II SA/Kr 500/12

WyrokWSA w Krakowie2012-09-05

Skład orzekający: Mirosław Bator, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie nakazu przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego w kontekście zmiany stosunków wodnych, w szczególności poprzez zasypanie rowu melioracyjnego, bez przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego z udziałem biegłego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego. W szczególności, nie powołano biegłego do ustalenia złożonych kwestii związanych ze zmianą stosunków wodnych, co naruszyło art. 7 i 77 KPA. Sąd wskazał, że konieczne jest kompleksowe zbadanie wpływu działań wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości na stan wód oraz jakości wody w rowie melioracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej G.L. przywrócenie rowu melioracyjnego do stanu poprzedniego i wykonanie przepustu, w związku z zasypaniem rowu przez skarżącą, co miało powodować szkodliwe zmiany stosunków wodnych na gruntach sąsiednich. Skarżąca zarzucała organom niedostateczne zbadanie sprawy, w tym brak powołania biegłego i nieuwzględnienie kwestii odprowadzania ścieków i zanieczyszczeń do rowu przez sąsiadów. Organy administracji obu instancji uznały, że zasypanie rowu przez skarżącą jest bezsporne i ma szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia 11 listopada 2011 r. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej G.L. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi G.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej G.L. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygnatura: II SA/Kr 500/12 UZASADNIENIE Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia [...].11.2011 r., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zakłócenia stosunków wodnych, stwierdził, że w wyniku wstrzymania przepływu wody w rowie melioracyjnym o nazwie "[...]", poprzez zatamowanie drożności rowu przez G.L. (właścicielkę działki nr ewid. [...], obręb [...] w granicy z sąsiednią posesją (działka nr ewid. [...], należącą do D.C. i tym samym zatamowanie naturalnego spływu wód powierzchniowych z terenu wyżej usytuowanego, nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie tj. na działki nr ewid. [...] ,[...] [...] [...] obręb [...] W związku z powyższym nakazał G.L. przywrócić stan gruntu do stanu poprzedniego tj. odtworzyć zasypany rowu melioracyjny o nazwie "[...]" na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscu posadowienia murowanego ogrodzenia (usytuowanego wzdłuż zachodniej granicy działki) oraz na odcinku o dł. 5 m. od miejsca posadowienia w/w ogrodzenia w dół biegu rowu, w celu umożliwienia swobodnego grawitacyjnego odpływu wody z terenu wyżej usytuowanego oraz wykonać przepust o średnicy 80 cm. w podmurówce murowanego ogrodzenia, posadowionego w poprzek rowu melioracyjnego o nazwie "[...]", przebiegającego wzdłuż zach. granicy działki nr ewid. [...]. Termin wykonania prac ustalił do 31 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 17 maja 2010r. otrzymał telefoniczne zgłoszenie od B.F. w sprawie braku drożności rowu melioracyjnego na działce nr ewid. [...] i zalaniu (w związku z intensywnymi opadami deszczu) nieruchomości wyżej usytuowanych. Dnia 24.05.2010 r. w przedmiotowej sprawie zgłosili się L. i T.N. , którzy ustnie do protokołu wnieśli o doprowadzenie do drożności w/w rowu, gdyż powyższy stan negatywnie wpływa również na nieruchomość nr ewid. [...] stanowiącą własność ich córki. W związku z w/w zgłoszeniami, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. nr 239 póz. 2079 z późniejszymi zmianami) przeprowadzono, z urzędu, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W dniu 11 czerwca 2010 została przeprowadzona wizja terenowa, przy udziale stron i postępowania, sołtysa wsi [...] oraz funkcjonariusza Straży Miejskiej w K. W oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające Burmistrz Gminy K. decyzją znak[...] z dnia 26.08.2010 r. nakazał G.L. , będącej właścicielką działki nr ewid. [...], obręb [...] przywrócić stan gruntu do stanu poprzedniego tj. odtworzenie zasypanego rowu melioracyjnego o nazwie "[...]" na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscu posadowienia murowanego ogrodzenia /usytuowanego wzdłuż zach. granicy działki/ oraz na odcinku o dł. 5 m. od miejsca posadowienia w/w ogrodzenia w dół biegu rowu, w celu umożliwienia swobodnego grawitacyjnego odpływu wody z terenu wyżej usytuowanego. Od w/w decyzji odwołanie złożyła G.L. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu złożonego odwołania, decyzją znak. [...] z dnia [...].11.2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy K. Na w/w decyzję SKO skargę złożyła G.L. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpatrzeniu skargi, wyrokiem Sygn. akt II SA/Kr 192/11 z dnia 29.03.2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie, ' organ l Instancji w dniu 05.10.2011 r. przeprowadził wizję terenową. Ustalono, że przez teren • objęty niniejszym postępowaniem tj. m in. działki nr ewid. [...] ,[...] [...] - przebiega rów melioracyjny o nazwie "[...] ". Działka nr [...] zlokalizowana jest poniżej nieruchomości nr [...] ,[...] [...] [...] . Zachodnią granicę działki nr [...] stanowi murowane ogrodzenie o wysokości ok. 2 m., które przechodzi przez przedmiotowy rów. Od miejsca posadowienia ogrodzenia, na odcinku o długości ok. 5 m w dół biegu rowu, na nieruchomości nr ewid. [...] stwierdzono, że przedmiotowy rów jest całkowicie zasypany. Zebrany materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie w postaci zeznań stron postępowania, jak również dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, zdaniem organu jednoznacznie wskazuje na znaczną skalę szkód, jakie powstają w wyniku zasypania rowu. W trakcie opadów deszczu, jak również po ich ustaniu, nieruchomości zlokalizowane powyżej miejsca zasypania rowu są zalewane i ulegają podtopieniu. Powyższy stan, z przyczyn oczywistych, uniemożliwia w pełni korzystanie z tych nieruchomości oraz zagraża bezpieczeństwu mienia i ludzi znajdujących się w pobliżu przedmiotowego rowu. Brak drożności przedmiotowego rowu melioracyjnego, przy wystąpieniu intensywnych długotrwałych deszczy nawalnych, może doprowadzić do szkód na znacznie większym obszarze. Stan faktyczny na gruncie, w kwestii utrzymania rowu oraz przylegającego do niego gruntu na w/w nieruchomościach - uległ zmianie na przestrzeni okresów, w których były przeprowadzane wizie terenowe. W trakcie wizji terenowej, przeprowadzonej w dniu 11 czerwca 2010 r. (w okresie intensywnych opadów deszczu) na nieruchomościach położonych powyżej miejsca zasypania, stwierdzono zaleganie wody w rowie. Nieruchomości przyległe do rowu były wykoszone. Natomiast na całej długości działki nr ewid. [...] poniżej miejsca zasypania rowu, stwierdzono brak wykonywania jakichkolwiek prac konserwacyjnych rowu. Zarówno teren przyległy do rowu jak i koryto rowu było porośnięte wysoką roślinnością trawiastą. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna - wykonana w trakcie wizji terenowej. W trakcie wizji terenowej przeprowadzonej w dniu 05 października 2011 r. (w utrzymującym się okresie bezdeszczowym) na nieruchomościach położonych powyżej miejsca zasypania, stwierdzono brak wody w rowie. Nieruchomości (oprócz rowu) były wykoszone. Natomiast na całej długości działki nr ewid. [...], poniżej miejsca zasypania rowu, stwierdzono przeprowadzone prace konserwacyjne rowu oraz wykoszenie całej nieruchomości. Na wszystkich nieruchomościach objętych postępowaniem - grunt był suchy. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że rów został zasypany przez Panią G.L. , -będącą właścicielką działki nr [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami Pani M.L.S. , reprezentującej G.L. , rów został zasypany w roku 1991 z uwagi, że płynęły w nim ścieki. Od tamtego okresu rów jest niedrożny. W trakcie dokonywanych oględzin w terenie nie wyczuto zapachu ścieków komunalnych w obrębie przedmiotowego rowu. Wyjaśniono, że w miejscowości W., na terenie objętym niniejszym postępowaniem występuje zbiorcza kanalizacja sanitarna. Przebieg w/w kanalizacji został przedstawiony na załączonej do akt sprawy mapie zawierającej inwentaryzację powykonawczą sieci kanalizacyjnej, występującej na omawianym terenie. Z wyjaśnień uzyskanych w trakcie wizji terenowej wynika, że wśród zabudowań zlokalizowanych na nieruchomościach objętych niniejszym postępowaniem, do zbiorczej sieci kanalizacyjnej nie jest włączony tylko budynek, stanowiący własność Pani G.L. . Powyższe potwierdza rejestr obiektów posiadających przyłącz kanalizacyjny oraz wodociągowy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie (mapa drenowania omawianego terenu dołączona do akt sprawy) stwierdzono, że nieruchomości objęte niniejszym postępowaniem są objęte działaniem instalacji melioracyjnej, posiadającej ujście do omawianego rowu melioracyjnego. Sprawy dotyczące konserwacji oraz utrzymania w należytym stanie urządzeń instalacji melioracji szczegółowej regulują odrębne przepisy (art. 77 Prawa wodnego) i stanowią obowiązek posiadacza nieruchomości, na której występują. Kwestią bezsporną, wynikającą z przedmiotowego postępowania, jest fakt zasypania przez Panią G.L. rowu melioracyjnego na swojej nieruchomości. Natomiast z materiału dowodowego zebranego w trakcie postępowania jednoznacznie wynika, że niedrożność rowu melioracyjnego na działce nr ewid. [...] zmienia stan wód, szkodliwie wpływając na grunty sąsiednie tj. uniemożliwia naturalny spływ wód powierzchniowych z terenu wyżej usytuowanego, powoduje piętrzenie wody w rowie i przyczynia się do powstawania rozlewisk i podtopień. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie, jednoznacznie wykazuje, że w przedmiotowej sprawie zachodzą obie przesłanki łącznie, a co za tym idzie spełnione są wszystkie okoliczności przemawiające za słusznością zastosowania w omawianym przypadku cytowanej powyżej regulacji prawnej. Przedstawiono także jakie wyjaśnienia poczynił organ celem uwzględnieniem wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku 'Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W kwestii zarzutu strony, co do nie zbadania stopnia zanieczyszczenia wody w rowie, wyjaśniono, iż kwestia regulacji gospodarki ściekowej na terenie przedmiotowych nieruchomości, stanowiła również przedmiot analizy w niniejszym postępowaniu i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy należy stwierdzić, że wszystkie nieruchomości z wyłączeniem działki nr [...] , stanowiącej własność wnioskodawczyni, są podłączone do zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej. Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U z 2005 r. Nr 263 póz. 2008 z późniejszymi zmianami) właściciel nieruchomości ma obowiązek włączenia się do istniejącej kanalizacji. Powyższe podlega innym regulacjom prawnym i nie może być przedmiotem niniejszego postępowania. Jednocześnie należy tutaj zaznaczyć, iż regulacje prawne zawarte w art. 29 Prawa wodnego zabraniają naruszania każdej zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Podejrzenia właściciela nieruchomości, że do rowu są odprowadzane ścieki bytowe w żadnym wypadku nie uprawniają do dokonywania zmian stanu wody w postaci zasypania rowu. Przedmiotowa kwestia podlega innym regulacjom prawnym. Poinformowano, że sprawa zalewania nieruchomości skarżącej przez właścicieli sąsiednich gruntów, stanowi przedmiot postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte z urzędu, po wpłynięciu pisma Pani G.L. z dnia 02.06.2010 r. i nie uległo jeszcze zakończeniu. W kwestii zarzutu strony, co do nie powołania biegłego w przedmiotowej sprawie, wyjaśniono, że w omawianym przypadku, zebrany obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający do podjęcia właściwej decyzji w sprawie i pozwala organowi w pełni skorzystać z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. po rozpatrzeniu odwołania G.L. uchyliło zaskarżoną decyzję organu l instancji w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, nałożyło na G.L. obowiązek przywrócenia stanu gruntu do stanu poprzedniego tj. odtworzenia zasypanego rowu melioracyjnego o nazwie "[...]" na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscu posadowienia murowanego ogrodzenia (usytuowanego wzdłuż zachodniej granicy działki) oraz na odcinku o długości 5 m* od miejsca posadowienia w/w ogrodzenia w dół biegu rowu, w celu umożliwienia swobodnego grawitacyjnego odpływu wody z terenu wyżej usytuowanego oraz nakazało wykonać przepust o średnicy 80 cm. w podmurówce murowanego ogrodzenia, posadowionego w poprzek rowu melioracyjnego o nazwie [...] przebiegającego wzdłuż zachodniej granicy działki nr ewid. [...]. Zdaniem Kolegium organ l instancji przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe. W aktach sprawy znajduje się między innymi protokół z oględzin na nieruchomości przeprowadzonych przez organ l instancji dnia 05.10.2011 r. po uprzednim pisemnym zawiadomieniu stron postępowania. Z ww. protokołu - który stanowi kluczowy dokument dowodowy w analizowanej sprawie-wynika, że na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] będącej własnością Pani G.L. zasypany został (w latach 1991-1994) przebiegający przez tą działkę rów. Co istotne, fakt ten nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Kolegium ponadto podzieliło ustalenia poczynione przez organ l instancji, iż zasypanym rowem spływały wody z działek wyżej położonych tj. dz. [...] ,[...] ,[...] [...] obręb [...] w kierunku działki nr [...] i dalej działki nr [...], zaś jego zasypanie ma szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie poprzez zaleganie wód wylewających się z ww. rowu na dz. [...] ,[...] ,[...] ,[...] poprzez pozbawienie ich ujścia ww. rowem. Powyższy stan, z przyczyn oczywistych, uniemożliwia w pełni korzystanie z tych nieruchomości oraz zagraża bezpieczeństwu mienia i ludzi znajdujących się w pobliży przedmiotowego rowu. W tej sytuacji udrożnienie przedmiotowego rowu i umożliwienie naturalnego grawitacyjnego odpływu wody oraz wykonanie przepustu o średnicy 80 cm w podmurówce ogrodzenia pozwoli ustabilizować sytuację wodą na przedmiotowych gruntach i zapobiec występowaniu szkód w terenie. Wskazano, iż rozpatrywana sprawa dotycząca przywrócenia stosunków wodnych na gruncie była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zaskarżona aktualnie decyzja organu l instancji wydana została po wyroku tego Sądu. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd wskazał jako zasadniczy powód uchylenia obydwu decyzji, fakt zachodzenia tożsamości sprawy ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną odnoszącą się do Pani E.S. i dotyczącej wstrzymania przepływu wody w rowie melioracyjnym." Rozstrzygając mniejszą sprawę organ l instancji i Kolegium związane jest zatem ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi G.L. zakończonej wyżej określonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kolegium po analizie akt sprawy doszło do przekonania, iż powyżej przytoczone zalecenia Sądu, co do zasady, zostały zrealizowane w toku postępowania przed organem l instancji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ l instancji do akt postępowania dołączył kopie chronologicznie posortowanych dokumentów - decyzje, postanowienia, protokoły i inne. Rekapitulując, w ocenie Kolegium, organ l instancji prawidłowo w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjął, iż w analizowanej sprawie doszło do naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zatamowanie naturalnego spływu wód poprzez postawienie murowanego ogrodzenia z betonowym fundamentem i zasypanie rowu, co z kolei powoduje zaleganie wód spływających na działkach powyżej niewątpliwie stanowi naruszenie stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Tym samym istnieją w analizowanej sprawie podstawy do nakazania właścicielowi nieruchomości przywrócenia stanu poprzedniego bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Stąd też Kolegium przyjęło ustalenia poczynione przez organ l instancji za swoje. Z decyzją tą nie zgodziła się G.L. i wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. naruszenie art. 7, 77 §1, 107 § 3,156 §1 pkt 3 k.p.a. oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza Gminy K. Wskazała, że organ administracji pomimo wniosku nie zajął się w niniejszej sprawie kwestią zalewania nieruchomości skarżącej przez właścicieli sąsiednich gruntów poprzez odprowadzanie wody z zalewanych piwnic, podwórek oraz odprowadzania nieczystości do przedmiotowego rowu melioracyjnego. Jakkolwiek organ stwierdził, że położone powyżej grunty przyłączone są do systemu kanalizacji, to wspomniany rów służy jako przechowalnia zanieczyszczeń i odpadów z gospodarstw domowych, które następnie spłukiwane są przez wody deszczowe na posesję skarżącej. Podniesiono, że nie powołano biegłego na okoliczność przepływu wód powierzchniowych, a przede wszystkim ponownie zaniechano zbadania czy płynąca rowem melioracyjnym woda jest czysta czy zanieczyszczona przez sąsiadów. Oględziny na nieruchomości w dniu 11 czerwca 2010r, oraz 5 października 2011 r. nie mogły zastąpić przebadania próbek wody. Skarżąca podkreśliła także,- że sporny rów melioracyjny przebiega w pobliżu jej domu. Pomimo, że wyrażała chęć dokonania przekopu, położenie w jego miejsce rur kanalizacyjnych i przysypanie ich ziemią Urząd Gminy odmówił* Przepływanie zanieczyszczonego cieku bezpośrednio przy domu skarżącej jest niebezpieczne dla mieszkańców domu. Pojawia się wilgoć w ścianach, pleśń i grzyb. Dlatego też zaniechanie sprawdzenia jakości wody, ewentualnie nie uwzględnienie wniosku skarżącej o inne rozwiązanie problemu płynącej i niebezpiecznej dla rodziny skarżącej wody przykładowo poprzez ułożenie kręgów i zasypanie ich powoduje, że skarżąca została w sposób rażący pokrzywdzona wydaną przez organ decyzją. Podkreśliła, że przed Burmistrzem Gminy K. toczy się sprawa dotycząca odprowadzania na nieruchomość skarżącej wody z nieruchomości sąsiednich (z piwnic, podwórek, rynien) oraz w sprawie nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki odpadami ciekłymi przez posiadaczy nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością G.L. . Postępowanie to jeszcze nie zostało zakończone. Wszystkie te kwestie winny być rozpatrywane łącznie a sprawa niniejsza nie powinna być rozstrzygana w oderwaniu od istotnych kwestii związanych z gospodarką wodną na należącej do niej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy "decyzji organu l instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowym terenie była już przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (wyrok z dnia 19 marca 2007r. sygn. USA/ Kr 935/04 oraz wyrok z dnia 29 marca 2011 r. sygn. MSA/Kr 192/11). W wyroku z dnia 19 marca 2007r. WSA w Krakowie zawarł wskazówki co do dalszego postępowania, w szczególności nakazał zbadanie, czy sprawa nie została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. W tym zakresie organ l Instancji poczynił wystarczające ustalenia. Organ ustalił, że nakaz udrożnienia spornego rowu wydany wobec E.S. decyzją Burmistrza Gminy K. znak [...] z dnia [...] marca 2004r. został wykonany. Następnie ustalił, że decyzją znak [...] z dnia 11 stycznia 2008r. Burmistrz Gminy K. umorzył postępowanie w sprawie zakłócenia stosunków wodnych oraz zniszczenia urządzenia wodnego wszczęte w dniu 25 października 2007r. wobec G.L . Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. znak [...] stwierdzono wygaśnięcie decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1991r. znak [...] zobowiązująca G.L. do rozebrania wybudowanej tamy na "[...] ". Tak więc nie zachodzi już przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 KPA, tj. nie występuje sytuacja w której sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Niemniej jednak w dalszym ciągu nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie. Sprawa niniejsza prowadzona jest w oparciu o art. 29 ustawy prawo wodne, czyli w sprawie zmiany stanu stosunków wodnych na gruncie, a nie tylko w sprawie drożności rowu melioracyjnego. W aktach sprawy (k. [...] ) znajduje się pismo T. i L.N. w którym stwierdzają oni, że w maju 2010 ich dom został dość mocno podtopiony wodami opadowymi i gruntowymi, poziom wody w piwnicach się podniósł i wypompowywali oni wodę "na zewnątrz", ponadto wypompowują wodę z dwóch komór po ściekach - uprzednio wyczyszczonych. Sytuacje te powtarzają się podczas obfitych opadów deszczu. Tak więc w zasadzie sąsiedzi Skarżącej sami potwierdzają, że woda gromadząca się w ich domu (piwnice, komory ściekowe) odprowadzana jest bezpośrednio na grunt, co może sugerować, że zmiana stosunków wodnych na gruncie spowodowana jest także innymi okolicznościami niż tylko niedrożnością rowu melioracyjnego. W niniejszej sprawie organ powołał się na dwie wizje terenowe, które zostały przeprowadzone w czerwcu 2010r. oraz w październiku 2011r. Każda z nich została przeprowadzona w szczególnych warunkach - pierwsza w okresie długotrwałych opadów (okres powodzi) druga po okresie długiej suszy. Dlatego każda dała zupełnie odmienne wyniki. Podczas wizji, która prowadzona była w październiku 2011 r wręcz stwierdzono, że zarówno grunty okoliczne jak i rów melioracyjny jest suchy. Jeżeli zatem organy stwierdzają, że wizja terenowa jest podstawowym środkiem dowodowym w tej sprawie, to wykazują pewną niekonsekwencję. Kwestia zmiany stosunków wodnych jest z reguły sprawą skomplikowaną, złożoną oraz wymagającą wiadomości specjalnych z zakresy hydrologii a często -jak w niniejszej sprawie z zakresu melioracji wodnych. W niniejszej sprawie działania każdego z właścicieli sąsiednich nieruchomości mogą mieć wpływ na stan wód na okolicznych gruntach, zarówno poprzez odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio na grunt przez właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości Skarżącej jak i poprzez spowodowanie niedrożności rowu melioracyjnego. Jednak szczegółowo okoliczności te winien ustalić biegły, wskazując czy i jakie działania każdego z właścicieli wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie oraz jakie działania winny być podjęte przez każdego z nich aby zmiany stanu wody na gruncie zniwelować. Skoro Skarżąca podnosi, że instalacja drenarska sprzed 50 lat prawdopodobnie nie funkcjonuje, bo nigdy niebyła remontowana, a organ administracyjny w żaden sposób się od tego faktu nie odnosi ani go nie bada, w tym poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego - to okoliczność tę należy uznać za naruszenie art. 7 i 77 KPA. Aby ustaleń tych dokonać niezbędna jest opinia biegłego. Zdaniem Sądu sprawa zmian stosunków wodnych na gruncie winna być rozpatrywana w niniejszym przypadku kompleksowo. Po pierwsze z powodów merytorycznych - tak aby ostatecznie, rzetelnie i prawidłowo ustalić, kto i w jakim zakresie zmienił stosunki wodne na przedmiotowych nieruchomościach i do jakich działań winien być zobowiązany, ale również i z tego względu, że postępowanie organów administracyjnych nie powinno doprowadzać do antagonizacji właścicieli sąsiednich nieruchomości - członków wspólnoty samorządowej. Sprawa ta ma już kilkunastoletnią historię i w interesie wszystkich leży jej zakończenie, niemniej rozstrzygnięcie w tym zakresie musi zostać poprzedzone rzetelnym ustaleniem stanu faktycznego. WSA w Krakowie w powoływanym wyżej wyroku z 2007r. stwierdził, że organ winien zbadać stopień zanieczyszczenia wody płynącej rowem melioracyjnym i wyegzekwować obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W szczególności, skoro okoliczność ta jest od 15 lat podnoszona przez Skarżącą, to organ winien wszcząć w tej sprawie stosowne postępowanie. Jeżeli Skarżąca nie dopełnia -swojego obowiązku podłączenia się do kanalizacji sanitarnej to również i tą kwestią organ winien się zająć w stosownym postępowaniu. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło