II SA/Kr 490/15
PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-11
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, dysponuje stałym miesięcznym dochodem i znacznym majątkiem (dom, nieruchomość rolna), wykazał brak możliwości poniesienia kosztów sądowych w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) podlega oddaleniu, gdy osoba fizyczna nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżący dysponuje stałym dochodem, znacznym majątkiem i jego miesięczne wydatki nie przekraczają istotnie możliwości finansowych, nie można uznać, że zachodzą przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Do WSA w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącej zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, ich miesięczny dochód wynosi 2.853 zł, a w skład majątku wchodzi dom i nieruchomość rolna. Skarżący podał, że część dochodu przeznacza na leki i wizyty lekarskie, a także wykazał miesięczne wydatki na media i podatki. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 lutego 2015 r. znak :[...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 lutego 2015 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalno – rentowych 2.853 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł i świadczenie rentowe żony w wysokości [...] zł.
Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2,27 ha.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż posiada niski miesięczny dochód, podobnie jego żona. Z uwagi na stan zdrowia zarówno skarżący jak i jego zona część miesięcznego dochodu przeznaczają na zakup lekarstw i wizyty lekarskie.
Skarżący przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków: opłata za prąd- 170 zł, opłata za gaz - 70 zł, opłata za śmieci - 30 zł. Ponadto skarżący opłaca podatek rolny i od nieruchomości w łącznej kwocie 675 zł co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 56 zł. Miesięczny koszt zakupu lekarstw i wizyt lekarskich to kwota 400 zł.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący prowadzący wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną dysponuje stałym miesięcznym dochodem, bez obciążeń. Wykazane we wniosku stałe obciążenia miesięczne zamykają się kwotą 326 zł ( opłaty za media plus podatek od nieruchomości i rolny). Poza tym skarżący wykazuje wydatki na leczenie i leki z tym, że nie uściśla czy mają one charakter stały czy dynamiczny i czy ich wysokość ulega zmianie. Wykazane we wniosku zamykają się kwotą 400 zł. Po zsumowaniu kwota jaką skarżący wraz z żoną przeznaczają na stałe miesięczne wydatki to 726 zł. Na utrzymanie pozostaje więc kwota 2.100 zł. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku skarżący dysponuje też majątkiem znacznej wartości. Jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,27 ha. Nie wyjaśnia jednak jakie przeznaczanie ma posiadany grunt, czy jest użytkowany - w jaki sposób. Podaje tylko, że jest to grunt podmokły przy potoku.
Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy.
W opinii orzekającego skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło