II SA/Kr 514/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-06-24
Skład orzekający: Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczące dochody i majątek, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pomimo schorzenia i konieczności opieki nad żoną, skarżący wraz z żoną dysponuje znacznymi dochodami (5 981 zł miesięcznie), posiada znaczne oszczędności (260 tys. zł) oraz jest współwłaścicielem kilku nieruchomości. Te okoliczności wskazują, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący H.S. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Skarżący przedstawił informacje o swoim stanie rodzinnym, dochodach (5 981 zł miesięcznie), oszczędnościach (260 tys. zł) oraz posiadanych nieruchomościach. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący złożył sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 24 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Wojewody z dnia 19 lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek.
W dniu 22 maja 2013 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek H.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 2 794 zł, dochodów z wynajmu lokalu w wysokości [...] zł, renty żony w kwocie [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi 5 981 zł. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest współwłaścicielem domu w N. o pow. 178 m2, współwłaścicielem w 16% domu w K. o pow. 244 m2, współwłaścicielem mieszkania w K. o pow. 62 m2 oraz właścicielem mieszkania w K. o pow. 39 m2, a także posiada nieruchomości gruntowe. Ponadto we wniosku PPF wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 260 tysięcy złotych. Skarżący stwierdził również, że jest 78 letnim schorowanym emerytem z niepełnosprawnością słuchu i ma na utrzymaniu 63 letnią żonę, która wymaga stałej opieki. Nadto ma do spłacenia długi w wysokości 200 tysięcy złotych.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym podniósł, że oddalenie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy zmusi go do ponoszenia dalszych wydatków związanych z opłatami sądowymi oraz występowania na rozprawach bez pomocy radcy prawnego lub adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Oznacza to, iż skarżący zobowiązany był do wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Tymczasem przedstawione przez skarżącego informacje o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż nie ma on środków na opłacenie zarówno kosztów sądowych, jak też ustanowienia radcy prawnego z wyboru.
Strona, która wnosi skargę do sądu musi wiedzieć, że w związku z tym faktem powstanie po jej stronie obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Za taką osobę trudno jest uznać skarżącego. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i posiada stały miesięczny dochód na który składa się jego emerytura w wysokości [...] zł, renta żony w wysokości [...] zł, dochód z wynajmu lokalu w kwocie [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Zatem łącznie miesięczny dochód skarżącego wynosi 5 981 zł. Nadto skarżący wykazał, że posiada oszczędności w kwocie 260 tysięcy złotych i jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w N. , domu w K. , mieszkania w K. , mieszkania w K. a także nieruchomości gruntowych. Dysponuje zatem majątkiem, który może posłużyć mu jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki na pokrycie kosztów sądowych. Trzeba zauważyć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wykazuje żadnych nadzwyczajnych okoliczności obciążających budżet domowy, a równocześnie potwierdza stałe źródła dochodu nie można uznać, że zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie go od kosztów sądowych. Strona skarżąca nie wykazała również w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest wstanie ponieść ewentualnych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło