II SA/Kr 522/08

Kraków, dnia 29 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...]. nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów komunalnych, postanawia: 1. oddalić wniosek Gminy M. o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Gminy M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...]. nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia przez Zakład Gospodarki Komunalnej opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów komunalnych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Gmina M. podniosła, że nie jest w stanie uiścić wymaganą opłatę sądową ze względu na brak środków pieniężnych w budżecie. Wskazała, że strata za ostatni rok obrotowy wyniosła: - [...] zł. Wskazała, że wg bilansu na rok 2007 posiada środki trwałe w wysokości [...]zł. Na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku posiada odpowiednio: [...] zł, [...]zł, [...] zł, [...], [...] zł. Podniosła też, że jest w trakcie realizacji licznych inwestycji, w tym również będącej powodem skargi. Nie jest więc w stanie udźwignąć kolejnego ciężaru finansowego jakim jest opłata sądowa od niniejszej skargi. Z uwagi na powyższe Gmina wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości i wydatków, ponieważ nie ma dostatecznych środków w budżecie na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na chwilę obecną posiadane środki finansowe potrzebne są w całości na bieżące funkcjonowanie gminy, co uniemożliwia ponoszenie opłat i wydatków w niniejszym postępowaniu w całości. Postanowieniem z [...] Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek Gminy o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie Referendarza Sądowego zostało doręczone stronie skarżącej z dniem [...] sierpnia 2008 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia [...]lipca 2008 r. strona skarżąca nadała listem poleconym w Urzędzie Pocztowym M. Wniosła o uwzględnienie sprzeciwu i zwolnienie od kosztów sądowych. Zwróciła uwagę na wartość przedmiotu zaskarżenia oraz co się z tym wiąże na wysoki wpis sądowy. Argumentuje, że konsekwencją nie uwzględnienia racji Gminy będzie rezygnacja strony skarżącej z dochodzenia swoich praw, co wyłączy kontrolę administracji publicznej. Taki stan w świetle orzecznictwa sądowego i judykatury jest niedopuszczalny. Podkreśliła, że w sytuacji, gdy o zwolnienie od kosztów sądowych ubiega się jednostka samorządu terytorialnego, przypadek taki należy oceniać in concreto. Wskazał, że dysponuje pewnymi środkami finansowymi ale jest w trakcie realizacji licznych inwestycji, które to wyszczególniła. Podniosła, że za ostatni rok obrotowy tj. 2006 gmina poniosła liczne straty, które wg. bilansu wyniosły [...] zł. Przyznała, że powinna zabezpieczyć odpowiednie środki na pokrycie kosztów sądowych i takie są uwzględniane. Należy jednak mieć na uwadze wyjątkowość wniosku i wartość przedmiotu zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano stronę skarżącą do przedłożenia sprawozdań finansowych z ostatniego kwartału z opisem rodzajów poszczególnych wydatków z rezerwy budżetowej oraz innych dokumentów przedstawiających sytuację finansową wnioskodawcy. Za pismem z dnia [...] Gmina M. przedstawiła sprawozdania finansowe za okres od 1.01.2008 r. do 30.06.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega ponownemu rozpatrzeniu. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej przez Sąd może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym; por. art. 246 § 2 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny, a Gmina M. niewątpliwie posiada osobowość prawną (art. 2 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 zezm.). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Analiza zgromadzonej dokumentacji pozwala stwierdzić, że sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Z przedłożonych dokumentów wynika, że Gmina M. posiadała środki trwałe wg bilansu na rok 2007 w wysokości [...] zł. Na rachunkach bankowych natomiast posiada środki pieniężne w łącznej kwocie: [...]. W okresie od początku roku 2008 r. do 30 czerwca 2008 r. osiągnęła dochód w wysokości [...]zł. Za pierwsze półrocze osiągnęła dochód [...]zł, planowane natomiast wydatki to kwota: [...] zł. Powyższe oraz pozostałe dokumenty pozwalają stwierdzić, że kondycji finansowa Gminy jest dobra. Tego rodzaju jednostka samorządu terytorialnego obejmująca swoją działalnością różne sfery życia publicznego i gospodarczego zobowiązana jest do daleko idącej przewidywalności mogących nastąpić stanów faktycznych i prawnych. Przewidywalność ta musi się wiązać z zabezpieczeniem środków finansowych w ramach rezerwy na niezaplanowane w budżecie okoliczności. Konfrontując wyżej wskazane wielkości z wysokością wpisu, który strona skarżąca zobowiązana jest uiścić od wniesionej skargi w wysokości 1% z należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, tj. w wysokości [...] zł (1% z kwoty 1.847.701,68 zł wg § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm), Sąd stwierdził, mając na uwadze specyfikę wnioskodawcy, utrudnienia możliwości przesuwania swobodnego środków zaplanowanych na określone wydatki, okoliczności finansowania różnego rodzaju inwestycji, że Gmina M. jest w stanie ponieść koszty sądowe. Strona skarżąca, przy tak konsekwentnie realizowanych wydatkach zgodnie planem finansowym, może, w ocenie Sądu, wygospodarować kwotę pozwalającą jej na poniesienie wydatków związanych z uiszczeniem wpisu, przerzucając pewne kwoty uzyskane z innych źródeł na ten cel, zwłaszcza też, że posiada należności u innych podmiotów, które w ramach odpowiedniej polityki ściągalności na to pozwolą. Nie bez znaczenia jest też, że na rok 2008 Gmina zaplanowała na tego rodzaju nieprzewidziane wydatki rezerwę budżetową w wysokości [...] zł., a więc przewyższająca wartość wpisu od skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 244 § 1, 245 § 3, 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.