II SA/Kr 515/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu wykonania robót p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek O.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie na nakazu wykonania robót. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się jedynie z zasiłku z MOPS w wysokości [....] zł i nie posiada żadnych oszczędności. O.F. jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Obecnie oczekuje na termin operacji nogi. W skład majątku skarżącej wchodzi udział - w domku jednorodzinnym i garażu. Wnioskodawczyni zaznaczyła, iż nie może wynająć pomieszczeń przypadających jej w udziale z powodu obecności spalin pochodzących z sąsiednich pomieszczeń użytkowanych przez współwłaściciela nieruchomości jako zakład mechaniki podjazdowej. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca załączyła następujące dokumenty: zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia ..... lipca 2008 roku o korzystaniu z powodu ubóstwa ze świadczeń pomocy społecznej, orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [....] roku o uznaniu skarżącej za osobę z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [....] o przyznaniu zasiłku stałego z kwocie [....] zł, zaświadczenie lekarskie z dnia .......2008 roku o stanie zdrowia wnioskodawczyni oraz pismo z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. z dnia .........2007 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zdaniem orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiała przedstawiona sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącej. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest zasiłek stały z pomocy społecznej w wysokości [....] zł. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności. O.F. jest osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stałe, ma zatem utrudnione możliwości podjęcia pracy. Kwota dochodu pozostającego do dyspozycji skarżącej może wystarczyć jedynie na pokrycie podstawowych wydatków życiowych i dlatego nie można wymagać, by choćby jej część przeznaczona została na potrzeby postępowania sądowego. W obecnej sytuacji finansowej skarżąca nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż rozpatrując kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby doprowadzić do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, zważywszy na fakt, iż na etapie sporządzenia skargi kasacyjnej (na którym znajduje się obecnie niniejsza sprawa) zachodzi tzw. przymus adwokacki. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).