II SA/Kr 497/03

WyrokWSA w Krakowie2006-08-08

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Anna Szkodzińska, Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie egzekucyjne w celu przymuszenia w sytuacji, gdy ustawa (Prawo Budowlane) przewiduje specyficzne sankcje za niewykonanie nałożonego obowiązku, które wyłączają możliwość zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może prowadzić postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia, jeśli ustawa, na podstawie której nałożono obowiązek (w tym przypadku Prawo Budowlane), przewiduje własne, specyficzne sankcje za jego niewykonanie. W sytuacji, gdy Prawo Budowlane w art. 51 ust. 2 przewiduje wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót lub rozbiórkę obiektu, wyłącza to możliwość zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Wcześniejszą decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia inwentaryzacji i opinii technicznej budynku gospodarczego. Po niewykonaniu tego obowiązku, organ I instancji nałożył grzywnę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy w części dotyczącej grzywny, korygując jedynie wysokość opłaty za czynności egzekucyjne. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając krzywdę i podnosząc okoliczności niezwiązane bezpośrednio z postanowieniem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające go postanowienie organu l instancji, II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. S. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].07.2002 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 póz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nałożył na J. S. obowiązek przedłożenia do dnia [...].09.2002 r. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i opinii technicznej wybudowanego budynku gospodarczego. Pismem z dnia [...].09.2002 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 15 ustawy z dnia 17.06.1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie tj. Dz.U. z 2005 r. nr.229 póz. 1954 z późn.zm.) wystosował do zobowiązanej upomnienie związane z niewykonaniem wyżej opisanej decyzji. W dniu [...].11.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał tytuł wykonawczy związany z obowiązkiem określonym decyzją z dnia [...].07.2002 r. (znak: [...]) a następnie postanowieniem z dnia [...].11.2002 r. (znak: [...]) działając na podstawie art. 20 § 1 pkt. 4 i art.art. 121 § 4 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na zobowiązaną J. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. obciążając zobowiązaną opłatą w wysokości [...] zł. Na skutek zażalenia J. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 3.02.2003 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej naliczonej opłaty za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł i orzekł w tej części, że opłata za czynności egzekucyjne winna wynosić [...] zł zgodnie z przepisem art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, że skoro nałożony na zobowiązaną obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji dotyczącej budynku gospodarczego nie został wykonany, organ I instancji zasadnie nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł na podstawie art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże organ I instancji nieprawidłowo obliczył kwotę opłaty za czynności egzekucyjne - [...] zł. Zgodnie bowiem z przepisem art. 64a § 1 pkt 1 ustawy organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż [...] zł. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła J. S. i nie precyzując żądania skargi, zarzuciła, że postanowienie jest dla nie krzywdzące. W uzasadnieniu podniosła okoliczności związane z działaniem organu I instancji i sąsiada -bezpośrednio nie związane z postanowienie o nałożeniu grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 1 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) stanowiła, że jej celem jest prowadzenie przez organy egzekucyjne postępowania i stosowania środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków, o których mowa w art. 2, a także sposób zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. M.in. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt.3). Postępowanie egzekucyjne w administracji będzie miało zastosowanie tylko wtedy gdy na zobowiązanego, na podstawie przepisu prawa, nałożono określone obowiązki których on nie wykonuje dobrowolnie, a ustawa na podstawie której taki obowiązek nałożono, sama nie reguluje skutków nie wykonania przez zobowiązanego nałożonego obowiązku. W sprawie niniejszej chodzi o wykonanie obowiązku określonego decyzją z dnia [...].07.2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który działając na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., nałożył na J. S. obowiązek przedłożenia do dnia [...].09.2002 r. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i opinii technicznej wybudowanego budynku gospodarczego. W art. 51 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., ustawodawca przewidział sankcje nie wykonania nałożonych obowiązków - a sankcją tą jest wydanie decyzji w której nakazane zostanie zaniechanie dalszych robót bądź wykonanie rozbiórki obiektu lub jego części. W przepisie tym ustawodawca wyraźnie postanowił, że w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy w drodze decyzji, nakaże zaniechanie dalszych robót bądź wykonanie rozbiórki obiektu lub jego części. Tym samym ustawodawca, przewidując sankcję wyłączył możliwość prowadzenia postępowania określonego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" oraz art.135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło