II SA/Kr 500/15
WyrokWSA w Krakowie2015-07-06
Skład orzekający: Andrzej Irla, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich, których prawo do nieruchomości może być potencjalnie naruszone przez planowaną inwestycję budowlaną, posiadają przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nawet jeśli organ uzna, że nie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę przysługuje nie tylko osobom, których interes prawny jest bezpośrednio naruszony, ale również tym, na których nieruchomości obiekt projektowany może potencjalnie oddziaływać. Samo zgodne z przepisami technicznymi usytuowanie obiektu nie jest wystarczające do pozbawienia sąsiednich właścicieli statusu strony, gdyż instytucja strony ma na celu umożliwienie ochrony praw poprzez wpływ na działania organów administracyjnych. Pozbawienie skarżących statusu strony uniemożliwiło im zapoznanie się z materiałem dowodowym i zakwestionowanie go.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia wcześniejszych wskazań sądu. Sąd uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że skarżący posiadają przymiot strony.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 2 marca 2015 r. i zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Kr 50015 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara- Dubiel ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. G., M. G., J. S., A. W. i B. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 2 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. G., J. S., A. W. i B. P. kwotę 508 ( pięćset osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r., znak [...] Wojewoda na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity- Dz. U. z 2013 r., póz: 267 ze zm.) - stwierdził, że odwołanie z dnia 24 marca 2014 r. A.G. M.G. J.S. A.W. B., P. , od decyzji Starosty T. Nr [...], z dnia 25 września 2013 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J.J.-Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w m. Z. jest niedopuszczalne, ponieważ zostało złożone przez osoby nie będące stronami w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzją Starosty T. Nr [...] , z dnia 25 września 2013 r., znak [...] , w oparciu o art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010 r., póz. 623 z późn. zm.) i art. 104 k.p.a. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J.J.-Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w m. Z W decyzji określono obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który obejmuje wyłącznie działkę inwestycyjną nr [...] w m. Z. Decyzja Starosty T. Nr [...] stała się ostateczną z dniem 11 października 2013 r.
Pismem Starosty T. z dnia 23 kwietnia 2014 r., zgodnie z art. 133 k.p.a. przesłano Wojewodzie odwołanie z dnia 24 marca 2014 r. A.G. , M.G., J.S. ., A.W. B.P. , od decyzji Starosty T. z dnia 25 września 2013 r., znak [...] z informacją, iż odwołanie wniesiono po terminie przewidzianym w k.p.a.
Postanowieniem Wojewody z dnia 26 maja 2014 r., znak [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzono niedopuszczalność odwołania z dnia 24 marca 2014 r. od decyzji Starosty T. z dnia 25 września 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1065/14 odrzucił skargę M.G., A.G,. i J.S., oraz w wyniku rozpoznania skargi A.W. i B.P. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 26 maja 2014 r.
Wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę należy rozważyć, czy działki (nr [...] ,[...] w m. Z. ) osób odwołujących się: M.G., A.G. i J.S. , (współwłaścicieli działki nr [...]) oraz B.P. i A.W. (współwłaścicielek działki nr [...] ) znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego (art 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane) i w zależności od dokonania oceny do rozpoznania odwołania lub do ponownego wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a. Dokonując oceny należy odnieść się do zarzutów odwołania, w szczególności do kwestii ewentualnego zacieniania działek sąsiednich, z uwagi na usytuowanie planowanego budynku.
W odwołaniu z dnia 24 marca 2014 r. A. i M.G. , J.S. A.W. i B.P. twierdzi się, iż działki nr [...] i nr [...] sąsiadujące z działką J.J.-Z. o nr [...] znajdują się w bezpośredniej strefie oddziaływania obiektu. Zgodnie z treścią odwołania granica pomiędzy nieruchomościami jest sporna, a do części nieruchomości J.J.-Z. tytuł prawny posiada również A. i M.G. (zgodnie z umową kupna sprzedaży). Ponadto planowana budowa negatywnie wpływa na sąsiednią zabudowę w przyszłości, a działania inwestora narażają odwołujących się na negatywne skutki w przyszłości.
W dniu 15 stycznia 2015 r, do Wojewody wpłynęło pismo J.J.-Z. z wyjaśnieniami odnoszącymi się do zarzutów skarżących A.G., M.G., J.S. , A.W. i B.P. przytoczonych w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2014 r. W piśmie tym wyjaśniono, iż sprawa z powództwa A.G. , M.G. J.S. przeciwko S.J. i J.J.-Z. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym została zakończona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. Wydział l Cywilny z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt [...] , o oddaleniu powództwa A.G. i M.G. oraz umorzeniu postępowania w zakresie powództwa J.S. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 18 kwietnia r., sygn. akt [...] Inwestor przedłożyła do akt sprawy kopię tych wyroków, jak również kopię decyzji Burmistrza W. z dnia 4 listopada 2014 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia ustalonych protokolarnie w toku postępowania rozgraniczeniowego granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] i pomiędzy działką nr [...] działką nr [...] położonymi w obrębie Z pomiędzy punktami wg szkicu granicznego z numeracją punktów w protokole granicznym operatu pomiarowego przyjętego przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w T. w dniu 27 sierpnia r. pod nr [...] Strona wyjaśniła, iż ustalony w decyzji Burmistrza W. z dnia 4 listopada 2014 r. (którą sąsiedzi zaskarżyli do Sądu Rejonowego w T. ) przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] , [...]na działką nr [...] położonymi w obrębie Z. jak wykazano w protokole granicznym operatu pomiarowego całkowicie pokrywa się z granicą uwidocznioną na mapach zasadniczych i mapie do celów projektowych, która posłużyła do wykonania projektu zagospodarowania działki dla planowanej budowy domu. J.J.-Z. wyjaśniła, iż działka nr [...] w Z. bezpośrednio przylega do drogi gminnej (działki nr [...] ), a usytuowanie na niej planowanego budynku mieszkalnego wynika z zachowania nieprzekraczalnej linii zabudowy wynoszącej 15 m od granicy z drogą gminną przy uwzględnieniu strefy technicznej linii elektroenergetycznej 110 kV przebiegającej przez działkę (skrajnię linii energetycznej i granice strefy technicznej wyłączającej możliwość zabudowy kubaturowej zaznaczono w projekcie zagospodarowania działki).
Powołując się na art. 28 ust. 2 w zw. z art 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane Wojewoda stwierdził, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są tylko te osoby, których nieruchomości po pierwsze znajdują się w otoczeniu obiektu budowlanego, po drugie są właścicielami, użytkownikami wieczystymi, zarządcami tylko takich nieruchomości, na które tak będzie oddziaływał projektowany obiekt, że będą właśnie ze względu na ten obiekt (jego usytuowanie, gabaryty, konstrukcje) ograniczeni w zagospodarowaniu swojego terenu i to nie ze względu na swe subiektywne odczucia ale ze względu na obowiązujące przepisy prawne, które ustalają reguły oceny, czy nieruchomości sąsiednie w stosunku do terenu inwestycji są położone w obszarze jego oddziaływania.
W ocenie organu wojewódzkiego w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, bowiem usytuowanie planowanej inwestycji nie powoduje oddziaływania na działki nr [...] ,[...] .
Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowano na działce nr [...] w Z. w odległości 3,31 m -4,07 m od granicy z działką nr [...] (której współwłaścicielkami są B.P. i A.W. ), jako zwrócony w stronę tej granicy ścianą wschodnią bez otworów okiennych i drzwiowych (elewacja wschodnia - rys. nr [...] projektu budowlanego), co jest zgodnie z obowiązującym przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r, póz. 690 ze zm.), a odległość zaprojektowanego w połaci dachowej otworu okiennego nad schodami od tej granicy wynosi 4,1 m, co jest zgodne z przepisem § 12 ust. 5 pkt 2 przytoczonego rozporządzenia. Lokalizacja projektowego zbiornika bezodpływowego, wybieralnego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 w odległości ok. 13 m od granicy z działką nr [...] jest zgodna z § 36 ust. 2 ww. rozporządzenia, a odległość pomiędzy projektowanym zbiornikiem do gromadzenia nieczystości a istniejącą na działce nr [...] studnią wynosząca 15,78 m odpowiada wymaganiom zawartym w § 31 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego właściciel sąsiedniej działki ma prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów, wynikających z uprawnień do korzystania ze swej własności. Usytuowanie budynku na sąsiedniej działce, z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nakaz uwzględnienia także norm dotyczących zapewnienia oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Lokalizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego uwzględnia warunki określone w ostatecznej decyzji Burmistrza W. z dnia 8 listopada 2010 r, znak [...] a cofnięcie frontu planowanego budynku wgłęb działki wynika ze strefy technicznej istniejącej linii elektroenergetycznej WN, która znaczną część działki J.J.-Z. wyłącza spod zabudowy. Zdaniem organu wojewódzkiego lokalizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] jako budynku niskiego z kalenicą na wysokości 8,83 m powyżej poziomu terenu (zgodnie z punktem 2 na str. 8 opisu technicznego), jest korzystna dla budynku nr [...], funkcjonującego na sąsiedniej działce nr [...] i zlokalizowanego w zbliżeniu do granicy działki, a zarazem nie utrudni możliwości zabudowy działki nr [...] w drugiej linii zabudowy przy spełnieniu wymogów odległościowych określonych w § 13 ww. rozporządzenia. Projektowana inwestycja nie spowoduje pogorszenia dostępu światła do pomieszczeń mieszkalnych istniejącego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego, nie zmieni warunków bezpieczeństwa pożarowego istniejącej zabudowy oraz nie stwarza niebezpieczeństwa pożarowego dla potencjalnej zabudowy na działce nr [...]. .B.P i A.W. , współwłaścicielki sąsiedniej niezabudowanej działki nr [.,..], będą mogły zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem przepisowych odległości od granicy, jak właścicielka działki nr [...] , która pierwsza podjęła inwestycję.
Dokonana wnikliwa analiza materiału dowodowego, uzupełnionego pismem J.J.-Z. z dnia 15 stycznia 2015 r., wykazała, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje wyłącznie działkę nr [...] a więc osoby wnoszące odwołanie z dnia 24 marca 2014 r. – A.G. M.G. J.S. A.W. i B.P. , nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wniosku J.J.-Z. o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Z.
Powyższe postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.G., M.G. , J.S. , A.W. i B.P. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od kosztów postępowania. Zarzucili, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa - art. 134 w zw. z art. 28 kpa i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 § 1 kpa.
Podnieśli, że prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ II instancji nie zawiadomił ich, że kolejny raz prowadzi postępowanie zmierzające do ustalenia czy przysługuje nam status strony, nie umożliwił im przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przez co nie mogli się ustosunkować do pisma J.J.-Z. z dnia 15 stycznia 2015 r. i złożonych przez nią dokumentów.
Organ II instancji/wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartym w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do zarzutów skarżących, podniesionych w poprzedniej skardze tj.:
1) wydania zezwolenia na budowę projektowanego budynku na dz. nr [...] w
drugim jakby szeregu budynków od drogi, przy braku takiej sąsiedniej zabudowy w
terenie i nie uchwalenia dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego,
2) pozytywnego uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego postanowieniem z dnia
8 października 2010 r. przez Starostę T. (sygn. akt [...] ) na budowę budynku mieszkalnego wraz ze zbiornikiem na ścieki i zewnętrznym odcinkiem instalacji kanalizacyjnej ale dla całej działki nr [...] , która w dacie wydania tej decyzji była już zabudowana budynkiem mieszkalnym. Na podstawie w/w postanowienia oraz decyzji Burmistrza W. z 8 listopada 2010r. znak: [...] zezwolenie na budowę zostało wydane dla J.J.-Z. na wydzielonej już działce nr [...] Ta działka usytuowana jest w drugim rzędzie działek w stosunku do drogi,
3) skarżący zostali potraktowani jako strona w postępowaniu dotyczącym wydania,
na wniosek J.J.-Z. decyzji o warunkach zabudowy dla garażu na tej samej działce nr [...] i tam również pisali o trwającej sprawie cywilnej, jak i o tym że nie zgadzają się z przebiegiem granic pomiędzy działkami nr [...],[...],.[...] Skarżący zwracali uwagę, że w sprawie garażu, który jest obiektem o nieporównywalnie mniejszym oddziaływaniu niż dom mieszkalny z szambem, Starosta Powiatowy w T. odmówił pozytywnego uzgodnienia tego zamierzenia ze względu na ochronę gruntów rolnych. Budowa garażu zdaniem Starosty "ingeruje w otwartą przestrzeń rolniczą" dużego obszaru gruntów rolnych klasy l i II i "na przedmiotowej działce dopuszczalna byłaby TYLKO taka inwestycja, która nie zmieniłaby rolnego charakteru gruntu11. Ostatecznie Organy ustaliły warunki zabudowy dla w/w garażu ale z tego powodu, że "dla nieruchomości zostały już ustalone warunki zabudowy na budowę budynku mieszkalnego".
4) W związku z tym skarżący zarzucili w poprzedniej skardze, że zabudowa budynku
mieszkalnego na tej samej działce ingeruje w przestrzeń rolniczą ich działek i jest
niezgodna z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
5) Wojewoda w procesie wyznaczania obszaru oddziaływania projektowanego budynku mieszkalnego na dz. nr [...] konfrontował projekt budowlany i plan zagospodarowaniu działki z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002r. póz. 690 z późn. zm.), które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
Skarżący podnieśli dalej, że nie mają szansy na merytoryczna polemikę, czy sformułowanie zarzutów do zaskarżonego postanowienia bo tylko strona postępowania ma dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy (projekt budowlany oraz stosowne uzgodnienia). Badanie ich zarzutów co do poczynań inwestora może być skuteczne jedynie przy ich udziale w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J,J,-Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w Z.
Na przykład Wojewoda ustala, że projektowany budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] znajduje się w odległości 3,31-4,07 od granicy z działką nr [...] i jest to zgodne z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia. Tymczasem z tego paragrafu wynika, że owszem - przy braku otworów okiennych i drzwiowych projektowanego budynku od granicy ta odległość może wynosić 3 m, ale już ust. 5 tego paragrafu stanowi, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać tej odległości o więcej niż 0,5 m, a takie elementy jak galerie, werandy, tarasy lub schody o więcej niż 1m. Istnieje też kwestia wód opadowych itd. Skarżący nie wiedzą, czy powyższe uregulowania były brane pod uwagę przez organ II instancji.
Skarżący podnieśli, że nie wiedzą na jakiej podstawie organ II instancji ustalił, że zmniejszona odległość do ich granicy nie uniemożliwi w przyszłości budowy budynku na dz. nr [...] .
Z analizy przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 z 2002r. póz. 690 z późn.zm.) jasno wynika iż wszelkie przewidziane w tym rozporządzeniu odległości usytuowania projektowanego budynku są liczone do granic sąsiednich nieruchomości. Wobec tego kwestia prawidłowego ustalenia granicy jest kluczowa dla rozstrzygnięcia czy normy odległościowe przewidziane w tym rozporządzeniu zostały zachowane, a co zatem idzie czy właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien uczestniczyć w postępowaniu o zezwolenie na budowę.
Skarżący już w poprzedniej skardze wyjaśnili, że J.J.-Z. dostała zezwolenie na budowę domu na działce, którą kupili A. i M.G. w 1973r. aktem notarialnym od S. i J.S. , którzy otrzymali ten grunt na podstawie aktu własności ziemi i na podstawie tego aktu założyli dla dz.[...] księgę wieczystą. Wobec tego skarżący A. i M.G. kupili działkę nr [...] (zabudowaną budynkiem mieszkalnym) od właścicieli wpisanych do księgi wieczystej. W tej sytuacji powinni być chronieni rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ponieważ sporna część gruntu (na który poprzedniczka prawna - babcia J.J.-Z. dostała znacznie później akt własności ziemi bo już po założeniu księgi wieczystej dla działki [...] wynosiła aż 17 arów (siedemnaście arów). Na części gruntu z tych 17 arów zostało wydane przedmiotowe zezwolenie na budowę dla J.J.-Z. .
Powyższa sytuacja powstała w wyniku rażących błędów prawnych i geodezyjnych popełnionych przy wydawaniu aktów własności ziemi dla S. i J.S. oraz H.J. Potwierdziła to w swojej opinii z dnia 23 kwietnia 2012r. biegła sądowa inż. G.S. w sprawie toczącej się pomiędzy stronami przed Sądem Rejonowym w T. do syg.akt [...] (opinię ta została załączona do skargi wraz z mapą uzupełniającą oraz wykazem synchronizacyjnym z dnia 27 czerwca 2012 r).
Nigdy też nie zostały formalnie ustalone granice pomiędzy działkami nr [...] i [...] z dz. nr [...] Z powieleniem poprzednich błędów geodezyjnych został sporządzony operat pomiarowy w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przez Burmistrza W. dla w/w działek.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Wojewoda w sprawie prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego przez Burmistrza W. oparł się też wyłącznie na informacjach "strony" tj. J.J.-Z. , natomiast skarżący nie mieli szansy przedstawić własnego stanowiska w tej kwestii. Odnosząc się do tej sprawy podkreślili, że granica jest sporna i w toku postępowania rozgraniczeniowego nie godzili się na ugodę co do przebiegu granic wskazanych przez geodetę upoważnionego przez Burmistrza. Na dzień dzisiejszy granica pomiędzy w/w działkami jest sporna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Użyty w art. 153 p.p.s.a. zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa (tak NSA w wyroku sygn. II FSK 2472/12).
W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 listopada 2014r. sygn. IISA/Kr 1065/14, Sąd wskazał, co następuje: "Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowi natomiast, że przez obszar oddziaływania obiektu, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie
przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wydanie postanowienia na podstawie art 134 k.p.a., w sytuacji jaka zaszła w niniejszym postępowaniu administracyjnym, wymagało od organu poczynienia ustaleń i rozważań, że w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nieruchomości podmiotów wnoszących odwołanie, nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie o pozwolenie na budowę. Takich ustaleń i rozważań w zaskarżonym postanowieniu praktycznie brak. Organ ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że planowany obiekt budowlany znajduje się w odległościach od granic działki zgodnych z przepisami prawa budowlanego, co ma oznaczać, że obszar jego oddziaływania ogranicza się do działki inwestora. Tymczasem zgodna z przepisami odległość planowanego obiektu budowlanego od granic działki jest jedynie jedną z przesłanek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Sama w sobie nie może być jedyną podstawą do uznania, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego ogranicza się wyłącznie do działki inwestora i to w takiej sytuacji jak w przedmiotowym wypadku, gdy odległości te są niewielkie (3,37m-4,07m). Ponieważ zadaniem Sądu administracyjnego jest kontrola zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawnych, a nie zastępowanie organów administracji w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, w ponownym postępowaniu organ wnikliwie rozważy, czy działki odwołujących znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego i w zależności od dokonanej oceny, bądź rozpozna odwołania, bądź też ponownie wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 k.p.a. Dokonując tej oceny odniesie się do zarzutów odwołań, oraz w szczególności do kwestii ewentualnego zacienienia działek sąsiednich, z uwagi na usytuowanie planowanego budynku."
Nie są zatem zasadne te zarzuty skargi, które zarzucają brak uwzględnienia wskazówek zawartych w przywołanym wyroku WSA w Krakowie. Skarżący zdają się twierdzić, że Sąd nakazał rozpoznać zarzuty merytoryczne zawarte w odwołaniu. Nie jest to jednak prawda. Sąd wskazał jedynie, że organ będzie obowiązany rozważyć "czy działki odwołujących znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego i w zależności od dokonanej oceny, bądź rozpozna odwołania, bądź też ponownie wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 k.p.a.".
W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji zalecenia te wykonał, i doszedł powtórnie do przekonania, że oddziaływania takiego się nie dopatruje. Zatem co od zasady wskazówki zawarte w cytowanym wyroku zostały
,
uwzględnione. Jednakże Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę konkluzji tych nie podziela.
Zgodnie z ogólnym przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane zawiera
jednak szczególną definicję strony. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
*
- Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013r, póz. 1409 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania, stosownie do art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane, rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy zatem dokładnie określić obszar oddziaływania obiektu budowlanego, tj. terenu, na którym wskutek powstania inwestycji przepisy odrębne, w szczególności techniczno - budowlane, wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu. W tym wypadku o posiadaniu przez dany podmiot przymiotu strony decyduje zatem zaistnienie konkretnej ingerencji w sferę jego interesu prawnego. Zmiany, w szczególności zmiana możliwości zagospodarowania terenu, będącego własnością takiego podmiotu, nie mają charakteru potencjalnego, ale rzeczywisty.
W niniejszej sprawie kwestią sporną jest sposób ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę a pośrednio także pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu". Organ prezentuje stanowisko zgodnie z którym, jeżeli inwestycja - w ocenie organu prowadzącego postępowanie- jest zgodna z przepisami odrębnymi, to nie oddziałuje na okoliczne nieruchomości, a tym samym, właścicielom tych nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, gdyż nie jest naruszony ich interes prawny. Skarżący natomiast uważają, że niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren ją otaczający, jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany przez skarżących. Zdaniem Sądu stroną niniejszego postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może potencjalnie oddziaływać. W podobnym stanie faktycznym wydany został wyrok NSA sygn. II OSK 332/12, w którym Sąd ten skrytykował pogląd taki jak prezentowany w niniejszym postępowaniu przez organy, i stwierdził, że: "takie rozumowanie prowadzi w konsekwencji do stwierdzenia, że o oddziaływaniu obiektu budowlanego można byłoby mówić wówczas, kiedy doszłoby do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Ten sposób rozumowania pomija jednakże jedną istotną kwestię, a mianowicie, że dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna zostać wydana decyzja zezwalająca na budowę. Dlatego też obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Udział w postępowaniu, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę obiektu budowlanego, innych podmiotów jako stron tego pozstępowania, poza inwestorem, nie oznacza, że niemożliwym będzie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę i że tym samym dochodzi do ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości." Podkreślić należy, że instytucja "strony postępowania" ma na celu umożliwienie danemu podmiotowi w konkretnym postępowaniu administracyjnym ochronę swoich praw, poprzez wpływ na działania podejmowane przez organy administracyjne w trakcie postępowania.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jako podstawowy argument, dowodzący braku podstaw do przyznania przymiotu strony skarżącym, organ wskazał, że nie zostały naruszone przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U. nr 75 poz.690 ze zm.) dotyczące odległości usytuowania budynku na działce inwestora względem działek skarżących oraz ustalił, że projektowana inwestycja nie spowoduje pogorszenia dostępu światła do istniejącego budynku mieszkalnego.
Z okoliczności tej organ wywiódł wniosek, że skoro przepisy w tym zakresie nie zostały naruszone, to skarżący nie są stroną postępowania. Jednakże skarżący -poprzez odmówienie im przymiotu strony postępowania - z materiałem dowodowym zebranym w sprawie w tym z załączonym do wniosku projektem budowlanym nie mogli się zapoznać. Skarżący nie mieli też możliwości jego zakwestionowania, złożenia uwag czy wniosków, właśnie poprzez bezpodstawne pozbawienie ich możliwości udziału w postępowaniu.
Z tego względu Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje, że skarżący mają przymiot strony w prowadzonym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Wskazać jednak należy, że nie jest ani prawem ani obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej badanie czy granice nieruchomości są sporne, na pewno zaś nie jest właściwym momentem rozstrzyganie sporów granicznych w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ze znajdujących się w sprawie dokumentów (akta organu II instancji) wynika, że sąd powszechny prawomocnie odmówił skarżącym uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Także z ostatecznej decyzji Burmistrza W. z dnia 4 listopada 2014r. ([...][ ) wynika, że zatwierdzono ustaloną protokolarnie w toku postępowania rozgraniczeniowego granicę działek ewidencyjnych [...] ,[...] oraz [...] ,[...] i jest to przebieg dotychczasowy. Tym samym nie może być mowy o dalszym roztrząsaniu tych kwestii przy okazji wydawania pozwolenia na budowę.
Ze wskazanych wyżej względów, na zasadzie art 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie należało uchylić. O kosztach orzeczono na zasadzie art, 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło