II SA/Kr 517/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. sprawy ze skargi K.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala II SA/Kr 517/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...] na podstawie art. 80 ust.2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1a i art. 48 ust.1 w zw. z art.49 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r. z późn. zm.), a także art. 104 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nakazał inwestorowi K. O. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. [...] m x [...] m dobudowanego bez pozwolenia na budowę do istniejącego budynku garażowego na działce nr [...] w P. gm. K. W jej uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, iż na działce nr [...] w P. został wzniesiony budynek gospodarczy, w dobudowie do garażu, dobudowana część posiada wymiary [...] m x [...] m, ściany zewnętrzne wykonane są z pustaków żużlobetonowych i ocieplone styropianem, że budynek posiada dach jednospadowy o więźbie drewnianej, pokryty blachą trapezową oraz, że przedmiotowy budynek jest wykończony i posiada doprowadzenie wody i energii elektrycznej. Organ ustalił także na podstawie twierdzeń inwestora, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w okresie wrzesień-październik 2002 r., że na wykonanie dobudowy inwestor nie posiadał decyzji pozwolenia na budowę, ani zamiar realizacji obiektu nie został zgłoszony w Urzędzie Gminy, że powyższy budynek ma pełnić funkcję uzupełniającego powierzchnię budynku mieszkalnego o powierzchnię gospodarczą oraz, ze powierzchnia zabudowy obiektu wynosi [...] m2. Wobec powyższych ustaleń w dniu [...] listopada 2003 r. organ l instancji wydał postanowienie nr [...] zobowiązujące współwłaścicieli działki nr [...] w P. do dostarczenia dokumentów wynikających z art. 33 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, a gdy w zakreślonym terminie przedmiotowe dokumenty zostały przedłożone organ l instancji w dniu [...] lipca 2004 r. postanowieniem nr [...] nr [...] nałożył na współwłaścicieli nieruchomości, na której został wybudowany przedmiotowy budynek gospodarczy, K. O., D. S. i K. O. obowiązek wpłacenia opłaty legalizacyjnej za budowę przedmiotowego budynku w wysokości [...] zł. Organ wskazał, że postanowienie to było przedmiotem kontroli organu odwoławczego, wobec złożenia odwołania przez K. O. i organ odwoławczy w dniu [...] maja 2005 r. postanowieniem znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości, podnosząc, że jakkolwiek wysokość naliczonej opłaty jest prawidłowa i obliczona zgodnie z brzmieniem art. 59f ustawy Prawo budowlane to zobowiązanym w przedmiotowej sprawie jest zgodnie z treścią art. 52 inwestor obiektu, którym jest K. O., a nie wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany. Organ l instancji wskazał także, iż w tej sytuacji w dniu [...] września 2005 r. postanowieniem nr [...] r. znak: [...] nałożył ponownie opłatę legalizacyjną, ale wyłącznie na inwestora K. O., które to postanowienie orzeczeniem z dnia [...] listopada 2005 r. znak: [...] utrzymane zostało w mocy przez organ odwoławczy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2007 r. skargę K. O. na powyższe postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddalił. Organ l instancji wskazał również, że w dniu [...] listopada 2007 r. K. O. powołując się na ustawę z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. z 2007 r. Nr 99 poz.665/ złożył wniosek o legalizację samowoli i wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego oraz, że w dniu 21 listopada 2007 r. zgodnie z treścią art. 10 kpa zawiadomił inwestora o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, a także poinformował o konieczności dokonania opłaty legalizacyjnej, wskazując jednocześnie, że przepisy ustawy, na treść której inwestor powołał się w cyt. piśmie nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. Konkludując powyższe ustalenia organ instancji stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., / Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm./ - zrealizowanie obiektu bez decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej musiało skutkować nakazem jego rozbiórki zgodnie z treścią art. 48 ust 1 w zw. z art. 49 ust.3. W odwołaniu od powyższej decyzji K. O. domagał się jej unieważnienia, legalizacji samowoli budowlanej i wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku w myśl przepisów ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw tj. bez konieczności wnoszenia opłat legalizacyjnych. Na uzasadnienie swoich żądań odwołujący się wskazał, że budowa przedmiotowego obiektu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu, a w szczególności z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, budynek ten został wybudowany przez jego ojca w latach 1996 i 1997, a ponadto, że postępowanie w nin. sprawie zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2003 r. tj. w dniu wizji lokalnej. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2000 r. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn.zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy, dokonując oceny prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanej decyzji stwierdził, że w niniejszej sprawie prawidłowym było podjęcie przez organ l instancji działań na podstawie art. 48 w zw. z art. 49 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z treścią art. 48 ust. 1 tej ustawy " Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budową. ", a zgodnie z treścią art. 49 ust. 3 ustawy "W przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzje te wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.". Jak wywodził dalej organ odwoławczy, stanowiący przedmiot niniejszego postępowania budynek został wykonany bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę i dlatego w przedmiotowym postępowaniu została wdrożona procedura legalizacyjna, gdyż przepisy art. 48 Prawa Budowlanego dopuszczają możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a właściwy organ podejmuje wówczas działania, polegające na wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie odpowiednich dokumentów. Skoro zaś inwestor dostarczył wymagane dokumenty, jednak nie wpłacił opłaty legalizacyjnej nałożonej przez PINB dla powiatu [...] w K. w drodze postanowienia w dniu [...] września 2005 r. to brak wpłaty spowodował wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku. W odniesieniu do uwag zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że brak było podstaw do uwzględnienia żądania wszczęcia procedury legalizacyjnej w oparciu o przepis art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665), który brzmi: "Do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. i przed 11 lipca 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 7", bowiem nie istniały podstawy do jej zastosowania. Organ wskazał, że postępowanie w nin. sprawie zostało wszczęte w związku z pismem Urzędu Gminy K. w dniu [...] lipca 2003r. tj. z datą podjęcia pierwszej czynności administracyjnej, a zatem przed dniem 11 lipca 2003 r. i w tej sytuacji nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2005 r. W odniesieniu do prośby o unieważnienie decyzji PINB dla powiatu [...] w K. z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...] organ wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, w trakcie postępowania odwoławczego, że decyzja organu l instancji jest dotknięta jedną z wad z art. 156 § l kpa, może skarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Pogląd ten był przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 12 marca 1981 r. sygn. akt SA 472/81 wskazał, iż "Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jest stosowanie w takim przypadku art. 156 § 1 kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia przy stosowaniu art. 156 kpa są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego." Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu nie dopatrzył się podstaw do unieważnienia decyzji na podst. art. 156 § 1 Kpa, a ponadto zastosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym jest rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2). W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. O. podtrzymał swoje stanowisko i zarzuty zawarte w odwołaniu, a nadto na rozprawie pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca decyzja organu l instancji są co najmniej przedwczesne gdyż, nie zostało zakończone postępowanie, jakie toczy się na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, dotyczące rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej. Pełnomocnik skarżącego przedłożył także do akt sprawy decyzję Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2008 r. oraz postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2008 r. [...], a także wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego o sygn. [...] na okoliczność prowadzenia postępowania w zakresie rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Na rozprawie pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, a wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych pozostawił do uznania Sądu. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Zgodnie zaś z treścią art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skarga jest bezzasadna. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. Urząd Gminy K. przesłał organowi l instancji anonim w sprawie zrealizowanych przez K. O. obiektów, które to pismo wpłynęło do organu w dniu [...] czerwca 2003 r. W dniu [...] lipca 2003 r. organ l instancji wezwał skarżącego K. O. o stawienie się na oględzinach budynku dobudowanego do istniejących zabudowań na cele gastronomii na działce w P. nr [...]. Oględziny te odbyły się w dniu [...] lipca 2003 r., a w ich toku skarżący oświadczył, że przedmiotowy budynek został wybudowany jesienią 2002 r./wrzesień-październik/., bez pozwolenia na jego budowę. W dniu [...] listopada 2003 r. organ l instancji wydał postanowienie nr [...] zobowiązujące współwłaścicieli działki nr [...] w P. do dostarczenia dokumentów wynikających z art. 33 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane. W dniu [...] września 2005 r. postanowieniem nr [...]r. znak: [...] organ l instancji nałożył opłatę legalizacyjną na inwestora K. O., które to postanowienie orzeczeniem z dnia [...] listopada 2005 r. znak: [...] utrzymane zostało w mocy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2007 r. skargę K. O. na powyższe postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddalił. Okolicznością bezsporną w sprawie było, że skarżący przedmiotowej opłaty legalizacyjnej nie uiścił. Odnosząc powyższe na grunt obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisów ustawy -Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r./ /t.j. z 2003 r. Dz.U.Nr 207 poz. 2016 ze zm./ Sąd stwierdził, że organy obu instancji, po wdrożeniu procedury legalizacyjnej, właściwie zastosowały zasadę wynikającą z treści art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 cyt. ustawy, zgodnie z którą właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej. Wskazać należy, że kwestia opłaty legalizacyjnej, tak co do zasady, jak i co do wysokości w nin. sprawie została przesądzona wyrokiem tut. Sądu z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn.akt II SA/Kr 212/06, który jest prawomocny od dnia 21 września 2007 r. i jej nieziszczenie musiało skutkować, zgodnie z treścią wskazanych wyżej przepisów nakazaniem rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu okoliczności przytoczone w skardze, a wcześniej w odwołaniu, dotyczące legalizacji przedmiotowego obiektu na podstawie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy-Prawo budowlane oraz niektórych ustaw /Dz.U.Nr 99 poz. 665/ nie mogły zostać uwzględnione. Stosownie do treści ust. 1 tego przepisu do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu [...] grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1. W nin. sprawie przesłanki określone w cyt. przepisie nie zostały spełnione. Przedmiotowy obiekt budowlany powstał jesienią 2002 r./ wrzesień-październik/, co zostało ustalone na podstawie twierdzeń samego skarżącego i co nie było przez niego kwestionowane w toku postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej. Twierdzenia w odwołaniu i w skardze, co tego, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przez ojca skarżącego w latach 1996, 1997 są nieprzekonywujące, zwłaszcza w świetle wcześniejszych twierdzeń samego skarżącego, w toku nin. postępowania oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2005 r. /k. 14 akt adm. [...] oraz wobec okoliczności faktycznych sprawy, tj. daty anonimowego wystąpienia mieszkańca Gminy K. w czerwcu 2003 r. Zatem budowa przedmiotowego obiektu nie została zakończona w okresie [...] grudnia 1994 r. - 11 lipca 1998 r. Ponadto postępowanie w nin. sprawie nie zostało wszczęte po dniu 11 lipca 2003 r., ale przed tą datą. Za datę wszczęcia postępowania z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności powiadomiono stronę./ por. post. NSA z dnia 4 marca 1981 r. SA 654/81- ONSA 1981 Nr 1 poz. 15/. W przedmiotowej sprawie taką czynność stanowi wezwanie z dnia [...] lipca 2003 r. na oględziny przedmiotowego budynku, którego odbiór skarżący potwierdził w dniu 8 lipca 2003 r. Bez znaczenia, zd. Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje kwestia wdrożenia przez skarżącego postępowania o rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej. Jak wynika z treści postanowienia z dnia [...] września 2005 r. /k.45 akt adm./ skarżący został zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie 7 dni od daty otrzymania tego postanowienia. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., z tą datą stało się ostateczne i podlegało wykonaniu./k.52 akt adm./- od dnia 3 grudnia 2005 r. Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 212/06, który jest prawomocny od dnia 21 września 2007 r. oddalono skargę od postanowienia z dnia [...] listopada 2005 r. Nawet gdyby przyjąć najbardziej korzystny dla skarżącego termin wykonania przedmiotowego postanowienia tj. termin 7 dni od daty prawomocności przedmiotowego wyroku / o ile w toku postępowania sądowo-administracyjnego zostałoby wstrzymane wykonanie postanowienia z dnia [...] listopada 2005 r./, termin ten zamknął się w okresie od dnia 21 września 2007 r. do dnia 28 września 2007 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił przedmiotowej opłaty legalizacyjnej w całości bądź w jakiejś części, ani nie wdrożył postępowania o rozłożenie opłaty na raty. Jak wynika z dokumentów przedłożonych na rozprawie skarżący z takim wnioskiem wystąpił dopiero w dniu 27 grudnia 2007 r., a w dniu 18 stycznia 2008 r. wystąpił z wnioskiem o zawieszenie tego postępowania w związku z toczącym się postępowaniem administracyjno-sądowym dotyczącym decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, co zostało uwzględnione i decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. zawieszono postępowanie w sprawie rozłożenia opłaty legalizacyjnej na raty. Oczywiście każda strona zobowiązana do ponoszenia określonych ciężarów w warunkach wynikających z przepisów ordynacji podatkowej ma prawo wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie należności na raty, ale przedstawione wyżej okoliczności związane z przebiegiem całego postępowania zdają się wskazywać, że działania skarżącego wynikają raczej z jakiejś taktyki zmierzającej do przedłużenia postępowania i uniknięcia ponoszenia opłaty legalizacyjnej w ogóle. Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie cyt. wyżej art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.