II SA/Kr 49/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą kosztów sądowych, I) oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że jest wdową na własnym utrzymaniu. Ma dwoje dorosłych dzieci posiadających własne rodziny. Jej jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.077,38 zł. Mieszka w mieszkaniu będącym własnością wnuczki. W związku z tym, że wnuczka skarżącej jest studentką i nie posiada stałych dochodów, J. P. opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości 302,10 zł miesięcznie, rachunki za gaz (średnio 115 zł za 1,5 miesiąca) i energię elektryczną w wysokości ok. 70 zł miesięcznie. W związku z wiekiem skarżącej (80 lat) wydaje ona ok. 200 zł miesięcznie na lekarstwa. W skład majątku skarżącej wchodzą dwie działki pozostałe po wywłaszczeniu o powierzchni 10186 m², bez dojazdu, położone w terenach zielonych. Skarżąca nie czerpie z nich żadnych dochodów, a ich zbycie jest niemożliwe ze względu na przeznaczenie tych działek na tereny zielone. Nie posiada ona żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości. Skarżąca dodała także, że jej dorosłe dzieci są również w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Ze względu na trwałą chorobę obydwojga, jedynym źródłem ich utrzymania są bardzo niskie renty. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Skoro przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest brak jakiegokolwiek dochodu, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skarżąca J. P. pobiera bowiem stałe miesięczne dochody w wysokości 1.077,38 zł. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że oprócz wydatków przeznaczonych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i utrzymanie skarżąca ponosi wydatki związane z leczeniem orzekający stwierdził, że istnieją podstawy do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Orzekający nie przychylił się do wniosku strony skarżącej o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Należy zauważyć, że wszczynając spór przed sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, jeśli takowe strona uznaje za niezbędne. Strona winna zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W sytuacji finansowej skarżącej zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie stanowi, zdaniem orzekającego, wystarczającą pomoc państwa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).