II SA/Kr 512/18
WyrokWSA w Krakowie2018-05-23
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Krystyna Daniel, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, prawidłowo oceniło przesłanki określone w art. 31 § 1 K.p.a. dotyczące celów statutowych organizacji i interesu społecznego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ograniczając się do kontroli instancyjnej i nie dokonując merytorycznej oceny zarzutów strony skarżącej oraz argumentacji zawartej we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Nieprawidłowo zinterpretowano przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania, skupiając się na wadliwości potencjalnego rozstrzygnięcia zamiast na związku celów statutowych z przedmiotem sprawy i interesem społecznym.Stan faktyczny
Towarzystwo [...] złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ I instancji odmówił dopuszczenia, uznając, że cele statutowe organizacji (ochrona przyrody i środowiska) nie uzasadniają jej udziału w tej konkretnej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, podtrzymując argumentację o niewykazaniu przez Towarzystwo interesu społecznego i merytorycznego powiązania z przedmiotem postępowania. Towarzystwo wniosło skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 31 § 1 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony uchyla zaskarżone postanowienie
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 5 stycznia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 31 § 1 i 2 w związku z art. 123 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Towarzystwa [...] odmówił dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dwoma segmentami na garażu podziemnym, z instalacjami wewnętrznymi i infrastrukturą techniczną, układem komunikacyjnym, z przekładkami kolidujących sieci na działkach nr [...] obr. [...] - inwestycja kubaturowa, oraz nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. jw., z dojazdem z ul. [...] po działkach nr [...],[...],[...] obr. jw., w K.". W uzasadnieniu organ podał, że we wniosku o dopuszczenie do udziału Towarzystwo [...] wskazało, że realizacja inwestycji wiąże się ze znacznym zmniejszeniem powierzchni biologicznie czynnej, usunięciem drzew, negatywnym wpływem na strefę systemu przyrodniczego i obszar wymiany powietrza. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania albo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dopuszczenie Towarzystwa [...] do udziału w niniejszym postępowaniu uzależnione jest zatem od spełnienia łącznie wskazanych przesłanek. Zgodnie ze statutem Towarzystwa [...] do jego celów należą: ochrona przyrody, środowiska, zwierząt, krajobrazu i wartości kulturowych. W ocenie organu, brak jest podstaw, aby dopuścić wnioskującą organizację społeczną do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Cel statutowy, na który powołuje się Towarzystwo [...] (ochrona przyrody, środowiska), nie uzasadnia dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym wnioskowanego przedsięwzięcia.
Zgodnie ze wskazanym przepisem K.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania albo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dopuszczenie [...] do udziału w niniejszym postępowaniu uzależnione jest zatem od spełnienia łącznie wskazanych przesłanek. Argumenty Towarzystwa na [...], że realizacja inwestycji wiąże się ze znacznym zmniejszeniem powierzchni biologicznie czynnej, usunięciem drzew, negatywnym wpływem na strefę systemu przyrodniczego i obszar wymiany powietrza (na skutek zabudowy) należy uznać za chybione, bowiem planowana do zabudowania
działka nr [...] obr.[...] położona jest w głębi obszaru zawartego pomiędzy ulicami: [...], Z. S. i Na B. - stanowiącymi drogi publiczne. Znajduje się na tyłach nowo zrealizowanego zespołu zabudowy wielorodzinnej oraz zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z pojedynczymi budynkami wielorodzinnymi. W najbliższym - otoczeniu terenu znajduje się zabudowa o charakterze usługowym i gospodarczo magazynowym wraz z terenem składu materiałów budowlanych z obsługą komunikacyjną drogą wewnętrzną. Natomiast, na terenie bezpośrednio sąsiadującym znajduje się kompleksowo zaprojektowany i zrealizowany zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, terenem otaczającym i komunikacją wewnętrzna w oparciu o istniejący zjazd z ul. [...]. Przedmiotowa inwestycja na działce nr [...] obr.[...] planowana jest jako kolejny budynek urbanistycznie i architektonicznie uzupełniający zespół zrealizowany na działkach sąsiednich, w oparciu o jego układ komunikacyjny ze zjazdem z ul. [...]. Ponadto w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się tereny bez zabudowy - ogrody działkowe oraz zieleni naturalnej przynależne do rozległego obszaru zieleni otwartej. W sąsiedztwie terenu inwestycji wzdłuż [...] i ul. [...] - Z. S. obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego obszaru "[...]" (przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia 10 października 2012r.), mający na celu ochronę terenów przed niekontrolowanym zagospodarowaniem, a jednocześnie zabezpieczenie terenów pod planowaną inwestycję parkową w tym rejonie. Teren inwestycji objęty jest granicami w/w planu miejscowego w zakresie dojazdu z ul. [...]. Inwestycja kubaturowa znajduje się w granicach sporządzanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", podjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 8 czerwca 2016r. Przedmiotowy teren inwestycji na
działce nr [...] zgodnie z obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. znajduje się w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej niskiej intensywności (MNW). Na terenie inwestycji rosną drzewa i krzewy ozdobne, mi.in: świerki, wierzby. Drzewa i krzewy, których parametry mieszczą się w zakresie pozwalającym na ich usuniecie bez zezwolenia tj. wierzby, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza 35 cm., krzewy, których wiek nie przekracza 10 lat. Zakres inwestycji i jej lokalizacja nie wskazują by w wyniku realizacji inwestycji mogło dojść do znaczącej ingerencji w ład przestrzenny miejsca w zakresie ochrony przyrody, zwierząt czy krajobrazu. Inwestycja, w stosunku do istniejącej w sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej, nie rzutuje drastycznie na krajobraz tej części miasta i stanowić będzie uzupełnienie oraz kontynuację cech i parametrów zabudowy sąsiedniej - zgodnie ze sporządzoną analizą urbanistyczno-architektoniczną. W uzasadnieniu wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wskazano, że "w interesie społecznym jest wydanie decyzji w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację i rozpatrzenie argumentów wszystkich zainteresowanych wydawaną decyzją". Pokreślić jednak należy, że żadna organizacja społeczna, w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może żądać dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym celem prowadzenia kontroli tych postępowań.
Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie złożyło Towarzystwo [...] z siedzibą w K. podnosząc, iż w interesie społecznym jest dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, celem zapewnienia gwarancji, że decyzja wydana będzie w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację i rozpatrzenie argumentów wszystkich zainteresowanych wydaną decyzją. W interesie społecznym jest niedopuszczenie do zaistnienia sytuacji, gdzie wskutek nieprawidłowego zabudowania terenu dojdzie do powstania nieodwracalnych zmian w otoczeniu. Nadto podkreślono, że z Konstytucji wynika, że środowisko jest wartością wspólną dla całego społeczeństwa, a jego ochrona jest gwarantowana w Konstytucji RP, co leży w interesie społecznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 marca 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że jakkolwiek wskazane w statucie cele Towarzystwa mogą, co do samej zasady, uzasadniać jego udział w określonych postępowaniach administracyjnych, to jednak nie oznacza to, iż Towarzystwo, niejako automatycznie, winno być dopuszczone do udziału w każdym postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, do którego zgłosi wolę przystąpienia. Organizacja społeczna powinna wykazać, zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. W niniejszej sprawie oprócz wykazania zainteresowania jej przedmiotem, Stowarzyszenie żadnej z tych okoliczności nie wykazało. Powołanie się na cele statutowe jest niewystarczające, gdy chce się brać udział w tak specjalistycznym postępowaniu, jakim jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w którym rozstrzyga się skomplikowane kwestie z bardzo wielu szczegółowych dziedzin prawa administracyjnego (w jego szerokim znaczeniu). W rezultacie dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym nie jest wystarczającym powołanie się tylko na cele statutowe takiej organizacji społecznej, lecz niezbędnym jest również wykazanie związku pomiędzy przedmiotem tego postępowania, czyli w niniejszej sprawie ustaleniem warunków dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego, a celami statutowymi oraz obszarem działania organizacji społecznej, poprzez wskazanie konkretnych skutków, jakie to postępowanie oraz wydana w jego wyniku decyzja, mogą wywołać dla dziedzin objętych celem i zakresem działania określonej organizacji społecznych. Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd organu I instancji, że w rozpatrywanym przypadku wnioskodawca nie wykazał, że za jego udziałem w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy przemawia interes społeczny, o którym mowa w art. 31 K.p.a. Ponadto w ocenie Kolegium przyjęte przez Towarzystwo założenie, że organy administracji publicznej mogą wydać wadliwe rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, nie uzasadnia zaistnienia przesłanki interesu społecznego warunkującej dopuszczenie organizacji społecznej do jego udziału. O tym, czy zamierzenie inwestycyjne może doprowadzić do negatywnych skutków w środowisku przyrodniczym zweryfikują prowadzące postępowania administracyjne organy, jak również organy dokonujące kontroli takich rozstrzygnięć. W świetle powyższych wywodów argumentacja Żalącego, że w ocenie Towarzystwa w interesie społecznym jest dopuszczenie tej organizacji społecznej do postępowania, celem zapewnienia gwarancji, że decyzja w przedmiocie ustalenia warunków wydana będzie w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację i rozpatrzenie argumentów wszystkich zainteresowanych wydaną decyzją, a także, że w interesie społecznym jest niedopuszczenie do zaistnienia sytuacji, gdzie wskutek nieprawidłowego zabudowania terenu dojdzie do powstania nieodwracalnych zmian w otoczeniu - jest nieuzasadniona i jako taka nie może zasługiwać na uwzględnienie.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Towarzystwo [...] domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego postanowienia Prezydenta Miasta K.. Zarzucono naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. przez błędną jego wykładnię w szczególności odnoszącą się do pojęcia celów statutowych oraz interesu społecznego i niewłaściwe zastosowanie art. 31 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że udział Towarzystwa [...] na prawach strony uzasadniony jest celami statutowymi stowarzyszenia którymi, zgodnie z §6 statutu są: ochrona przyrody, ochrona środowiska, ochrona zwierząt, ochrona krajobrazu rozumiana jako postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierająca elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowana w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka, ochrona wartości kulturowych, pobudzanie aktywności lokalnej oraz zwiększanie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji, ochrona ładu urbanistycznego. Zgodnie z § 7 statutu, Towarzystwo realizuje swój cel poprzez m.in: podejmowanie działań interwencyjnych na rzecz ochrony przyrody, formułowanie publicznych opinii i ocen dotyczących środowiska i rozwoju gospodarczego, udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Prawo złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie uzasadnione jest celami statutowymi stowarzyszenia - ochrona przyrody, ochrona środowiska, ochrona krajobrazu, ochrona ładu urbanistycznego, zwiększanie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji. Wniosek dotyczy nieruchomości z dużą powierzchnią biologicznie czynnej, częściowo zadrzewionej, położonej na terenie otuliny parku krajobrazowego oraz w strefie kształtowania systemu przyrodniczego a także w obszarze wymiany powietrza określonego w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. (korytarz przewietrzania miasta, przebiegający doliną Rudawy, jest zarówno ze względu na wysoki udział powierzchni zieleni jak i korzystne położenie w stosunku do przeważających kierunków wiatrów, jednym z podstawowych elementów przewietrzania, ochrony klimatu K. i regeneracji powietrza. Korytarz wiodący wzdłuż [...] wprowadza oczyszczone, zregenerowane powietrze do ścisłego centrum miasta"). Nieruchomości położone są na terenie obszaru węzłowego [...] będącego elementem europejskiej sieci integrującej obszary o istotnym znaczeniu ekosystemowym. Realizacja inwestycji wiąże się ze znacznym zmniejszeniem powierzchni biologicznie czynnej, usunięciem drzew, negatywnym wpływem na strefę systemu przyrodniczego i obszar wymiany powietrza (na skutek zabudowy). W związku z powyższym uzasadniony jest udział organizacji ekologicznej w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując przy tym argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie była ocenia legalności decyzji o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej - Towarzystwa [...], do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkaniowego wielorodzinnego. Zdaniem strony skarżącej, jej udział w postępowaniu uzasadniony był celami statutowymi organizacji oraz przemawiał za tym interes społeczny. Stanowiska tego nie podzielił organ administracji, co w ocenie sądu nie zostało poprzedzone prawidłową oceną materiału przedstawionego przez wnioskodawcę (stowarzyszenie), dokonaną przez pryzmat ustawowych przesłanek o których mowa w art. 31 § 1 k.p.a.
Przede wszystkim jednak, i w pierwszej kolejności wskazać należy, iż charakter rozstrzygnięć organów administracji zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasada ta jest ustanowiona w art. 78 Konstytucji RP. Przepis ten mówi, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Ustanowiona w Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności jest realizowana w K.p.a. przepisem art. 15. Stanowi on, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego, nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, W. 1980, s. 144 i nast.). A zatem ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest ustalić zakres postępowania wyjaśniającego, niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, poddać ocenie materiał dowodowy, ewentualnie materiał ten uzupełnić w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego o ile organ odwoławczy naruszenia takiego się dopatrzy w orzeczeniu organu niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck W. 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Rola organu odwoławczego nie ogranicza się zatem do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że działanie organu odwoławczego naruszyło zasadę o której mowa wyżej. Zasada ta wymaga aby postępowanie przed organem drugiej instancji miało wymiar w pełni merytoryczny, a nie tylko kontrolny. Decyzja organu II instancji (jej uzasadnienie będące integralną częścią decyzji) ogranicza się jedynie to opisu przebiegu postępowania, przytoczenia przepisów oraz zacytowania orzecznictwa w przedmiocie dopuszczona organizacji społecznej do udziału w sprawie administracyjnej. W kwestii oceny meritum sprawy tj. oceny żądania strony skarżącej o dopuszczenie jej do udziału w sprawie jako uczestnika, organ ograniczył się do wskazania, że podziela pogląd organu I instancji, że wnioskodawca nie wykazał, że za jego (stowarzyszenia) udziałem w postępowaniu przemawia interes społeczny oraz, że przyjęte przez stowarzyszenie założenie, iż może dojść do wadliwego rozstrzygnięcia organu w przedmiocie warunków zabudowy nie uzasadnia zaistnienia przesłanki interesu społecznego warunkującego dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie. Organ odwoławczy wzmiankuje także, argumentując zajęte stanowisko, że o tym czy zamierzenie inwestycyjne może doprowadzić do negatywnych skutków w środowisku przyrodniczym zweryfikują prowadzące postępowanie organy administracji (str. 5 uzasadnienia skarżonej decyzji). W ocenie sądu nie można uznać, że organ II instancji rozpoznał sprawę.
Towarzystwo na [...] uzasadniając zasadność złożonego przez siebie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, powołało się na swoje cele statutowe, w tym: ochronę przyrody, ochronę środowiska, ochronę krajobrazu. Wskazując w sposób szczegółowy na istnienie związku pomiędzy tymi celami a przedmiotem postępowania organizacja podkreśliła, iż wniosek dotyczy nieruchomości z dużą powierzchnią biologicznie czynnej części zadrzewionej położonej na terenie otuliny parku krajobrazowego oraz w strefie kształtowania systemu przyrodniczego, zaś realizacja inwestycji wiąże się ze znacznym zmniejszeniem takiej powierzchni, usunięciem drzew, negatywnym wpływem na strefę systemu przyrodniczego i obszar wymiany powietrza.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie sposób określić, jakie okoliczności zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zdecydowały o negatywnym rozpoznaniu złożonego wniosku. Innymi słowy, organ rozpoznające sprawę ponownie, w zasadzie w żaden sposób nie ocenił argumentacji zawartej we wniosku, poprzestając (zasadzie jedynie) na przywołaniu orzecznictwa sądów administracyjnych i wskazaniu, że zgadza się z stanowiskiem organu I instancji. Dalsza argumentacja (przytoczona wyżej) nie dotyczy weryfikacji wniosku i w ocenie sądu jest nieracjonalna. Sąd zwraca uwagę, iż przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania nie jest założenie, iż może dojść do wadliwego rozstrzygnięcia sprawy i wykazaniem tej okoliczności przez wnioskującą o dopuszczenie do udziału w sprawie organizację, ale przesłanką tą są cele statutowe organizacji powiązane z interesem społecznym i te aspekty powinny być przedmiotem rozważań organu. Z kolei z argumentu, że o tym czy zamierzenie inwestycyjne może doprowadzić do negatywnych skutków w środowisku przyrodniczym zweryfikują prowadzące postępowanie organy administracji, wynikało by, że w ocenie organu w żadnym postępowaniu administracyjnym udział organizacji społecznej zajmującą się ochrony przyrody byłby niedopuszczalny. Kwestie te (negatywnych skutków w środowisku przyrodniczym) weryfikują bowiem prowadzące postępowanie organu administracji. Jest to pogląd całkowicie wadliwy. Uczestnik postępowania (także organizacja społeczna dopuszczona do postępowania na prawach strony) ma możliwość oceny czy weryfikacja ta jest prawidłowa a jeżeli ocenia ta jest negatywna, podejmowania kroków prawnych celem eliminacji decyzji zawierających wadliwą weryfikacje kwestii o których mowa wyżej.
Zwrócić należy uwagę, iż przepisu art. 31 § 1 k.p.a. wynika, że żądania organizacji społecznej, dotyczące wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, muszą być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany ustalić, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W konsekwencji powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze aktu administracyjnego istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Działalność organizacji społecznej opisana w statucie tej organizacji, a więc w istocie cele organizacji społecznej, musi być określona, tak aby dawało to możliwość ustalenia, że działalność ta wiąże się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK [...]). W wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. II OSK [...]). NSA wskazuje, iż "sprzeczna z art. 31 § 1 k.p.a. jest odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego organizacji społecznej, której zasadniczym celem statutowym jest ochrona środowiska, z tego tylko powodu, że przedmiotem tego postępowania jest ocena możliwości realizacji inwestycji z punktu widzenia ładu przestrzennego. Jakkolwiek bowiem w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego za podstawę dokonywania oceny dopuszczalności powstania planowanej inwestycji przyjmuje się takie wartości jak ład przestrzenny i zrównoważony rozwój, to uwzględnia się również wymagania ochrony środowiska. Przede wszystkim należy wskazać, że jakkolwiek w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego za podstawę dokonywania oceny dopuszczalności powstania planowanej inwestycji przyjmuje się takie wartości jak ład przestrzenny i zrównoważony rozwój, to uwzględnia się również wymagania ochrony środowiska. Przy czym zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez "ład przestrzenny" należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w porządkowych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Już z samej definicji "ładu przestrzennego" wynika konieczność uwzględnienia uwarunkowań i wymagań środowiskowych". Pogląd ten należy w pełni podzielić. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zwraca przy tym uwagę, iż przepisy art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, także w zakresie ochrony środowiska (art. 64 tejże ustawy) stosuje się także (obok decyzji lokalizacyjnej) do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a warunki w zakresie ochrony przyrody są w tych decyzjach ustalane jako jeden z obligatoryjnych elementów.
Jak wynika ze statutu Towarzystwa [...] celami statutowymi organizacji są: ochrona przyrody, ochrona środowiska, ochrona zwierząt, ochrona krajobrazu rozumiana jako postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka, ochrona wartości kulturowych, pobudzanie aktywności lokalnej oraz zwiększanie społecznego udziału w podejmowaniu decyzji, jak też ochrona ładu urbanistycznego. Statut wskazuje także sposoby realizacji tych celów, między innymi poprzez podejmowanie działań interwencyjnych na rzecz ochrony przyrody, formułowanie publicznych opinii i ocen dotyczących środowiska naturalnego czy też uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Celów tych w powiązaniu z argumentacją podaną we wniosku organ nie ocenił przez pryzmat interesu społecznego przemawiającego (bądź nie przemawiającego) za dopuszczeniem strony skarżącej do udziału w postępowaniu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ podda weryfikacji czy cele statutowe organizacji oraz argumentacja zaprezentowana we wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie uzasadniają przyjęcie, iż za tym dopuszczeniem i przy uwzględnieniu specyfiki decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (przedmiotu postępowania) przemawia interes społeczny.
Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło