II SA/Kr 49/17

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 16 listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu p o s t a n a w i a oddalić wniosek S. C. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 6 marca 2017 r., w sprawie skargi na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 16 listopada 2016 r. We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną S. C. oraz dwójką nieletnich dzieci. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wynosi około 2.500 zł. Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 140 m2, nieruchomość rolna o pow. 0,6 ha oraz samochód osobowy [...] z 2010 r. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, iż prowadzi sieć handlowo- usługową obejmującą placówkę handlową, dom weselny, zakład remontowo- budowlany oraz restaurację, z której osiąga on dochód około 3.000 zł miesięcznie. Na utrzymaniu skarżący posiada żonę i dwoje dzieci w wieku szkolnym. Istotny wpływ na sytuację materialną wnioskodawcy ma nie tylko proces inwestycyjny, ale przede wszystkim wymierzenia kary grzywny w wysokości 75.000 zł i zajęcie rachunku bankowego prowadzonej działalności gospodarczej. Zachwiało to podstawami prowadzonego przedsiębiorstwa i stanowi realne zagrożenie jego funkcjonowania. Wnioskodawca określił też wysokość miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków : opłata za prąd-300 zł, gaz- 250 zł, śmieci , nieczystości, woda około 100 zł, ubezpieczenie domu - 500 zł rocznie, podatek od nieruchomości - około 600 zł rocznie, opał - 4.500 zł za sezon, zajęcia szkolne dzieci, korepetycje - około 400 zł m-c. Opłaty konieczne wskazane przez skarżącego zamykają się kwotą 700 zł , w tym należny podatek od nieruchomości. W opinii referendarza informacje przekazane przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 22 lutego 2017 r., wnioskodawca został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 6 marca 2017 r., uzupełniającym wniosek wnioskodawca wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie załącza kserokopii faktur VAT za ostatnie 3 miesiące bowiem w jednym miesiącu wystawia ich ponad 200. Żona skarżącego nie posiada rachunku bankowego. Wnioskodawca wyjaśnił, iż za rok 2015 osiągnął stratę w wysokości 35.428 zł. Do pisma jak i do wniosku wnioskodawca dołączył kserokopie następujących dokumentów: zeznania podatkowego żony za rok 2015 , własnego zeznania podatkowego za rok 2015, historię rachunku bankowego w [...] za okres od listopada 2016 r. do marca 2017 r., historię rachunku bankowego w [...] za okres od stycznia do marca 2017 r. Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Zatem wniosek wnioskodawcy należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymanie koniecznego siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń wnioskodawcy jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w średniej miesięcznej wysokości 2.500 zł. Do pisma uzupełniającego wniosek przedkłada zeznanie podatkowe za rok 2015, z którego wynika, iż przychód za ten rok wyniósł - 1.136 274,60 zł, koszty uzyskania przychodu- 1.100846,41 zł a strata - 35. 428,19 zł. W tym miejscu orzekający pragnie zwrócić uwagę, iż strata powstaje w skutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. Brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej ( postanowienie NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn.. akt I GZ 228/12). Co za tym idzie powoływanie się przez skarżącego na powstała stratę tak naprawdę nie obrazuje jego realnej sytuacji finansowej. Z przedstawionych wyciągów z prowadzonych rachunków bankowych wynika stały przepływ środków finansowych w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca, który powołuje się na zajęcie rachunku bankowego w związku z nałożoną karą pieniężną nie wspomina jednak, że dotyczy to tylko jednego rachunku w [...] , drugi w banku [...] . wolny jest od zajęć. Na tym rachunku również uwidocznione są wpłaty z prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego rachunku dokonuje on spłat kredytów zaciągniętych w [...] oraz [...] . W sumie jest to około 8.000 zł miesięcznie oraz dokonuje wszelkich innych opłat. Skarżący mimo precyzyjnego wezwania nie przedkłada deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące tłumacząc to tym, iż wystawia około 200 faktur miesięcznie, jednak nie o faktury chodziło i trudno orzekającemu dać wiarę, ze skarżący tego wezwania nie zrozumiał. Należy również zauważyć, że wnioskodawca korzysta z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika pomimo, iż w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie obowiązku udziału profesjonalnego pełnomocnika. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama przez się zdecydować może o zasadności bądź bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, okoliczność ta podlega jednak ocenie Sądu w całości sytuacji majątkowej wnioskodawcy ( orzeczenie SN z dnia 6 listopada 1953. sygn. akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52). W opinii orzekającego wnioskodawca dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł, co stanowi wpis sądowy od złożonej skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).