II SA/Kr 495/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [....] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwów J.S. i A.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [ ] z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 495/07 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki postanawia: I. zwolnić skarżącego od wpisu sądowego w połowie, II. w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. Skarżący J.S. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [....] zwolnił skarżącego od wpisu sądowego w 1/2 części, a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów oddalił. Od powyższego postanowienia sprzeciw wnieśli skarżący J.S. oraz uczestnik postępowania A.R. J.S. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Podał, że nie posiada żadnych oszczędności, jest w trudnej sytuacji życiowej, ponieważ musi kupować drogie lekarstwa dla siebie i chorej żony. A.R. wniósł o oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, ponieważ skarżący ukrył dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha, którego jest właścicielem. Ponadto skarżący dzierżawi co najmniej 1 ha ziemi. J.S. uprawia truskawki i tytoń, otrzymuje dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, hoduje również około 20 sztuk trzody chlewnej. Żona skarżącego otrzymuje rentę strukturalną około 1.500 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia ..... sierpnia 2007 r. Sąd wezwał skarżącego o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym poprzez wyjaśnienie na jakie choroby cierpi skarżący i jego żona oraz jakie są koszty ich leczenia, jakie skarżący uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego (także z tytułu dzierżawy), czy skarżący lub osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe otrzymują dopłaty do gospodarstwa z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jakie dochody i z jakiego tytułu uzyskuje żona skarżącego. Ponadto wezwano o złożenie kserokopii zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2006 przez skarżącego, jego żonę i córkę. W wykonaniu tego zarządzenia skarżący wyjaśnił, że przebył 2 zawały serca i korona róg rafię, a jego żona leczy się kardiologicznie i endokrynologicznie. Lekarstwa dla skarżącego kosztują około 150 zł miesięcznie, a dla jego żony około 200 zł miesięcznie. Z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa J.S. otrzymuje dopłaty bezpośrednie w kwocie 700 zł. Żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący zakupił węgiel za kwotę 1.683 zł, które pożyczył w .............. Ponadto rodzina skarżącego opłaca światło - ok. 150 zł, gaz - ok. 70 - 80 zł, KRUS - ok. 200 zł. Do pisma dołączono kartę informacyjną leczenia szpitalnego J.S. w dniach .....2005 r, skierowanie dla jego żony na operację w .......007 r., a także żądane przez Sąd kserokopie zeznań podatkowych za rok 2006. Rozpatrując sprzeciwy Sąd zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych w całości, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270). Może być ono przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Innymi słowy instytucja prawa pomocy przeznaczona jest dla ludzi skrajnie ubogich, dla których zapłata kosztów sądowych oznaczałaby konieczność rezygnacji z zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb (utrzymanie konieczne). Nie przyznanie osobom ubogim prawa pomocy może uniemożliwić im obronę przed sądem swoich uzasadnionych interesów. W ocenie Sądu sytuacja przedstawiona przez skarżącego uzasadnia zwolnienie go jedynie od połowy wpisu sądowego, nie jest jednak wystarczająca do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Czteroosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z kwoty 1.580 zł miesięcznie, jednocześnie ponosząc wysokie koszty leczenia J.S. i jego żony. Wysokość dochodu w ocenie Sądu uniemożliwia skarżącemu pokrycie pełnych kosztów postępowania, które już na obecnym etapie wynoszą 500 zł tytułem wpisu od skargi. Należy jednak zwrócić uwagę, że pierwotnie skarżący podał, że posiada 1 ha gospodarstwa rolnego, z którego "niewielkie dochody wystarczają na skromne życie" (k. 24). Na formularzu o przyznanie prawa pomocy dochody z gospodarstwa rolnego skarżący pominął (k. 28 - 29) podając, że źródłem utrzymania rodziny jest wyłącznie jego renta oraz wynagrodzenie za pracę jego córki. Mimo wyraźnego wezwania Sądu o wyjaśnienie jakie skarżący uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego także później nie podał nawet przybliżonej kwoty takiego dochodu. J.S. wprawdzie przedstawił zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego w 2006 r. dochodu, jednakże trzeba podkreślić, że dochody z gospodarstwa rolnego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a więc przedstawione zeznania podatkowe nie są przydatne do ustalenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący zataił część uzyskiwanego dochodu, a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że nie stać go na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanego wyżej przepisu oraz art. 243, art. 260 w zw. z art. 151 i 166 p.p.s.a.