II SA/Kr 506/21
WyrokWSA w Krakowie2021-07-30
Skład orzekający: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel, SWSA Joanna Człowiekowska, SWSA Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności w zakresie procedury współdziałania z konserwatorem zabytków, zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów procesowych i materialnych. Naruszono procedurę współdziałania z konserwatorem zabytków poprzez zawiadomienie o wystąpieniu o uzgodnienie tylko inwestora, a nie pozostałych stron postępowania. Ponadto, ocena zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego była przedwczesna, zwłaszcza w kwestii powierzchni biologicznie czynnej i pokrycia dachowego budynku gospodarczego. Sąd stwierdził również naruszenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania dla stron postępowania innych niż inwestor.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, remoncie i zmianie sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wraz z budową budynku gospodarczego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu, nieprawidłowe uzgodnienie z konserwatorem zabytków oraz niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. Odrzucił skargę M. P. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących E. C.-J. i R. M. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M., E.-C.-J., M. P. na decyzję Wojewody z dnia 19 lutego 2021 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. odrzuca skargę M. P.; II. w uwzględnieniu skargi E. C.-J. oraz R. M. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących E. C.- J. oraz R. M. solidarnie 1014 (tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E. C., R. M. i M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 3 sierpnia 2020 r., [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach:
Po rozpatrzeniu wniosku Firma A z siedzibą w K. Prezydent Miasta Krakowa wydał w dniu 3 sierpnia 2020 r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą: Przebudowa, remont, zmiana sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne (powiększenie istniejącego lokalu mieszkalnego na poddaszu), termomodemizacja, wymiana stolarki, powiększenie otworów okiennych i drzwiowych na poz. -1 oraz +2, wymiana istniejących stropów, wymiana więźby dachowej, wprowadzenie okien połaciowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w zabudowie willowej, wraz ze zmianą ukształtowania terenu poprzez wprowadzenie zielonej skarpy, odtworzeniem ogrodzenia, budową budynku gospodarczego, wraz z instalacjami wewnętrznymi (wod-kan, gazu, elektryczną NN, c.o., kanalizacją deszczową) przy Al. [...], na dz. nr [...], obr. 6, jedn. ewid. Śródmieście w Krakowie.
Na skutek odwołania E. C.-J., R. M. i M. P. Wojewoda Małopolski wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Wojewoda, ponownie rozpatrując sprawę, ponownie poddał badaniu projekt budowlany i zgromadzone dowody w sprawie. Wyjaśnił, działka nr [...] obręb 6 Śródmieście w Krakowie, objęta planowaną inwestycją, znajduje się w terenie, w którym obowiązuje od 14 stycznia 2013 r. uchwała nr LXI1/888/12 Rady Miasta K. z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Osiedle Oficerskie" (Dz.Urz. Województwa Małopolskiego 2012.7281) zwana dalej mpzp. Z załącznika graficznego do ustaleń powyższego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka nr [...] objęta planowaną inwestycją znajduje się w kwartale 10 (§ 13 ust. 1 pkt 10 mpzp) w granicach jednostki strukturalnej planu o symbolu MN(Nw).11 - tereny zabudowy mieszkaniowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową niską (N) - willową (§ 23 ust. 1 mpzp). Zgodnie z ustaleniami mpzp w sposobie zagospodarowania terenu, zawierają się również elementy niezbędne dla jego urządzenia i funkcjonowania, takie jak: 1. zieleń ogrodowa przydomowa; 2. obiekty małej architektury; 3. sieci i urządzenia infrastruktury technicznej; 4. budynki gospodarcze lub garaże, a także urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania terenów zgodnie z ich przeznaczeniem; 5. miejsca do parkowania; 6. dojścia i dojazdy, które nie zostały wyznaczone na Rysunku planu (§ 23 ust. 2 mpzp). W zakresie ochrony konserwatorskiej, sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu oraz zasad kompozycji ustalono w mpzp ochronę obiektów oznaczonych na rysunku planu symbolem (E), zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 mpzp, których zakres ochrony obejmuje: [...] - dom, ogród, brama i ogrodzenie 1935 r.-1936 r. (nieruchomość będąca przedmiotem badanego projektu budowlanego), z dopuszczeniem zmiany użytkowania poddasza, z doświetleniem w formie okien połaciowych w osiach otworów okiennych w elewacjach tylnej i bocznej (§ 23 ust. 4 pkt 1 lit. c mpzp).
Następnie Wojewoda wskazał na ustalony w § 7 ust. 3 pkt 2 lit. a mpzp zakaz, cyt.: "zwiększenia intensywności zabudowy wpisanej do ewidencji zabytków na działkach zainwestowanych w terenach zabudowy mieszkaniowej niskiej - willowej MN(Nw), poprzez zwiększanie istniejącej powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego, w tym również poprzez budowanie oficyn za budynkami mieszkalnymi, oraz zakaz zabudowy wnętrza kwartału (podwórzy i ogrodów)", z zastrzeżeniem pkt 3 lit. f) i lit. g), przy czym należy zauważyć że w ustaleniach mpzp w § 7 ust. 3 pkt 3 brak jest litery g). Wojewoda ustalił również dopuszczenie możliwości budowy garaży i budynków gospodarczych o łącznej powierzchni zabudowy do 50 m2, ale wyłącznie za budynkiem mieszkalnym, w tylnej części działki budowlanej, o ile ustalenia szczegółowe planu nie stanowią inaczej - § 7 ust. 3 pkt 3 lit. f mpzp. Organ odwoławczy zauważył, że oprócz przebudowy zabytkowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...], bez zmiany jego kubatury (zgodnie z § 23 ust. 4 pkt 5 mpzp), planowana jest budowa budynku gospodarczego. Na projekcie zagospodarowania działki budynek gospodarczy usytuowany został za budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się od frontu działki. Wojewoda ustalił, że w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak jest definicji zarówno budynku gospodarczego, jak i oficyny. Zgodnie zatem z mającą w sprawie zastosowanie definicją, ustaloną w § 3 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019.1065 ze zm.), mówiąc o budynku gospodarczym - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W przepisach branży prawa budowlanego nie ma definicji oficyny, wobec czego organ sięgnął do powiązanych z architekturą definicji słownikowych tego pojęcia, uznając że najbardziej adekwatna jest definicja, zgodnie z którą oficyna jest rozumiana jako boczne skrzydło kamienicy lub budynek stojący za kamienicą frontową. Zauważył przy tym, że w definicji PWN nie ma mowy o funkcji oficyny, co sugeruje możliwą funkcję tożsamą z funkcją budynku frontowego - mieszkalną. Taką interpretację potwierdza również rozróżnienie pojęć w ustaleniach mpzp na oficyny i budynku gospodarczego. Oznacza to, że zakaz określony w § 7 ust. 3 pkt 2 lit. a mpzp dotyczy budowy oficyny jako budynku o innej funkcji niż gospodarcza. Taką interpretację zapisu planu potwierdza również zagospodarowanie innych działek w kwartale 10. Budynki gospodarcze lub garaże usytuowane są za budynkami frontowymi na sąsiednich działkach nr [...], pod adresem ul. [...], nr [...] przy ul. [...], nr [...] - ul. [...] i nr [...] - ul. [...], w kwartale [...] w granicach obszaru o symbolu MN(Nw).11. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że § 7 ust. 3 pkt 2 lit. a mpzp, zawiera zakaz jedynie zwiększenia istniejącej powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego (w tym realizację oficyn za tym budynkiem mieszkalnym, zatem budowa nowego budynku gospodarczego niezależnie od istniejącego budynku mieszkalnego, jako nie zwiększająca tego budynku mieszkalnego, nie podlega wyżej wymienionemu zakazowi. Budowa budynku gospodarczego jest natomiast zgodna z § 23 ust. 1 pkt 4 mpzp, ponieważ wprost jest w nim dopuszczona. Powyższe przesądza, zdaniem Wojewody, o zgodności usytuowania planowanego budynku gospodarczego na działce nr [...].
Dalej Wojewoda stwierdził, że w ustaleniach miejscowego planu dopuszczono maksymalną wysokość budynków garażowych i gospodarczych - do 4 m od poziomu istniejącego terenu (§ 23 ust. 7 mpzp) - z projektu budowlanego (k. 112) wynika, że planowany budynek gospodarczy będzie miał wysokość 4 m. Dopuszczono również maksymalną łączną powierzchnię zabudowy budynków garażowych i gospodarczych - do 50 m2 (§ 23 ust. 8 mpzp) - z projektu budowlanego (k. 112) wynika, że powierzchnia zabudowy planowanego budynku gospodarczego wynosi 50 m2. W ustaleniach planu miejscowego określono maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy do 40% (§ 23 ust. 10 lit. a mpzp), z projektu budowlanego (k. 59) wynika, że łączna powierzchnia zabudowy będzie wynosić 30% powierzchni działki objętej inwestycją. Wyznaczono również minimalny wskaźnik powierzchni terenu biologicznie czynnego - 50% (§ 23 ust. 10 lit. b mpzp), z projektu budowlanego (k. 59) wynika, że planuje się 53,13 % powierzchni działki nr [...] jako obszar biologicznie czynny. Powyższe wskazuje, w ocenie Wojewody, że należy stwierdzić zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Następnie Wojewoda odniósł się, do § 23 ust. 9 mpzp, zgodnie z którym pokrycie dachowe projektowanych budynków gospodarczych winno być dostosowane do cech pokryć dachowych budynków sąsiednich. Na podstawie danych uzyskanych w serwisie geoportal.gov.pl ustalono, że budynki gospodarcze i garaże, znajdujące się na przywołanych powyżej działkach, nr [...], nr [...] i nr [...] sąsiednich działkach w kwartale [...], mają dachy płaskie lub pulpitowe. Ponadto część budynku na działce nr [...], graniczącej bezpośrednio z działką nr [...], jest przykryta płaskim tarasem. Okoliczności te pozwalają potwierdzić zgodność formy dachu projektowanego budynku gospodarczego z ustaleniami mpzp. Wojewoda zauważył, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie określono dokładnie materiału, którym ma być pokryty dach, a jedynie nakazano dostosowanie go do cech pokryć dachów budynków sąsiednich. Według projektu budowlanego dach budynku gospodarczego jest zielony ekstensywny. W kwartale [...] nie ma dachu pokrytego w ten sposób, niemniej z uwagi na wysoką jakość takiego pokrycia oraz z uwagi na intencjonalne kojarzenie zastosowanego rozwiązania z patyną współgrającą z zabytkowym charakterem dzielnicy, w ocenie organów architektoniczno-budowlanych nie można stwierdzić, że dach ekstensywny jest sprzeczny z zapisem planu. Patyna w postaci darni może ukrywać niejeden rodzaj materiału a ostatnią warstwą konstrukcyjną dachu planowanego budynku jest izolacja przeciwwilgociowa, która pokrywa wszystkie dachy w okolicy.
Następnie, w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 2 Pb, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 Pb do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie określone w drodze rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U.2019.1065 ze zmianami). Następnie wskazał, że przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego nie powoduje zmiany parametrów technicznych tego budynku zatem obszar oddziaływania istniejącego budynku nie ulega zmianie poprzez projektowaną przebudowę (nie zwiększa się uciążliwości istniejącego budynku nr [...] dla sąsiedniej zabudowy). Zgodnie z § 13 ust. 1 lit. a warunków technicznych, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Z projektu zagospodarowania terenu (k. 121 projektu budowlanego) wynika, że najbliższy do omawianego budynku gospodarczego o wysokości 4,0 m, jest istniejący budynek wielorodzinny na działce nr [...] i znajduje się w odległości 12,7 m, co oznacza spełnienie cytowanego przepisu na poziomie gruntu, zatem tym bardziej w stosunku do wysokości przesłaniania obliczanej zgodnie z wytycznymi przywołanego przepisu. Powyższą ocenę potwierdza, według organu, analiza zapewnienia oświetlenia (k. 59B projektu budowlanego).
Następnie Wojewoda wskazał, że zgodnie z § 60 ust. 1 warunków technicznych, pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700. Planowany budynek gospodarczy na działce nr [...], o wysokości 4 m jest usytuowany w odległości 17,8 m od strony południowej w stosunku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na działce nr [...], oraz w odległości 18,2 od strony południowo-zachodniej w stosunku do takiegoż budynku na działce nr [...], m. Takie usytuowanie omawianego budynku gospodarczego względem istniejących budynków, w których stronę jest skierowany jego cień, wyklucza sięganie tego cienia do okien istniejących budynków. Natomiast nie wyklucza jego wędrówki po terenie działek. Oznacza to zgodność z przywołanym przepisem. Powyższą ocenę potwierdza analiza zapewnienia oświetlenia (k. 59B projektu budowlanego).
Dalej, organ omówił spełnienie § 19 warunków technicznych dotyczącego lokalizacji miejsc postojowych na działce budowlanej. Z uwagi na fakt, iż w skutek planowanej przebudowy budynku na działce nr [...] nie zmienia się ilość lokali mieszkalnych, zakres projektu budowlanego nie wymaga lokalizacji nowych miejsc postojowych (k. 68, pkt I.B.2.2. projektu budowlanego). Ustalono również, że zgodnie z informacją znajdującą się w opisie do projektu budowlanego (k. 70, pkt I.D.2.3) miejsce do gromadzenia odpadów stałych, spełniające wymogi § 23 warunków technicznych. Miejsce gromadzenia odpadów stałych znajduje się w projektowanym budynku gospodarczym (k. 145 projektu budowlanego).
Wojewoda stwierdził także, że nie stwierdzono niezgodności projektu budowlanego z przepisami ochrony pożarowej (§ 271-273 warunków technicznych). Projekt budowlany budynku kwalifikowanego do zabudowy niskiej o kategorii zagrożenia ludzi ZLIV nie wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych Ocenę te potwierdza stanowisko projektanta (k. 51 projektu budowlanego). Wskazał następnie, że zgodnie z § 12 ust. 1 warunków technicznych, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 warunków technicznych lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Z projektu zagospodarowania działki (k. 121 projektu budowlanego) wynika, że sytuowany na działce nr [...] budynek gospodarczy jest zwrócony ścianą bez otworów okiennych do działek nr [...] i [...], w odległości 3 m od ich granicy, oraz ścianą bez otworów okiennych do działek nr [...] i [...], usytuowaną skośnie do ich granicy w odległości 3,1 m do 3,3 m. Omawiany budynek gospodarczy jest również zwrócony ścianą z oknem w stronę południową w odległości 4,1 m od granicy z działką nr [...]. Takie usytuowanie budynku na działce budowlanej spełnia wymagania § 12 ust. 1 warunków technicznych.
Organ wyjaśnił również, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 3 Pb, że projekt budowlany dotyczy obiektu wpisanego do gminnej ewidencji zabytków. Inwestor uzyskał Pozwolenie nr [...] Miejskiego Konserwatora Zabytków z 11 lutego 2019 r., znak: [...] oraz uzgodnienie potwierdzone pieczęciami na projekcie budowlanym.
Następnie organ wyjaśnił, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie jest zaliczana do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Budynek mieszkalny wielorodzinny nie jest zaliczany do obiektów generujących hałas, zanieczyszczenie powietrza, czy drgania. Przedmiotem projektu budowlanego jest przebudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego, która nie dotyczy zmian posadowienia budynku zatem nie jest wymagana ekspertyza geologiczna ani pozwolenie wodnoprawne. Organ stwierdził, że załączona została również informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (k. 88 projektu budowlanego), jak też, że projektant złożył oświadczenie o zgodności projektu z aktualnym przepisami prawa w grudniu 2019 r. w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 4 Pb. W projekcie budowlanym znajduje się zaświadczenie, o którym mowa w ww. art. 12 ust. 7 Pb o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego ważne do 30 czerwca 2019 r. Pismem z 14 stycznia 2020 r. (data wpływu 18 stycznia 2021 r.) pełnomocnik Inwestora załączył do akt sprawy kopię zaświadczenia o wpisie na listę członków Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów do 30 czerwca 2020 r., co potwierdza, że w dacie sprawdzenia omawianego projektu budowlanego projektant miał podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Tym samym pismem uzupełniono również zaświadczenia pozostałych projektantów. W ocenie organu odwoławczego aktualne zaświadczenia nie są nowym dowodem w sprawie, a ich uzupełnienie ma charakter formalny i dopuszczalny na etapie postępowania odwoławczego. Projektant załączył oświadczenie o wykonaniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zgodnie z art. 20 ust. 4 Pb (k. 6 projektu budowlanego). Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na kopii mapy do celów projektowych.
Finalnie Wojewoda stwierdził, że organ I instancji przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zbadał omawiany projekt budowlany w świetle art. 35 p.b., a jego ocena w tym zakresie jest zbieżna z wynikami postępowania Prezydenta Miasta K.. Zauważył przy tym, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył oświadczenie z 19 grudnia 2019 r. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, z tytułu własności (k. 3 akt organu I instancji). Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb). Z analizy akt sprawy wynika, że inwestor spełnił warunki wskazane w przywołanym przepisie. W razie spełnienia powyższych wymagań, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Pb).
Wojewoda odniósł się również do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ I instancji praw właścicielki nieruchomości na działce nr [...], poprzez nieuwzględnienie jej w kręgu stron postępowania, Wojewoda wyjaśnił, że jego zdaniem odmowa przyznania skarżącej statusu strony w rozpoznawanej sprawie nastąpiła z naruszeniem art. 3 pkt 20 Pb, a w konsekwencji z naruszeniem art. 28 ust. 2 Pb. Podniesiono dalej, że w ustawie Prawo budowlane w art. 28 ust. 2 ustawodawca sformułował szczególną w stosunku do art. 28 kpa definicję strony postępowania. Zgodnie z treścią tego przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei z art. 3 pkt 20 Pb wynika, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Interpretacji art. 3 pkt 20 Pb należy dokonywać w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb. Zasadą procesu budowlanego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników wieczystych, zarządców) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. W ocenie Wojewody, istnienie interesu prawnego, nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie norm, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie.
Wobec powyższego organ odwoławczy przyjął, że właścicielce działki nr [...] przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu i rozpatrzył z jej udziałem wszystkie zgłaszane w odwołaniu zarzuty, stwierdzając, brak udziału właścicielki działki nr [...], sąsiadującej z inwestycją, z uwagi na rodzaj i wielkość oddziaływania projektowanej inwestycji na jej nieruchomość, nie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. Finalnie Wojewoda Małopolski wykluczył w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa i interesu społecznego poprzez wydanie przez Prezydenta Miasta Krakowa badanej decyzji nr [...].[...] z 3 sierpnia 2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. C., R. M., M. P. zarzucili decyzji Wojewody Małopolskiego naruszenie przepisów:
1. prawa procesowego (postępowania) mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, bowiem pozwolenie na budowę wydane zostało z licznymi i istotnymi (rażącymi) naruszeniami przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, a w szczegolności nie został wyjaśnione okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym zachodziły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania;
2) art. 10 § 1 w zw. z art 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie wywiązanie się przez organ odwoławczy z obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania odwoławczego, a w szczególności poprzez zaniechanie zawiadomienia Skarżących o przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w toku którego - jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody Małopolskiego zebrano istotny dla sprawy materiał dowodowy, w tym nową dokumentację projektową tj. mapa dla celów gospodarczych tzw. "plan zagospodarowania działki", zaświadczenia o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane autorów projektu budowanego, co jest następstwem podnieconych przez Skarżących w odwołaniu zarzutów, które w części (jak należy wnioskować) zostały uwzględnione przez organ odwoławczy, a zatem uniemożliwienie Skarżącym przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się, co do nowo zebranych dowodów i materiałów w sprawie;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewywiązanie się z obowiązku przez organ administracyjny I instancji polegającego na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, zbadania treści dokumentów zawartych w projekcie budowlanym, w tym:
- zaniechanie: ustalenia, w jaki sposób projektant wyliczył powierzchnię biologicznie czynną dla przedmiotowej inwestycji, w tym jaki współczynnik (%) przyjął dla geokratki zaprojektowanej na skarpie i terenie na poziomie 210.13 oraz ustalenia czy przewidziana w projekcie budowlanym geokratka (ekokratka) zapewni naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a w konsekwencji czy zatwierdzony decyzją administracyjną projektu budowlanego, nie narusza art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w zw. z § 23 ust. 4 pkt. 10 lit. b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Osiedle Oficerskie" oraz art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane w zw. z § 3 pkt. 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- zaniechanie zbadania czy w projekcie przewidziano pogłębienie budynku, pomimo, iż tak wynika z jego treści, brak zweryfikowania danych dotyczących konstrukcji i głębokości fundamentów wspólnej ściany budynku nr [...], które nie zostały podane w ogóle;
- zatwierdzenie decyzji dla inwestycji, której nazwa w sentencji decyzji jest niezgodna z projektem budowlanym poprzez pominięcie w nazwie inwestycji instalacji zewnętrznych (wod. - kan., c.o.), które są przewidziane w projekcie oraz nazwy inwestycji poprzez wykonie robót budowalnych nieznanych ustawie polegających na "wymianie" bez sprecyzowania w projekcie czy owa wymianą jest przebudową obejmująca wymianę części budynków na inne czy też, remontem, polegającym na wymianie danych elementów na takie same, co budzi uzasadnione wątpliwości zgodności zatwierdzonego projektu pozwoleniem konserwatorskim;
- nieodniesienie się do wszystkich zarzutów i wątpliwości opisanych przez Skarżących w odwołaniu z 23 sierpnia 2020 r. oraz uzupełnienie odwołania z 23 września 2020 r. (data na piśmie) i ustosunkowanie się do wybiorczych zarzutów, bez wyjaśnienia dlaczego organ uznał także za niezasadne pozostałe zastrzeżenia podniesione przez Strony w toku postępowania administracyjnego; a w konsekwencji zatwierdzenie decyzją administracyjną projektu budowlanego, który jest niekompletny i nie spełnia norm określonych prawem.
2. prawa materialnego tj.:
4) art. 35 ust. 1 pkt 1,2 oraz 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, który jest niekompletny, zawiera dokumenty sprzeczne ze sobą (patrz: rysunki inwentaryzacji), a przyjęte w nim rozwiązania są niezgodne z treścią decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz nazwą inwestycji wyrzeczoną w sentencji skarżonej decyzji, a także przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (t.j. Dz. U. 2015.1422 z poźn zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5) art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym poprzez naruszenie:
- § 6 ust. 1 pkt. 1 ppkt. 1 lit. f oraz § 23 ust. 4 pkt. 9 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Osiedle Oficerskie" zatwierdzonego Uchwałą nr LXII/888/12 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2012 r. poprzez ustalenie dla budynku gospodarczego dachu płaskiego, która to geometria dachu nie jest dopuszczalna ww. zapisem, ze względu na fakt sąsiedztwa inwestycji z budynkiem na działce nr [...], który jest zabytkiem i posiada dach wielospadowy;
- § 23 ust 4 pkt. 9 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Osiedle Oficerskie" zatwierdzonego Uchwałą nr 1X11/888/12 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2012 r. poprzez ustalenie dla budynku gospodarczego pokrycia dachowego, które jest niedostosowane do cech pokryć dachowych budynków sąsiednich (brak w sąsiedztwie budynków pokrytych dachem zielonym ekstensywnym).
6) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w zw. z § 23 ust 4 pkt 10 lit b miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Osiedle Oficerskie" poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowalny niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez zmianę układu schodów znajdujących się w elewacji tylnej budynku objętych ochrona konserwatorską i zapisami ww. planu, pogłębienie budynku.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie decyzji Wojewody Małopolskiego z 19 lutego 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 3 sierpnia 2020 r., a także, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami wnoszę o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z 30 lipca 2021 r. skarżący uzupełnili skargę, rozbudowując wcześniej podniesioną argumentację.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 2020 r. poz. 875). Zgodnie z przywołanym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga M. P. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że na podstawie zarządzenia Starszego Referendarza Sądowego z dnia 11 maja 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej M. P. do złożenia w terminie 7 dni pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, jak też do nadesłania 5 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych – wszystko pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej za pismem z 28 maja 2021 r. przedłożył odpisy skargi, nie uzupełniając jednak brakującego pełnomocnictwa. Z tej przyczyny Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Natomiast skargę R. M. i E. C.-J. należało uwzględnić.
Przedmiot sądowej kontroli stanowi decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę na rzecz Firma A z siedzibą w K. na inwestycję pn. Przebudowa, remont, zmiana sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne (powiększenie istniejącego lokalu mieszkalnego na poddaszu), termomodemizacja, wymiana stolarki, powiększenie otworów okiennych i drzwiowych na poz. -1 oraz +2, wymiana istniejących stropów, wymiana więźby dachowej, wprowadzenie okien połaciowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w zabudowie willowej, wraz ze zmianą ukształtowania terenu poprzez wprowadzenie zielonej skarpy, odtworzeniem ogrodzenia, budową budynku gospodarczego, wraz z instalacjami wewnętrznymi (wod-kan, gazu, elektryczną NN, c.o., kanalizacją deszczową) przy Al. [...], na dz. nr [...], obr. 6, jedn. ewid. Śródmieście w Krakowie.
Podstawę materialnoprawną decyzji w sprawie pozwolenia na budowę stanowi art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej jako: p.b.), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
Stosownie przy tym do art. 35 ust. 3 p.b. w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 4 p.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co oddaje związany charakter decyzji o pozwoleniu na budowę.
Należy również uwzględnić treść art. 32 ust. 4 p.b., zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niezależnie od przepisów szczególnych organy administracji wiążą przepisy proceduralne, z których wynika min. obowiązek zebrania materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie, stosownie do art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.). Organ zobowiązany jest przy tym ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te załatwiając sprawę. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów procesowych i prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy obiekt budowlany wraz z przydomowym ogrodem oraz ogrodzeniem wpisany został do gminnej ewidencji budynków. W tej sytuacji wymagane było uzgodnienie, o którym stanowi art. 39 ust. 3 p.b. stanowiący, iż w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z kolei, art. 39 ust. 4 p.b. stanowi, że wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Do tego uzgodnienia stosuje się przepisy o współdziałaniu organów administracji publicznej określone w art. 106 i 106a k.p.a. Zgodnie z art. 106 § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę (§ 2). Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (§ 5).
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Krakowa zwrócił się pismem z 3 czerwca 2020 r. do Miejskiego Konserwatora Zabytków wykonującego kompetencje Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z mocy zawartego porozumienia 11 maja 2010 r. pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Gminą Miejską Kraków, o uzgodnienie przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Do wystąpienie dołączono m.in. wniosek o pozwolenie na budowę, rzuty, przekroje, elewacje budynku. O wystąpieniu o uzgodnienie organ zawiadomił pełnomocnika inwestora. Następnie w dniu 29 czerwca 2020 r. pełnomocnik inwestora wypożyczył 4 egzemplarze projektu celem uzupełnienia. Pismem z 30 czerwca 2020 r. pełnomocnik inwestora przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego, uzupełnione – jak wskazał - o aktualną mapę do celów projektowych oraz zaktualizowane zagospodarowanie terenu przez podmianę mapy. Postanowieniem z 10 lipca 2020 r. Miejski Konserwator Zabytków uzgodnił projekt budowlany przedłożony wraz z wnioskiem znak [...] Następnie Prezydent Miasta Krakowa zawiadomieniem z 13 lipca 2020 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania.
W ocenie Sądu organ pierwszej instancji naruszył istotnie procedurę współdziałania, tj. art. 106 § 2 k.p.a., zawiadamiając o wystąpieniu o zajęcie stanowiska wyłącznie inwestora. Pozostałe strony pominięto, a dopiero po uzyskaniu stanowiska organu konserwatorskiego zostały one zawiadomione na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. o toczącym się postępowaniu. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że w czasie pomiędzy wystąpieniem o zajęcie stanowiska i pozyskaniem stanowiska organu konserwatorskiego organ wypożyczył projektantowi 4 egzemplarze projektu pełnomocnikowi skarżącego. Na okoliczność zwrotu akt w dniu 30 czerwca 2020 r. nie sporządzono protokołu, a w aktach znajduje się jedynie ww. pismo pełnomocnika zdające się wskazywać na nieistotność zmian z perspektywy przedmiotowego uzgodnienia. Twierdzenie projektanta nie poddaje się jednak weryfikacji, wobec braku sporządzonego protokołu na tę okoliczność. Sąd zauważa przy tym, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania było jednocześnie zawiadomieniem o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie, o którym stanowi art. 10 § 1 k.p.a., tj. o tym, że postępowanie wyjaśniające już się w sprawie zakończyło. Taka sekwencja czynności w postępowaniu administracyjnym jest nieprawidłowa, godzi bowiem w prawa stron postępowania innych niż wnioskodawca. Wypacza też sens zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Strony inne niż inwestor zostały bowiem w przedmiotowej sprawie dopuszczone do postępowania wyjaśniającego faktycznie już po jego przeprowadzeniu. Jak też wskazano powyżej, strony pominięto w procedurze współdziałania, uniemożliwiając im zakwestionowanie wydanego postanowienia w przedmiocie uzgodnienia.
Dalej, należało zweryfikować ustalenia co do zgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Osiedle Oficerskie" w Krakowie, zatwierdzonego uchwałą nr LXII/888/12 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2012 r., w którym to planie teren inwestycji znajduje się na obszarze MN(Nw.11). W ocenie organów projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami tego planu. Zdaniem Sądu, taka ocena jest przedwczesna w odniesieniu do przedstawionych poniżej kwestii.
Po pierwsze, organ poczynił nieprecyzyjne ustalenia co do powierzchni biologicznie czynnej. Miejscowy plan określa ten współczynnik jako minimum 50%. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że wskaźnik ten dla projektowanej inwestycji wynosi 57,13 %. Wyliczono go w ten sposób, że od powierzchni działki odjęto powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego (185 m2 – 23,96%), powierzchnię zabudowy budynku gospodarczego (50 m2 – 6,47%), powierzchnię terenów utwardzonych (96,04 m2 – 12,44%). Z opisu projektu zagospodarowania terenu wynika, że tereny utwardzone obejmują dojścia do budynku. Natomiast wrysowano tam również taras budynku gospodarczego, którego w tych wyliczeniach nie uwzględniono. Organ odwoławczy nie odniósł się również do zarzutów zawartych w uzupełnieniu odwołania i powtórzonych w skardze co do współczynnika dla geokratki zaprojektowanej na skarpie (k. 35/37 akt organu odwoławczego).
Po drugie, nie wykazano zgodności projektu z § 23 ust. 4 pkt 9 miejscowego planu nakazującym dostosowanie pokryć dachowych do cech pokryć dachowych budynków sąsiednich. W projekcie budowlanym w odniesieniu do budynku gospodarczego przewidziano dach zielony ekstensywny. Dachu w ten sposób pokrytego nie ma w kwartale 10, co jednoznacznie stwierdził Wojewoda, pomimo tego przyjął, że powyższy warunek w sprawie został spełniony. Sąd tego stanowiska nie podziela i uznaje, że nie można rozumieć wymogu dostosowania pokryć dachowych, tak jak to uczynił Wojewoda, odwołując się do wysokiej jakości takiego pokrycia, intencjonalnego kojarzenia zastosowanego rozwiązania z patyną współgrającą z zabytkowym charakterem dzielnicy, jak i możliwości ukrycia pod darnią różnych rodzajów materiałów, w tym izolacji przeciwwilgociowej, która pokrywa wszystkie dachy w okolicy. Z pewnością, celem planu nie było zobowiązanie inwestorów do zapewniania izolacji przeciwwilgociowej obiektów, ani też dopuszczenie wszystkich rodzajów pokryć dachowych, jeśli tylko dach jest pokryty darnią. Zdaniem Sądu, dostosowanie do cech pokryć dachowych oznacza w kontekście analizowanego miejscowego planu, konieczność nadania mu cech spójnych z istniejącą zabudową, w tym z chronioną zabudową o charakterze zabytkowym, czyli inaczej – kontynuacja cech pokryć dachowych stwierdzonych w obszarze. Rozumienie dosłowne "dostosowania" – jako ustalenia, że coś "pasuje" do cech pokryć dachowych budynków sąsiednich pozbawiałoby analizowanego przepisu jakiegokolwiek znaczenia ochronnego względem ładu przestrzennego i wartości tego obszaru. Dawałoby też organom administracji możliwość arbitralnego stwierdzania, czy określony dach pasuje do zastanych pokryć dachowych, czy też nie.
Sąd nie podzielił natomiast wątpliwości skarżącej co do możliwości budowy budynku gospodarczego o dachu płaskim. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 lit. f miejscowego planu, przy realizacji budynku nowego – należy nawiązać do geometrii dachów budynków na działkach sąsiednich: - w przypadku sąsiedztwa z budynkiem zabytkowym - do geometrii dachu tego budynku, - w przypadku realizacji w granicy działki - forma dachu powinna być zgodna z geometrią dachu budynku usytuowanego w granicy, o tej samej wysokości. Zdaniem Sądu, Wojewoda wykazując, że w sąsiedztwie znajdują się budynki gospodarcze o dachu płaskim lub pulpitowym, wykazał zgodność z przywołanym przepisem miejscowego planu.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zasadne okazały się zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro Wojewoda powinien był uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Taka konkluzja jest uzasadniona tym bardziej, że Wojewoda uznał, na etapie postępowania odwoławczego, że właścicielce działki nr [...] przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu i rozpatrzył z jej udziałem wszystkie zgłaszane w odwołaniu zarzuty. Uznał przy tym, że brak udziału właścicielki działki nr [...], sąsiadującej z inwestycją, z uwagi na rodzaj i wielkość oddziaływania projektowanej inwestycji na jej nieruchomość, nie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Sądu organ odwoławczy przedstawił prawidłową wykładnię art. 28 ust. 2 p.b. i art. 28 k.p.a. i prawidłowo podjął się zweryfikowania kręgu stron ustalonego przez organ pierwszej instancji. Rzecz jednak w tym, że akta administracyjne nie pozwalają na weryfikację tego, czy Wojewoda poczynił prawidłowe ustalenia co do kręgu stron, w tym czy istnieją inni właściciele działki nr [...], którzy powinni być stronami tego postępowania. Sąd nie aprobuje również stanowiska organu, który uznał, że w przedmiotowej sprawie wystarczające dla dopuszczonej strony było uczestniczenie jedynie w postępowaniu przed organem drugiej instancji. To nie organ ocenia, czy w konkretnej sprawie stronie tego postępowania "przysługuje" stronie jedna czy dwie instancje. Z art. 15 k.p.a. wynika jednoznacznie, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, dla każdej ze stron. Prawo do dwuinstancyjnego postepowania jest również prawem podmiotowym, którego granice wyznacza ustawa, nie organ administracji. Na marginesie Sąd wskazuje, że tylko z lektury całej decyzji Wojewody można wywnioskować, że dopuszczoną do udziału stroną była M. P., co jest mankamentem decyzji, jednak nieprzesądzającym o uchyleniu decyzji. Sąd zauważa również, że organ odwoławczy w ślad za pełnomocnikiem strony, omyłkowo podał nazwisko "[...]" zamiast "[...]".
Powyższe rozważania odnoszą się już do zarzutów sformułowanych w skardze. Rzeczą organu będzie przeprowadzenie ponownego postepowania wyjaśniającego z uwzględnieniem stanowiska Sądu, w tym przeprowadzenie ponownej procedury uzgadniania projektu z organem konserwatorskim, zgodnie z przepisami art. 39 ust. 3 i 4 p.b. oraz art. 106 k.p.a. Organ przeanalizuje również zarzuty skarżących zawarte w uzupełnieniu odwołania, do których nie odniósł się organ odwoławczy, w tym dotyczące konieczności zbadania kwestii pogłębienia budynku, spójności dokumentacji i nazwy tytułu inwestycji, a także oceny zmiany układu schodów znajdujących się w elewacji tylnej budynku.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów Sąd, w uwzględnieniu skargi E. C.-J. i R. M., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone na rzecz ww. skarżących solidarnie koszty w wysokości 1014 zł złożyła się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżących oraz kwota 34 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za złożone dokumenty pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło