II SA/Kr 502/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-23
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu może być uwzględniony, gdy strona już korzysta z takiego prawa na podstawie prawomocnego postanowienia sądu?Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, może być przyznane stronie na jej wniosek w toku postępowania aż do prawomocnego zakończenia sprawy. Jednakże, jeśli strona już korzysta z prawa pomocy na podstawie prawomocnego postanowienia, ponowny wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i należy go umorzyć.Stan faktyczny
Skarżąca Z.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu dotyczącym skargi kasacyjnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wcześniej, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 roku, sąd przyznał jej prawo pomocy w pełnym zakresie, które nie zostało cofnięte. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata z urzędu do reprezentacji skarżącej.Rozstrzygnięcie
Umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu jako bezprzedmiotowe.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z dnia 29 grudnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy
Wraz ze sporządzoną osobiście skargą kasacyjną z dnia 10 sierpnia 2011 roku od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2011 roku skarżąca Z.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia stosownej skargi kasacyjnej.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że uprawniony podmiot może wystąpić ze stosownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem. Z drugiej jednak strony wydanie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze pozytywne rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie roku przyznał skarżącej Z.M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu.
Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem Dziekana ORA w K. z dnia [...] sierpnia 2011 roku nr [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat P.K. wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej al. [...].
Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało skarżącej cofnięte na podstawie art. 249 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżąca zwolniona jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych, jak również może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków.
Zgodnie z art. 239 pkt 4 powołanej wyżej ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zwolnienie od kosztów sądowych działa od chwili zgłoszenia przez stronę wniosku w tym przedmiocie i obejmuje swoim zakresem wszystkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzysta ona z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia należy uznać za bezprzedmiotowy.
Wyznaczenie zaś przez Okręgową Radę Adwokacką adwokata z urzędu stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Oznacza to, iż skarżąca nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu - dysponuje ona bowiem prawem do pełnomocnika z urzędu w niniejszym postępowaniu.
Z tego względu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu nie mógł zostać uwzględniony, a postępowanie w tej kwestii należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na postawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło