II SA/Kr 516/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2024 roku, znak: SKO. SW/401/220/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego M. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 516/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 lipca 2023 r., znak: R.3162.1.2023, wydaną na podstawie art. 262 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) i art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572 ze zm.), Wójt Gminy I. ustalił koszty utrzymania zwierząt w gospodarstwie rolnym na kwotę 211 796,48 zł i zobowiązał M. D. do ich uiszczenia. Postanowieniem z dnia 20 października 2023 r., znak: SKO.SW/401/144/2023, wydanym na podstawie art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W dniu 27 listopada 2023 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania: "Z powodu braku bezpośredniego doręczenia mi odpisu decyzji [...] i braku wiedzy o jej wydaniu nie mogłem w terminie [...] złożyć odwołania [...]. Wyjaśniam, że nie odebrałem przesyłki z decyzją [...] ponieważ nie otrzymałem żadnego awiza [...]. O pierwszej próbie doręczenia [...] dowiedziałem się z uzasadnienia postanowienia [...]. Wcześniej nie miałem informacji o tym, że wysłana została do mnie przesyłka [...] ani nie otrzymałem żadnego awiza z poczty. Wyjaśniałem tę kwestię z ojcem [...], z którym wspólnie zamieszkuję [...]. Podczas mojej nieobecności w domu mój ojciec musiał zabrać awiza, których mi nie przekazał ani mnie o nich nie poinformował. Ojciec ma 84 lata, ma liczne problemy zdrowotne, w związku z czym zapomniał o przekazaniu mi awiz [...]". Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2024 r., znak: SKO.SW/401/220/2023, wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło M. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że strona nie dołożyła należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i tym samym w sposób zawiniony uchybiła terminowi. Strona nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła, że nie mogła złożyć odwołania od dnia 21 lipca 2023 r. (odebranie zastępcze) do upływu 14. dnia od tej daty. Z wieku ojca nie musi automatycznie wynikać niemożność przekazywania korespondencji; liczne choroby nie zostały opisane, nie wskazano, czy powodują zaniki pamięci (np. choroba Alzheimera). Od listopada 2019 r. prowadzone są względem strony liczne postępowania administracyjne i karne, w toku których korespondencja była odbierana. Strona musiała być świadoma prowadzonych postępowań i liczyć się z koniecznością odbioru korespondencji pod adresem zamieszkania. Brak przekazania przesyłki czy awiza adresatowi nie jest w orzecznictwie uznawany za automatyczną przyczynę uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to ostatnie postanowienie M. D. podniósł, że nie wiedział o awizacji przesyłki i nie dopuścił się niedbalstwa, bo nie mógł przewidzieć, że na poczcie jest przesyłka do odbioru. Brak awiza mógł być wynikiem zaniechania poczty (sezon urlopowy, braki kadrowe) lub pozostawienia go w niewłaściwym miejscu i zaginięcia. Być może ojciec skarżącego pod jego nieobecność pobrał awizo bez poinformowania go o tym (oświadczenie ojca). Skarżący podkreślił, że odbiera wszelką korespondencję urzędową, toteż na pewno odebrałby sporną przesyłkę, gdyby tylko prawidłowo ją awizowano. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podnosząc przy tym, że skarga nie zawiera żadnego uprawdopodobnienia niemożności złożenia odwołania w terminie poza ogólnikowym wskazaniem na podeszły wiek ojca, który odebrał awizo przesyłki. Samo niczym niepoparte twierdzenie o nieotrzymaniu awiza nie wystarcza do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a. ", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 58 Kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). W niniejszej sprawie okoliczności doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy I. z dnia 11 lipca 2023 r., były następujące. Jak wynika ze znajdującej się na k. 43 akt adm. koperty wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (ZPO), w dniu 11 lipca 2023 r. przesyłka adresowana do skarżącego zawierająca decyzję organu I Instancji, została nadana za pośrednictwem Poczty Polskiej. Na ZPO znajduje się pieczęć "adresat nieobecny awizowano" oraz data 12 lipca 2023 r. Na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru pkt. 3 został wypełniony następująco: "Wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się pismo oddać adresatowi, złożyłem je w dniu 12.07.2023 w Urzędzie Pocztowym – Telekomunikacyjnym nr... Gminy – Miasta i Gminy – Dzielnicowym w W. a zawiadomienie o tym umieściłem na drzwiach mieszkania adresata". Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, pod powyższą adnotacją, brak jest podpisu doręczającego. Dalej, jak wynika z tego ZPO, powtórne awizo miało miejsce w dniu 20 lipca 2023 r., a następnie 28 lipca 2023 r. odnotowano "zwrot – nie podjęto w terminie". Kolejna karta z akt sprawy (nr 43) to również ZPO z którego wynika, że decyzję organu I instancji wysłano do skarżącego ponownie, w dniu 2 sierpnia 2023r. również została awizowana, natomiast odebrana została osobiście przez skarżącego w następnym dniu tj. w dniu 3 sierpnia 2023 r. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek adnotacji o tym, że organ I Instancji, Wójt Gminy I. , dokonał powtórnego doręczenia decyzji, a tym bardziej nie wiadomo dlaczego i w jakim trybie to uczynił. Od decyzji doręczonej w dniu 3 sierpnia 2023 r. skarżący złożył odwołanie w dniu 17 sierpnia 2023 r. (koperta, k. 44), a zatem w terminie. Dopiero doręczone skarżącemu rozstrzygnięcie Kolegium z dnia 20 października 2023 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania ujawniło, że doręczona mu decyzja, została wysłana po raz drugi. Sytuacja wynikająca z akt sprawy przedstawia się zatem w ten sposób, że organ pierwszej instancji najprawdopodobniej uznał, że pierwsza próba doręczenia decyzji własnej była nieprawidłowa, a to wobec braku podpisu doręczającego pod informacją o pierwszym awizowaniu przesyłki, co czyni ZPO niewiarygodnym, bo nie wiadomo kto ZPO wypełnił i kiedy. Wobec tego przyjęcie fikcji doręczenia z art.44 Kpa staje się niemożliwe. Jest to oczywiście tylko pewien domysł Sądu, jednak wobec braku jakiejkolwiek informacji o powodach i trybie ponownego doręczenia decyzji, tylko tak można tę okoliczność wyjaśnić. Gdyby bowiem organ był przekonany, że skutek doręczenia z art. 44 Kpa nastąpił, to jaki miałby powód, aby z urzędu ponawiać doręczenie decyzji? Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a z tak określonej zasady praworządności wynika również dalsza zasada, zawarta w art. 8 kpa, tj. zasada prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżący miał zatem usprawiedliwione podstawy, aby uważać, że decyzja została mu doręczona w dniu 3 sierpnia 2023 r., bo nie ma żadnego przepisu Kodeksu Postępowania Administracyjnego, który nakazywałby lub dawał organowi uprawnienie do wielokrotnego (aż "do skutku") doręczania decyzji lub jakichkolwiek innych pism w toku prowadzonego postępowania. Skoro zasadą jest również, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, to nie można oczekiwać od skarżącego, aby przypuszczał, że otrzymana przez niego decyzja (nie opatrzona żadną dodatkową informacją, a przynamniej nic takiego nie wynika z akt sprawy, które są podstawą orzekania przez Sąd) - była doręczana wielokrotnie. Każdy ma prawo oczekiwać, że organy administracji publicznej działają zgodnie z prawem, w jego granicach i na jego podstawie, a także że działania ich są w związku z tym przewidywalne. Dodać jeszcze należy, że z akt nie wynika, jakoby skarżący uchylał się od odbierania korespondencji urzędowej, wręcz przeciwnie, wszystkie pozostałe przesyłki zostały przez skarżącego odebrane. Dla zastosowania art. 58 k.p.a. konieczne jest przede wszystkim uchybienie terminu do dokonania określonej czynności – w niniejszej sprawie do wniesienia odwołania, tymczasem w niniejszej sprawie skarżący terminowi nie uchybił. W ocenie Sądu prawidłowe doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2023 r. a odwołanie zostało złożone w terminie. W tej sytuacji nie ma przesłanek do rozstrzygania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, bo nie został on uchybiony. Z tego względu zaskarżone postanowienie zostało uchylone na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu.