelkiego rodzaju prace, które wiążą się z utwardzeniem powierzchni gruntu z wykorzystaniem materiałów budowlanych, a więc np. wylanie płyty betonowej, ułożenie kostki brukowej. Tak scharakteryzowane prace kwalifikowane są jako roboty budowlane, o których stanowi art. 29 ust. 2 pkt 5 prawa budowlanego. Należy od nich odróżnić roboty ziemne przy których realizacji nie są wykorzystywane żadne materiały budowlane, a które polegają np. na wyrównaniu terenu. (wyrok WSA w Poznaniu z 25.09.2013, sygn. II SA/Po [...], LEX nr 1393262). Po zmianie ustawy Prawo budowlane ustawą z dnia 20 lutego 2015r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z nowym brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 5 i art. 30 Prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia wykonywanie robót budowlanych, polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Zatem nie są to roboty nielegalne. Odnośnie utwardzenia terenu pod wiatą (nawierzchnia z kostki betonowej) i w pobliżu stacji trafo, PINB w toku czynności wyjaśniających nie dokonywał ustaleń, iż zrealizowane zostało z naruszeniem przepisów. Nie informował również stron o takim przedmiocie postępowania. Utwardzenie to nie stanowi też całości techniczno-użytkowej wraz z obiektem będącym przedmiotem postępowania, tj. altaną śmietnikową, a organ nie stwierdził naruszenia przepisów techniczno-budowlanych oraz planistycznych związanych z jego budową. Zatem orzeczenie o rozbiórce utwardzenia terenu (o bliżej nie wskazanej powierzchni) było nieuzasadnione. Skoro roboty te nie naruszają przepisów w stopniu wymagającym ingerencji nadzorczej organu, nie jest wymagane rozstrzygnięcie organu i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć.
Odnosząc się do treści odwołania MWINB stwierdził, że uwagi w nim zawarte nie zasługują na uwzględnienie, gdyż decyzja nie pozbawia inwestora możliwości usytuowania wiaty śmietnikowej w innym miejscu, zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "K. " wniosła Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, zarzucając:
- nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym tj. przyjęcie, że przywołany przepis stanowi podstawę prawną do nakazu rozbiórki budowli po jej wybudowaniu bez wcześniejszego zbadania spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie
- naruszenie § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku poprzez uznanie że odległość wiaty śmietnikowej od granicy działki jest równoznaczna z odległością od ogrodzenia.
- naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że naruszenie przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku jest równoznaczne z wypełnienie dyspozycji tego przepisu, podczas gdy przywołany artykuł ogranicza taką sankcję jedynie robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w przepisach;
- naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że niewymieniona w nim przesłanka czyli podniesione przez Organ II instancji w uzasadnienie decyzji, prawnie chronione interesy osób trzecich są podstawą do wydania nakazu rozbiórki.
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 6 kpa poprzez oparcie decyzji na wadliwej podstawie prawnej, niepopartej dodatkowo zbadaniem zaistnienia przesłanek wymienionych w przywołanym przez organ l instancji artykule;
- naruszenie art. 7, art.77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącym na organie II instancji obowiązku w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to nieustaleniu na czym ma polegać istotność naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku; nieustaleniu gdzie przebiega granica pomiędzy działkami, co uniemożliwia zmierzenie odległości budowli od granicy działki;
- art. 107 § 3 kpa poprzez nie wskazanie przez organ dowodów na których się on oparł.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż organ ustalił odległość do ogrodzenia, kiedy ono nie znajduje się w granicy działki. Nadto inwestor złożył wniosek o odstępstwo, czego organ nie ustalił. Nie wzięto też pod uwagę okoliczności z powodu, których brak jest możliwości innego usytuowania wiaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, pomimo wystąpienia wad w zakresie naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, nie miały one wpływu na wynik postępowania.
W szczególności istotą kontrolowanej sprawy była ocena legalności spornej wiaty śmietnikowej w świetle § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym ewentualna kwestia prowadzenia postępowania naprawczego. Ust. 1 wskazanego przepisu wprost wskazuje, iż odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt l i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Z kolei ust. 2 wskazuje, iż w przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
Skarżony organ dokonał prawidłowej oceny, iż naruszono wymóg wskazujący obowiązkową odległość z powołanego przepisu, gdyż o ile można mieć wątpliwości co do przyjęcia odległości do ogrodzenia, skoro przepis wskazuje na granice działek, to jednak przede wszystkim naruszono wymóg odległości co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Istotne zatem było, iż wiata została usytuowana w odległości jedynie 9 m od okien sąsiedniego budynku. Nadto o ile w zakresie przyjętej przez organ odległości do ogrodzenia wskazano na 0,40-0,42m, to ze sporządzonych map wynika brak zachowania wymogu co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zatem wiata została usytuowana bliżej niż 3 m od działki sąsiedniej.
Ponadto z prawidłowo zgromadzonych przez organy map oraz informacji z geoportalu wynika, iż wcześniej wiaty tam nie było, co potwierdza okoliczność, że stanowi nowy obiekt budowlany, z uwagi na co niezasadne są zarzuty odnoszące się do wystąpienia o opinię do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego odnośnie pomniejszenia wymaganych rozporządzeniem odległości.
Ze zgromadzonych dowodów wynika również, że sporna wiata nie styka się z podobnymi urządzeniami, co w świetle naruszenia wymogu odległości co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, oznacza, iż roboty budowlane związane z realizacją wiaty śmietnikowej zostały wykonane z naruszeniem § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia. Powyższe wypełnia przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, której wystąpienie obligowało organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań nadzorczych. Skoro lokalizacja wiaty tj. 9 m od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, narusza obowiązujące przepisy techniczno-budowlane i związane z tym prawne interesy osób trzecich, uzasadniona jest jej rozbiórka, ponieważ brak jest możliwości nałożenia na inwestora obowiązków, które mogłyby doprowadzić do wykonania robót, które wprowadziłyby stan zgodny z prawem. Wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w zakresie przepisów wskazanych w skardze.
W zakresie zaś pozostałych zarzutów, kwestia spornych granic nie ma również w świetle w/w uwag żadnego znaczenia, gdyż istotne było usytuowanie w odległości 9m od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Zatem materiał dowodowy został zebrany w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Nadto organ odwoławczy wydał decyzję reformatoryjną opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, nie kwestionując sposobu przeprowadzenia przez niego dowodów, ani całego postępowania dowodowego, które było prowadzone zgodnie z prawem i nie zawierało istotnych braków.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło