II SA/Kr 523/08

Kraków, dnia 18 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] r., nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów komunalnych, postanawia: - oddalić wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]r. nr [...], przedmiocie obowiązku uiszczenia przez Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów komunalnych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] podniosła, że nie jest w stanie uiścić wymaganej opłaty sądowej ze względu na brak środków pieniężnych w budżecie. Wskazał, że stan środków obrotowych Zakładu na dzień 31 grudnia 2007 r. wynosił: - [...] zł, natomiast na dzień 31 marca 2008 r. wynosił on: - [...] zł. Z uwagi na powyższe Zakład wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości i wydatków, ponieważ nie ma dostatecznych środków w budżecie na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na chwilę obecną posiadane środki finansowe potrzebne są w całości na bieżące funkcjonowanie Zakładu, co uniemożliwia ponoszenie opłat i wydatków w niniejszym postępowaniu w całości. Postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie Referendarza Sądowego zostało doręczone stronie skarżącej z dniem 26 czerwca 2008 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia 1 lipca 2008 r. Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] nadał listem poleconym w Urzędzie Pocztowym [...], Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] wniósł o uwzględnienie sprzeciwu i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zwrócił uwagę na wartość przedmiotu zaskarżenia oraz co się z tym wiąże na wysoki wpis sądowy. Argumentuje, że konsekwencją nie uwzględnienia racji Zakładu będzie rezygnacja przez stronę skarżącą z dochodzenia swoich praw, co wyłączy kontrolę administracji publicznej i pozbawi konstytucyjnego prawa do sądu. Taki stan w świetle orzecznictwa sądowego i judykatury jest niedopuszczalny. Zakład podkreślił, że został utworzony jako jednostka organizacyjna przez Gminę [...] do prowadzenia działalności w celu zaspokojenia bieżących potrzeb lokalnego społeczeństwa, a więc w interesie publicznym. Uważa, że powoływanie się na stanowisko, iż posiadanie majątku trwałego co do zasady wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, nie jest zasadne. Każdy tego rodzaju przypadek należy, bowiem oceniać in concreto. Wskazał, że wprawdzie Zakład jako jednostka utworzona z jednostki samorządu terytorialnego dysponuje w swych zasobach pewnymi środkami finansowymi, to nie można pominąć faktu, że jako zakład budżetowy jest podmiotem zależnym od gminy. Gmina [...] jest zaś w trakcie realizacji licznych inwestycji, w tym również takich nie będących przedmiotem skargi, czego nie wzięto pod uwagę rozpatrując wniosek. Ponadto za ostatni rok obrotowy 2006 gmina poniosła liczne straty, które według bilansu wyniosły [...] zł. Zakład wskazał, że są czynione zabezpieczenia na poczet pokrycia kosztów w sprawach sądowych, lecz w tym wypadku na uwadze mieć należy wyjątkowość wniosku w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia. Jest to niewątpliwie wysoka suma pieniężna, by strona mogła ją przewidzieć, czy tym bardziej, zaplanować w swych wydatkach. Zakład podniósł też, że dotychczas Gmina [...] nie miała rezerw celowych, dopiero na rok 2008 została taka utworzona w wysokości 20 000 zł. Gmina zabezpieczyła środki na rok 2008 r., ale na inwestycje, które zobowiązana jest wykonać. Wniosek o zwolnienie od kosztów jest więc, zdaniem Zakładu, zasadny. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2008 r. wezwano Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] do przedłożenia sprawozdania finansowego z wykonania planu finansowego z ostatniego półrocza oraz innych dokumentów przedstawiających sytuację finansową wnioskodawcy. Za pismem z dnia 8 sierpnia 2008 r. Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] przedstawił stosowne dokumenty. Zarządzeniem z dnia [...] września natomiast wezwano Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] do wykazania zasad reprezentacji. Uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz statut Zakładu zostały przedłożone za pismem z dnia 9 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega ponownemu rozpatrzeniu. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej przez Sąd może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym; por. art. 246 § 2 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nie budzi wątpliwości kwestia reprezentacji Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] przez jego Dyrektora, co zostało skutecznie wykazane. Analiza dokumentów obrazujących stan finansowy Zakładu o których przedłożenie Sąd zwracał się do wnioskodawcy, obrazuje, że ta jednostka organizacyjna znajduje się dobrej sytuacji. Wprawdzie stan środków obrotowych wynosił na dzień 31 grudnia 2007 r.: - [...] zł, natomiast na dzień 31 marca 2008 r. wynosił on: - [...] zł, jednak dane te wynikają jedynie ze sprawozdań [...]. Z bilansu natomiast wynika, że na dzień 30 czerwca 2008 r. wartość posiadanych środków pieniężnych wynosiła [...] zł. Powyższe oznacza, zdaniem Sądu, że Zakład faktycznie dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości przekraczającej trzykrotną wysokość Strona skarżąca zobowiązana jest bowiem uiścić od wniesionej skargi wpis w wysokości 1% z należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, tj. w wysokości [...] zł (1% z kwoty [...] zł wg § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm). Podnieść również należy, że na dzień 1 stycznia 2008 r. wartość posiadanych środków finansowych wyniosła [...] zł, a z przedstawionego bilansu nie wynika, aby wnioskodawca posiadał zobowiązania z zaciągniętych kredytów i pożyczek. Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] jako zakład budżetowy finansowany jest, zgodnie z ustawą o finansach publicznych z budżetu Gminy [...]. Umożliwia to przyznanie z budżetu niezbędnych kwot na pokrycie należnego od skargi wpisu sądowego. Sąd stanął na stanowisku, że sytuacja finansowa Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] nie nosi więc cech wyjątkowości. Zakład dysponuje zatem środkami umożliwiającymi mu poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.