II SA/Kr 51/12

IISA/Kr 51/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] " w przedmiocie zwolnienia od opłaty od zażalenia w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: zwolnić Stowarzyszenie [...] od ponoszenia części wpisu sądowego od zażalenia w wysokości obejmującej kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesięciu złotych). IISA/Kr 51/12 Uzasadnienie W zażaleniu z dnia 20 kwietnia 2013 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r. o oddaleniu wniosku Stowarzyszenia [...] " w Z. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, Stowarzyszenie to zawarło wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu w wysokości 100 zł ze względu na trudną sytuację finansową i realną groźbę utraty jedynej siedziby Stowarzyszenia. Z wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. We wniosku wskazano, że Stowarzyszenie [...] " w Z. prowadzi działalność na rzecz edukacji ekologicznej i ochrony przyrody oraz opiniuje przedsięwzięcia i inwestycje na terenie Z. pod względem ich zgodności z zasadami ochrony przyrody. Nie posiada majątku. Ostatni rok obrotowy Stowarzyszenie zamknęło zyskiem w wysokości 346,51 zł. Wnioskodawca dysponuje rachunkiem bankowym w [...] Banku , którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił 200 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Stowarzyszenie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ze względu na trudną sytuację finansową – rzeczywisty brak środków i realną groźbę utraty jedynej siedziby Stowarzyszenia. Postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie II SA/Kr 51/12 oddalił przedmiotowy wniosek. W ustawowym terminie Stowarzyszenie wniosło sprzeciw (błędnie nazwany zażaleniem) od powyższego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2013 r. W sprzeciwie podano, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące dla wnioskodawcy. Podniesiono, że referendarz nie wziął pod uwagę realnej groźby utraty siedziby Stowarzyszenia oraz faktu, że aktualnie Stowarzyszenie nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Wskazano, że wszelkie zdobyte środki są przeznaczane na akcje związane z celami statutowymi, jednakże nie przewidziało w swoim budżecie środków na postępowanie związane z likwidacją siedziby. Podano, że Stowarzyszenie nie liczy na jakiekolwiek dofinansowanie z funduszy publicznych, ale aktualnie znalazło się w sytuacji wyjątkowej i wnosi o jej uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy postanowienia przeciwko, któremu został wniesiony, a Sąd rozpoznaje sprawę od nowa. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie częściowym, gdy podmiot wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] " w Z. domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Udzielenie podmiotowi prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W ocenie Sądu w zaistniałej sytuacji faktycznej Stowarzyszenie [...] " w Z. spełnia przesłanki o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., od których zaistnienia zależy przyznanie podmiotowi prawa pomocy, ale tylko w zakresie częściowym. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), przewiduje możliwość uzyskiwania przez stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może zatem przyjmować darowizny, spadki, zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej. Jak wynika z § 13 Statutu źródłem majątku Stowarzyszenia [...] " w Z. mogą być dobrowolne składki członkowskie, dotacje i subwencje, darowizny i zapisy, dochody z działalności gospodarczej, dochody z ofiarności publicznej oraz dochody z majątku Stowarzyszenia. Okoliczność, że Stowarzyszenie posiada kwotę 200 zł na rachunku bankowym nie oznacza, że nie może części tej kwoty przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. W tej sprawie wpis sądowy wynosi 100 zł, a udzielone zwolnienie obejmuje kwotę 50 zł. Tym samym, w razie uprawomocnienia się tego postanowienia, skarżące Stowarzyszenie będzie zobowiązane do poniesienia kwoty 50 zł tytułem uiszczenia części wpisu. Stowarzyszenie to zamierzało przystąpić do sprawy, w której jego interes prawny nie dotyczy bezpośrednio samego Stowarzyszenia, ale ochrony interesów objętych celami statutowymi tejże organizacji społecznej. Składając wniosek o przystąpienie także i Stowarzyszenie winno uwzględniać możliwość odmowy dopuszczenia go do udziału w sprawie i konieczność poniesienia kosztów sądowych związanych z takim udziałem w sprawie. Ponadto, w ocenie Sądu, nie istnieje sytuacja obrazująca brak jakichkolwiek środków Stowarzyszenia. Posiadając kwotę 200 zł, Stowarzyszenie może uiścić kwotę 50 zł tytułem częściowej opłaty kwoty wpisu sądowego. Podnoszona okoliczność związana z prawdopodobną utrata siedziby Stowarzyszenia nie oznacza, że Stowarzyszenie nie może ponieść jakiegokolwiek wydatku związanego z jego działaniem w tej sprawie. Kwota 200 zł, co znane jest Sądowi i stanowi wiedzę powszechnie znaną, nie wystarcza na wynajęcie lokalu na wolnym rynku nie tylko w K. , ale i w okolicach K. . Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.