II SA/Kr 500/25
WyrokWSA w Krakowie2025-05-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewystarczających ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji celu publicznego (budowy stacji bazowej telefonii komórkowej) i kręgu stron postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną było wykazanie istotnych braków w postępowaniu wyjaśniającym organu pierwszej instancji, w szczególności w zakresie ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji oraz kręgu stron postępowania, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu ocenia jedynie zasadność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a nie meritum sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Zakliczyn o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej). Organ pierwszej instancji ustalił lokalizację inwestycji, jednak organ odwoławczy uznał, że decyzja ta zawierała istotne braki w zakresie ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji oraz kręgu stron postępowania, co skutkowało uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. P. zarzuciło decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania i bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu P. w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 2 kwietnia 2025 r. znak: SKO.ZP/415/49/2025 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala sprzeciw.
Decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. znak: UM-III.6733.14.2024.MPa, działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) oraz art. 104 k.p.a. Burmistrz Miasta i Gminy Zakliczyn ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym dla P. sp. z o.o. z siedzibą w W..
Organ podał, że przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. Nr [...] wraz z linią zasilającą oraz kanalizacją kablową na działce ew. [...] obręb [...] F. , gmina Z.:
- powierzchnia terenu inwestycji - 144 m2,
- powierzchnia biologicznie czynna - istniejąca 144 m2,
- powierzchnia podlegająca przekształceniu - od 120 m2 do 144 m2,
- wysokość - od 55 m do 62 m,
- 3 szt. anten sektorowych typ A704516RO pracujących w azymutach 80°, 230°, 3400° na wysokości 59 m n.p.t o pochyleniu maksymalnym 10° pracujących z mocą EIRP 360 [W] na antenę,
- 3 szt. anten sektorowych typ A04220PA01 pracujących w azymutach 80°, 230°, 340° na wysokości 59m n.p.t o pochyleniu maksymalnym 12° pracujących z mocą EIRP 3210 [W] na antenę,
- 7 szt. anten radiolinii pracujących w azymutach:
73° średnicy 0,6 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 2630 [W]
81° średnicy 0,6 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 3467 [W]
81° średnicy 0,6 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 8913 [W]
102° średnicy 0,6 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 525 [W]
193° średnicy 0,3 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 1549 [W]
331° średnicy 0,6 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 3467 [W]
331° średnicy 0,6 m na wysokości 56 m n.p.t pracująca z mocą EIRP 5370 [W]
Linia zasilająca:
- długość - od 100 m do 180 m.
Organ wskazał, że sposób zagospodarowania obszaru po realizacji inwestycji będzie nieznacząco odbiegać od dotychczasowego, zostanie doinwestowany istniejący sposób zagospodarowania. Z kolei rozkład pól elektroenergetycznych zawiera analiza z dnia 10 września 2024 r.
W decyzji zawarto ustalenia dotyczące warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych; ochrony interesów osób trzecich, ochrony warunków życia i zdrowia ludzi; wymagania dotyczące terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów; linii rozgraniczających teren inwestycji – wyznaczono je na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000 przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, stanowiącej załącznik do nin. decyzji. Jako załączniki do decyzji organ podał:
1) załącznik graficzny do decyzji,
2) analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz stanu faktycznego
i prawnego terenu,
3) załącznik graficzny do analizy.
Organ ustalił, że dla terenu, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warunki lokalizacji wnioskowanej inwestycji zostały wydane w drodze decyzji. Zdaniem organu, inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Zapisy ustaleń decyzji w zakresie użycia materiałów gwarantują ochronę środowiska,
a realizacja inwestycji w kontekście innych działań /takich jak budowa budynku, wodociągu itp./ nie oddziałuje znacząco negatywnie na środowisko. Występować będą tu jedynie oddziaływania krótkoterminowe takie jak: hałas budowlany, zanieczyszczenia, powstanie odpadów pobudowlanych - związane wyłącznie
z pracami budowlanymi w trakcie realizacji inwestycji.
W dalszej kolejności organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz opisał i odniósł się do zastrzeżeń, uwag i protestów społecznych co do planowanej inwestycji.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: Z. J., B. W., A. W., E. W., M. W..
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. znak: SKO.ZP/415/49/2025, działając na podstawie art. 138 §2 k.p.a., art. 50 ust. 1 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, w skrócie u.p.z.p.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor, który nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, której wniosek dotyczy oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją (art. 53 ust. 1 ww. ustawy). Stronami tego postępowania mogą być też właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich oraz - w zależności od okoliczności – właściciele i użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2802/16; wyrok WSA w Poznaniu z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 842/16). Na aktualnym etapie sprawy, zdaniem organu odwoławczego brak jest jednak podstaw, aby krąg stron postępowania rozszerzać poza: Inwestora, właściciela działki będącej przedmiotem inwestycji oraz właścicieli działek sąsiednich. Wnoszący odwołanie są właścicielami działek sąsiednich, uczestniczyli w postępowaniu w charakterze stron przed organem l instancji i mają legitymację do wniesienia odwołania.
Następnie organ ustalił, że wnioskowany zakres inwestycji to inwestycja celu publicznego, która zgodnie z art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Gmina Z., w obszarze wskazanym we wniosku, nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do treści art. 54 ustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Zgodnie z art. 56 ustawy nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ odwoławczy ustalił nadto, że pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne dla planowanej konfiguracji anten sektorowych i radiolinii nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi oraz nie przekroczy granic terenu inwestycji na działce nr [...]. Organ podniósł przy tym, że stwierdzenie takie nie jest wystarczające do zakreślenia obszaru oddziaływania inwestycji,
a stanowi jedynie potwierdzenie, że planowana inwestycja nie narusza wymogów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych
w środowisku. Obszar oddziaływania inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej, już tylko ze względu na rozchodzenie się fal elektromagnetycznych w przestrzeni, może bowiem wykraczać poza teren inwestycji. W takim kontekście organ l instancji nie ustalił, w jaki sposób będą rozchodziły się fale elektromagnetyczne wokół stacji bazowej, ani czy wystąpi zjawisko interferencji fal oraz jaki w związku z tym jest obszar oddziaływania inwestycji. Z uzasadnienia decyzji organu l instancji nie wynika jaki teren został uznany za obszar oddziaływania planowanej inwestycji, a organ l instancji w tym zakresie kierował się prawdopodobnie rysunkiem mapy zasadniczej załączonej do wniosku inwestora, gdzie symbolem w kształcie liści koniczyny oznaczono obszar oddziaływania inwestycji, niewykraczający poza granice działki nr [...]. Takie oświadczenie inwestora nie zwalniało jednak organu l instancji od przeprowadzenia odpowiedniej analizy i samodzielnego ustalenia, czy zakreślony w ten sposób obszar oddziaływania inwestycji odzwierciedla rzeczywisty stan rzeczy w przestrzeni fizycznej. Nie jest wykluczone, że powyższe ustalenia wymagać będą wiadomości specjalnych i konieczności zasięgnięcia opinii biegłego (art. 84 k.p.a.). Zdaniem organu odwoławczego nie jest też dopuszczalne rozstrzygnięcie w decyzji, iż rozkład pól elektrotechnicznych ma nastąpić zgodnie z analizą oddziaływania pól elektromagnetycznych z dnia 10 września 2024 r. Stronom postępowania nie jest znana taka analiza i nie ma podstaw, aby stanowiła załącznik do decyzji. Z kolei przepisy nie przewidują, aby możliwe było uczynieniem z części wniosku Inwestora późniejszego fragmentu decyzji.
Z uwagi na konieczność podjęcia czynności dowodowych organ odwoławczy doszedł do przekonania, że koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że zmiana przepisów spowodowała, że aktualnie stacje bazowe telefonii komórkowej nie podlegają uprzednim restrykcjom, które związane były z koniecznością prowadzenia postępowania związanego z ochroną środowiska. Aktualnie stacje bazowe telefonii komórkowej uważane są za inwestycje, które nie są szkodliwe dla środowiska i nie wymagają praktycznie żadnej procedury związanej z ich lokalizacją, jaka wcześniej przewidziana była w przepisach środowiskowych. Kontrolą objęto dopiero funkcjonowanie stacji bazowej, a zatem etap kolejny, który ma miejsce już po zlokalizowaniu i wybudowaniu stacji bazowej.
Od powyższej decyzji sprzeciw wniosło P. , zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 138 §2 k.p.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. a, b i d u.p.z.p.w zw. z art. 136 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. a, b i d u.p.z.p. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i art. 28, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji, pomimo, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo.
Podniesiono, że decyzja organu I instancji nie określa częstotliwości anten oraz zupełnie pomija urządzenia RRU i ODU, a także elementy torów antenowych i nie podaje ich parametrów (mimo że inwestor chce realizować inwestycję składającą się z tych elementów), pomimo że jest to konieczny warunek do określenia w decyzji.
Z kolei Kolegium zawarło w swojej decyzji wzajemnie sprzeczne ustalenia dotyczące kręgu stron postępowania oraz bezpodstawnie uznało, że stronami nie muszą być osoby niegraniczące bezpośrednio z działką inwestycyjną i bezkrytycznie uznało za inwestorem, że inwestycja nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm promieniowania. Tymczasem Kolegium nie posiada wiedzy specjalnej w zakresie emisji fal elektromagnetycznych, by móc tę okoliczność ocenić.
Stowarzyszenie podniosło, że zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. decyzja musi określać warunki i szczegółowe zasady w zakresie ochrony zdrowia, środowiska i interesów osób trzecich. Zadaniem stacji bazowej telefonii komórkowej jest emisja promieniowania elektromagnetycznego, które wpływa na zdrowie ludzi, stan środowiska i interesy osób trzecich. Trzeba więc określić takie warunki, aby inwestycja nie zagroziła tym dobrom oraz aby inwestor nie mógł użytkować inwestycji inaczej niż określił we wniosku. Z kolei organ nie może dopuścić, aby inwestycja przekraczała dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych w środowisku. Przekroczenie tego poziomu zależy od tego, jaka jest moc EIRP anten z uwzględnieniem współczynnika PAPR oraz kąt nachylenia anten (tilt). Brak określenia ww. parametrów jest naruszeniem rażącym, a pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie. Na konieczność szczegółowego określenia parametrów inwestycji w decyzji (nie tylko w zakresie anten, ale całego przedsięwzięcia, czyli też w zakresie urządzeń RRU i ODU oraz elementów torów antenowych) wskazuje także to, że decyzja o ustaleniu lokalizacji - zgodnie z art. 55 u.p.z.p. - wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na sprzeciw organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu – co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą na decyzję lub postanowienie – polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
Podkreślić należy w tym kontekście, że konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej. Znacząco ograniczona jest możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej, nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym akcentuje się, że oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wobec tego przepisy art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., II OSK 2219/15 oraz z 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19, WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2019 r., II SA/Kr 695/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sprzeciw okazał się nieuzasadniony, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wykazało istnienie podstaw uzasadniających
w okolicznościach sprawy zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W przedmiotowej sprawie organ II instancji rozpatrywał odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej P. Nr [...] wraz z linią zasilającą oraz kanalizacją kablową, na działce ew. [...] obręb [...] F. , gmina Z..
Kolegium uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji, przedstawiło argumentację wskazującą na istotną wadliwość decyzji organu I instancji, przyczyny dla których nie może samodzielnie przeprowadzić merytorycznego postępowania w sprawie oraz zawarło wytyczne dla organu I instancji, do których winien się zastosować przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji były przede wszystkim braki w ustaleniach tego organu, co do obszaru oddziaływania inwestycji. Organ I instancji nie ustalił bowiem w jaki sposób będą rozchodziły się fale elektromagnetyczne wokół stacji bazowej, ani czy wystąpi zjawisko interferencji fal, co umożliwiłoby ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji. Organ nie zbadał czy zakreślony przez inwestora obszar odziaływania inwestycji rzeczywiście odzwierciedla rzeczywisty stan rzeczy. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne dla planowanej konfiguracji anten sektorowych i radiolinii nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi oraz nie przekroczy granic terenu inwestycji na działce nr [...]. W ocenie Sądu, stwierdzenie takie, co słusznie zauważył organ odwoławczy nie jest jednak wystarczające do zakreślenia obszaru oddziaływania inwestycji, a stanowi jedynie potwierdzenie, że planowana inwestycja nie narusza wymogów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Obszar oddziaływania inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej, już tylko ze względu na rozchodzenie się fal elektromagnetycznych w przestrzeni, może wykraczać poza teren inwestycji. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie wyjaśnia wystarczająco, jaki teren został uznany za obszar oddziaływania planowanej inwestycji.
Odnosząc się do podniesionego w sprzeciwie zarzutu dotyczącego ustalenia kręgu stron postępowania, Sąd wyjaśnia, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są inwestor oraz właściciele
i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją (art. 53 ust. 1 u.p.z.p.). Stronami tego postępowania mogą być również inne podmioty, gdy spełnione są ogólne warunki z art. 28 k.p.a., tj. podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa. Dla ustalenia stron postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego konieczne jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Z pewnością stronami postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego są właściciele nieruchomości nad którymi przewidywane są przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Stronami tego postępowania mogą być również właściciele nieruchomości dalej położonych, co ustala się na podstawie zweryfikowanych danych z dokumentów przedłożonych przez inwestora.
Wbrew zarzutom podniesionym przez Stowarzyszenie, w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie przesądził ostatecznie kwestii dotyczącej stron postępowania, wyraźnie wskazując, że na aktualnym etapie sprawy brak jest podstaw, aby krąg stron postępowania rozszerzać poza inwestora, właściciela działki będącej przedmiotem inwestycji oraz właścicieli działek sąsiednich. Ewentualne zmiany dotyczące kręgu stron mogą nastąpić po ponownym przeprowadzeniu postępowania przez organ I instancji.
W tym stanie rzeczy brak podstaw, aby zarzucić organowi II instancji, że bezpodstawnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. SKO nie było władne ani utrzymać zaskarżonej decyzji w mocy, ani też uchylić jej i orzec o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji. Orzekając w ten sposób, Kolegium naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 15 k.p.a. Dlatego uchylenie decyzji organu I instancji było uzasadnione i prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutów sprzeciwu, Sąd zaznacza, że w opisanych powyżej ramach prawnych sprawy wywołanej sprzeciwem, przedwczesna byłaby ocena elementów rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, także ich kompletności. Sąd zaznacza jedynie, że zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Analiza taka musi zostać poprzedzona precyzyjnym ustaleniem rodzaju i charakterystyki zamierzenia inwestycyjnego i jego konkretnych charakterystycznych parametrów.
Sąd zaznacza również, że w stanie prawnym ukształtowanym od dnia 4 czerwca 2022 r. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne, nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) uchylono pkt 7 (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia zmieniającego) oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia uchylono pkt 8 (§ 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia zmieniającego). W konsekwencji dla tego rodzaju przedsięwzięć nie ma aktualnie obowiązku uzyskania, przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094) uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Brak wymogu legitymowania się przez inwestora decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach nie oznacza jednak, że zlikwidowano obowiązek uwzględniania w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wymogów ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Jak wynika z art. 54 pkt 2 lit. b u.p.z.p. wymogi w tym zakresie co do przedmiotowej decyzji pozostały, a tym samym pozostał obowiązek organu właściwego do wydania decyzji lokalizacyjnej zbadania sprawy w tym zakresie. Sytuacja prawna zmieniła się więc o tyle, że organ wydający decyzję w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może oprzeć się w zakresie wymogów ochrony środowiska i zdrowia ludzi na decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale musi dokonać stosownej analizy i oceny samodzielnie.
W konsekwencji powyższych stwierdzeń zarzuty sformułowane w sprzeciwie nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro organ odwoławczy wykazał okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Trzeba również wziąć pod uwagę charakter decyzji kasatoryjnej, która nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie kończy postępowanie w danej instancji, co umożliwia stronom dalszą aktywność w sprawie i podnoszenie zarzutów dotyczących treści rozstrzygnięcia.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło