II SA/Kr 519/02
WyrokWSA w Krakowie2005-03-21
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, na podstawie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, stosując art. 163 Kpa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić lub uchylić decyzji ostatecznej na podstawie art. 163 Kpa, odsyłającego do przepisów szczególnych, jeśli te przepisy nie regulują odmiennego od kodeksowego trybu wzruszenia decyzji administracyjnych. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, która posługuje się trybem cywilnoprawnym, nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 163 Kpa w celu zmiany decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
M. C. wniósł o zmianę decyzji z 1992 r. dotyczącej sposobu użytkowania kwatery stałej, argumentując, że jego była żona i córka, którym przyznano prawo do części kwatery, od lat nie zamieszkują w niej na stałe. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, powołując się na brak zgody byłej żony, co jest warunkiem koniecznym do zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kpa. Skarżący zarzucił naruszenie art. 163 Kpa i niezastosowanie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: NSA Krystyna Kutzner Sędziowie : WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer ( spr.) Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005r sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia 4 lutego 2002 r. Nr: [...] w przedmiocie zmiany decyzji nr [...] z dnia 7.04.1992r dotyczącej sposobu użytkowania kwatery stałej -skargę oddala-
Decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia 4 lutego 2002r., wydanej na podstawie art.13 ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowniu Sił Zbrojnych RP /Dz.U. Nr 86, poz. 433 z późn.zm/, art. 138 §1 pkt 1, oraz art.155 kpa, po rozpoznaniu odwołania M. C. , utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. Nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. w sprawie odmowy zmiany decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992r. wydanej przez Komendanta Garnizonu K.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny. M. C. jako żołnierz zawodowy otrzymał osobną kwaterę stałą położoną w K. ul. [...], w której zamieszkiwał wraz z rodziną: żoną H. C. i córką M. Po orzeczeniu rozwodu H. i M. C. Komendant Garnizonu K. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992r., w sprawie sposobu użytkowania osobnej kwatery stałej. W decyzji tej ustalono prawo H. C. z córką M. do użytkowania części osobnej kwatery stałej obejmującej jeden pokój o pow. [...] m2 wraz z używalnością kuchni, przedpokoju, łazienki, wc o powierzchni użytkowe [...] m2 , oraz prawo M. C. do użytkowania części osobnej kwatery stałej obejmującej jeden pokój o pow. [...] m2 wraz z używalnością kuchni, przedpokoju, łazienki, wc o pow. Użytkowej [...] m2. W uzasadnieniu wskazano, że po orzeczonym rozwodzie żołnierza zawodowego zajmującego osobną kwaterę stałą, rozwiedzeni małżonkowie zachowują prawo do zamieszkiwania w dotychczasowej kwaterze do czasu przekwaterowania.
Następnie Komendant Garnizonu K. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] września 1992r. w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej M. C. i odmowie przyznania lokalu zamiennego H. C. w wyniku rozkwaterowania, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 1992r. wydaną przez Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo- Budowlany w K. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w wyroku z dnia 22 września 1993r. uchylił wskazaną wyżej decyzję z dnia [...] grudnia 1992r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W dniu [...] czerwca 2001r. do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w K .wpłynął wniosek M. C. o wszczęcie postępowania i zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992r. Skarżący wnosił o zmianę decyzji i orzeczenie, że H. C. i M. C. nie przysługuje prawo do użytkowania części osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu wniosku podał, że była żona i córka od ponad trzech lat nie mieszkają w tym mieszkaniu, wyprowadziły się z K. i mieszkają w G., w gospodarstwie rolnym, które zostało przekazane na rzecz H. C. A skoro posiadają tytuł prawny do innego lokalu to zgodnie z art. 32 pkt 2 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych administracja powinna wypowiedzieć umowę najmu.
W trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji M. C. i przesłuchiwany w charakterze strony oświadczył, że H. C. ma swoje rzeczy w pokoju zamkniętym na klucz, a także w związku z tym, że ma prawo do widywania córki raz w miesiącu, H. C. wraz M. C. przyjeżdżają w drugi piątek miesiąca i nocują w przedmiotowym lokalu. Skarżący podtrzymał swój wniosek twierdząc, że przebywanie w tym lokalu H. C. nie ma charakteru pobytu stałego. Natomiast H. C. stwierdziła, że miejscem jej stałego zamieszkiwania jest przedmiotowy lokal, ale z tytułu niesprawności córki M. przebywa w G., gdzie dziecko uczęszcza do szkoły.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. odmówił zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992r. W uzasadnieniu wskazano, że H. C. nie wyraża zgody na zmianę przedmiotowej decyzji. Wobec powyższego nie zostały spełnione przesłanki z art.155 Kpa, który zezwala na zmianę decyzji ostatecznej na mocy której strony nabyły prawo tylko za zgodą stron.
Od powyższej decyzji złożył odwołanie M. C., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie jak w żądaniu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.163 Kpa, poprzez jego niezastosowanie, oraz naruszenie art. 25 i 28 Kc. poprzez błędną ich wykładnię., a także art. 7, art. 77§ 1 art. 78§ 1 kpa.
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 4 lutego 2002r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art.155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Ponieważ podstawowym warunkiem dopuszczalności zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji jest zgoda strony, która nabyła prawo, a H. C. nie wyraziła zgody na zmianę decyzji z dnia [...] kwietnia 1992r., brak przesłanek do zastosowania art. 155 kpa.
Od decyzji tej skargę złożył M. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów Kpa - poprzez niezastosowanie art.163 kpa i nie zmienienie w tym trybie decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992r. w oparciu o następujące przepisy: ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych tj. art.32 pkt 2, oraz art.11 pkt 3 ust 2 przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w sprawie tej chodziło mu o to, aby na podstawie art.163 Kpa były zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego i aby zgodnie z nimi wypowiedzieć stosunek najmu, a następnie zmienić decyzję o zmianę, której wnosił, a nie opierać rozstrzygnięcia tylko na podstawie art.155 Kpa. Skarżący podniósł również, że H. i M. C. mają swoje miejsce zamieszkania w G., a nie w przedmiotowej kwaterze.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie uzupełnił podstawę skargi wskazując, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art.23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który pozwala na wypłatę byłemu małżonkowi świadczenia pieniężnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, że z dniem 1 stycznia 1996r. weszła w życie ustawa z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP/Dz.U. Nr 86, poz.433/ stanowiąca, że rozwiedzeni małżonkowie mogą nadal zamieszkiwać w dotychczas zajmowanej kwaterze , a przypadku dokonywanych rozkwaterowań ustawodawca wymienił w art.55 ust.2 pkt 1-3, które w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania. Odnośnie zarzutu niezastosowania art.163 Kpa organ podniósł, ze przepis ten nie może mieć zastosowania, gdyż nie ma przepisów szczególnych w przedmiotowej sprawie, tym samym zarzut strony skarżącej błędnej wykładni przepisów Kpa, w tym art.163 jest bezzasadny.
Odnośnie zarzutu podniesionego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego o nie zastosowania art.23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, pełnomocnik organu zwrócił uwagę, że art.23 ustawy nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na art.28 i art.55 ust.2 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a także że w obecnym stanie prawnym nie ma podstawy prawnej do pozbawienia zainteresowanej prawa do korzystania z części kwatery stałej do której tytuł posiada skarżący.
Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Sądy administracyjne - zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U.Nr 153, poz. 1269/ sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
Błędny jest zarzut skarżącego naruszenia przez organ I i II instancji art.163 Kpa. Zgodnie z brzmieniem art.163 Kpa, organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. Przepis ten przewiduje przejście do innego niż kodeksowy tryb wzruszenia decyzji na podstawie przepisów szczególnych. Aby można było skorzystać z tego przepisu należy przede wszystkim ustalić, że obowiązują przepisy odrębne dopuszczające wprost wzruszenie decyzji.
Takich przepisów nie zawiera powoływana przez skarżącego ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. Nr 71, poz.733/. Zgodnie z art.1 ustawa ta reguluje zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. W rozpoznawanej sprawie lokal mieszkalny będący kwaterą stałą nie należy do zasobów gminy, a pozostaje w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Nadto w wyniku nowelizacji ustawy wprowadzono art.1a, który stanowi, przepisów ustawy nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej / nowelizacji dokonano ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2004r. Nr 116, poz.1203/.
Ponadto powoływany przez skarżącego art.163 Kpa, który odsyła do innych przepisów szczególnych dotyczy takich przepisów, które regulują odmienny od kodeksowego tryb wzruszenia decyzji administracyjnych. Natomiast powoływana ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego nie posługuje się administracyjnym trybem dla regulacji powyższej problematyki, ale trybem cywilnoprawnym. Stąd też ustawa ta nie mogła stanowić przepisów szczególnych w takim znaczeniu w jakim posługuje się tym terminem artykuł 163 Kpa.
Tym samym podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art.163 Kpa, poprzez niezastosowanie ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kc. nie może być uwzględniony.
Podniesiony został również zarzut naruszenia prawa poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art.23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP /Dz.U. Nr 116, poz.1203/. Artykuł 23 ust.2 stanowi, że sprawy rozwiedzionych małżonków wszczęte na podstawie art.28 ust.2 lub 4 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004r.; niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, załatwia się w terminie do 31 grudnia 2006r. przez:
1/ w stosunku do żołnierza zawodowego wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,
2/ byłemu małżonkowi osoby określonej w pkt 1 - wypłatę świadczenia pieniężnego w wysokości odpowiadającej iloczynowi siedmiokrotności wartości odtworzeniowej 1m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego
Rozwiązanie zawarte w powołanym wyżej art.23 ograniczone jest tylko do przypadków określonych w art.28 ust.2 i 4 ustawy i dotyczy rozwiedzionych małżonków, którzy zamieszkiwali w budynkach, o których mowa w art.55 ust.2 pkt 1-3 ustawy, a nie dotyczy rozwiedzionych małżonków, którzy zajmują kwaterę stałą, ale nie położoną w przedmiotowych budynkach. W rozpoznawanej sprawie kwatera stała nie jest położona w budynkach o których mowa w art.55 ust.2 pkt 1-3 ustawy, tym samym art.28 ustawy nie mógł znaleźć zastosowania, a w konsekwencji nie może być stosowany art.23 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie zawiera przepisu prawnego, który mógłby stanowić podstawę prawną wydania decyzji o treści jakiej żąda skarżący, wydanie takiej decyzji bez podstawy prawnej powodowałoby nieważność decyzji.
W świetle powyższych uwag zmiana ostatecznej decyzji na mocy której strona nabyła określone prawo, a taki charakter ma decyzja Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992r. może nastąpić w trybie art.155 Kpa jeżeli spełnione są przesłanki w nim określone, w przedmiotowej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło