II SA/Kr 512/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu P. S. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2009 r. w dniu 24 czerwca 2009 r. w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 9 lutego 2009r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 9 lutego 2009r. Nr [...] skarżący P. S. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z uwagi na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto podnosi, iż jego zdaniem sprawa ma trudny charakter i wymaga udziału w niej kwalifikowanego pełnomocnika procesowego posiadającego wiedzę z zakresu gospodarki przestrzennej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz córką. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę zarówno skarżącego jak i jego żony w łącznej wysokości 6.300,00 zł. Ponadto skarżący na zasadzie współwłasności z żoną posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości, podaje natomiast, iż posiada [...].000,00 zł oszczędności. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia Krakowie z dnia 19 maja 2009r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że, skarżący nie wykazał wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść jednorazowych kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie oraz ewentualnych innych kosztów sądowych. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał także żadnych obciążeń budżetu domowego, nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób wpływałyby na pogorszenie sytuacji bytowej jego rodziny, a dochód, jaki posiada skarżący z tytułu wynagrodzeń za pracę swoją i małżonki oraz posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie należnych kosztów sądowych, w tym także kosztów ustanowienia radcy prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że w sprawie nie ustalono kosztów utrzymania ponoszonych przez skarżącego, ponieważ nie wezwano go do przedłożenia aktualnych opłat za prąd, gaz itp. Ponadto skarżący podkreślił, że posiadane przez niego oszczędności zostały zgromadzone w wyniku długotrwałego procesu, a koszty sądowe musza być opłacone z góry w stosunkowo krótkim czasie. Skarżący podniósł również, że koszty zastępstwa procesowego związane z postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym są bardzo wysokie ze względu na konieczność znacznego nakładu pracy ze strony pełnomocnika. Skarżący wskazał też, że uzyskanie środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania w drodze kredytu lub pożyczki związane jest z dodatkowymi kosztami i taka możliwość tylko wyjątkowo powinna być podstawą odmowy zwolnienia od kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym także o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Jak wynika z dokumentów – rodzina skarżącego ma stały dochód z tytułu zatrudnienia zarówno strony jak i jego małżonki. Łączny dochód z wynagrodzeń wynosi 6.300 zł, co w przeliczeniu na liczbę członków rodziny daje dochód na osobę 2.100 zł. Ponadto skarżący ma majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz oszczędności w wysokości [...].000 zł, które swą wysokością znacznie przewyższają wartość wymaganych w postępowaniu kosztów sądowych czy też kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, wynikające z oświadczeń skarżącego złożonych wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednoznacznie wskazuje, że skarżący jest w stanie nie tylko ponieść niezbędne koszty związane z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (w przedmiotowej sprawie jest to przede wszystkim wpis sądowy, który w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego wynosi 500 zł), lecz również koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Przy dochodzie rodziny wynoszącym na osobę 2.100 zł miesięcznie trudno przyjąć, że nie jest możliwe opłacenie przez skarżącego wpisu sądowego w wysokości 500 zł, a dochód ten, przy uwzględnieniu posiadanych oszczędności, pozwala również na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika, gdyby skarżący się na to zdecydował. Dlatego nie są zasadne zarzuty skarżącego podnoszone w sprzeciwie odnośnie kosztów kredytu czy pożyczki, gdyż w sytuacji majątkowo – rodzinnej skarżącego nie ma konieczności ponoszenia takich dodatkowych kosztów w celu zgromadzenia środków pieniężnych na ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W sprzeciwie skarżący nie wskazał również, że ponosi koszty utrzymania (prądu, gazu itp.), których wysokość uzasadniałaby przekonanie, że przy posiadanych dochodach, nie byłby w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie W związku z powyższym Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania odstępstwa od zasady ponoszenia przez stronę kosztów swojego udziału w postępowaniu sądowym. Instytucja zwolnienia od koszów powinna być stosowana w stosunku do osób, które wykażą, że nie są w stanie takich kosztów ponieść, co w rezultacie pozbawi ich prawa do sądu. W przypadku skarżącego taka sytuacja nie zachodzi i dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 pkt 1 ppsa.