II SA/Kr 490/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia aktu własności ziemi postanawia odrzucić skargę. pismem z dnia 16 marca 2017 r. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2017 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia aktu własności ziemi. Skarga nie została opłacona. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 kwietnia 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł. Pismem z dnia 15 maja 2017 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2017 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na skutek sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z dnia 12 września 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza Sądowego. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2017 r., które zostało odrzucone postanowieniem tegoż Sądu z dnia 16 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2017 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2017 r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 25 kwietnia 2017 r. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 19 grudnia 2017 r.). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył zapytanie "za co żąda się ode mnie zapłaty kwoty [...]złotych" (data nadania przesyłki 19 grudnia 2017 r.). Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. skarżący został poinformowany, jakiej sprawy wezwanie dotyczy (data doręczenia pisma – 3 stycznia 2018 r.). Następnie, pismem z dnia 3 stycznia 2018 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wskazując, że jego sytuacja finansowa jest trudna i nie jest w stanie uiścić opłaty. Wpis od skargi do chwili obecnej nie został uiszczony (zapisek urzędowy z dnia 15 stycznia 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W myśl przepisu art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku nieuiszczenia wpisu od skargi przewodniczący wzywa skarżącego do jego uiszczenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu skarga podlega odrzuceniu przez sąd. Z akt sprawy wynika, że skarżący został wezwany do usunięcia braków fiskalnych skargi – także, po raz kolejny, po prawomocnym rozstrzygnięciu o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwanie z dnia 12 grudnia 2017 r. (doręczone skarżącemu w dniu 19 grudnia 2017 r.) zawierało pouczenie o terminie jego wykonania i ewentualnych konsekwencjach jego niewykonania; odczytywane wespół z zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. (którego odpis skarżący również uprzednio otrzymał), było precyzyjne i jednoznaczne. Nadto skarżący otrzymał później dodatkowe wyjaśnienie co do przedmiotu wezwania. Skarżący mimo to nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie. W tym stanie rzeczy, w świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., zaistniały podstawy do odrzucenia skargi. Zdaniem Sądu, ani pismo skarżącego z dnia 19 grudnia 2017 r., ani niejako ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów z dnia 3 stycznia 2018 r. nie mogą mieć wpływu na powyższą ocenę. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów został złożony po upływie terminu do uiszczenia wpisu. Poza tym, gdyby nawet, hipotetycznie rzecz ujmując, przyjąć, że w momencie składania wniosku termin do uiszczenia wpisu jeszcze nie upłynął, nie miałoby to istotnego znaczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem – i Sąd to stanowisko podziela – że w razie prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet w terminie do uiszczenia wpisu od skargi, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Zatem w sytuacji nieuiszczenia wpisu od skargi w wymaganym terminie po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy istnieją podstawy do odrzucenia skargi i kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podstaw tych nie znosi. Inne rozumienie odnośnych uregulowań dawałoby stronom możliwość nieograniczonego w czasie przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OSK 2525/15; z dnia 7 kwietnia 2016 r., II FZ 135/16; z dnia 23 marca 2009 r., I FZ 60/09; z dnia 11 stycznia 2008 r., II FZ 616/07; z dnia 18 września 2007 r., II FZ 330/07, oraz postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r., I SA/Po 1403/15; WSA w Lublinie z dnia 20 września 2017 r., III SA/Lu 1186/16). Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji.