II SA/Kr 525/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-08

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał pogorszenie swojej sytuacji finansowej od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu radca prawny, pomimo wcześniejszego oddalenia podobnego wniosku?
Ratio decidendi
Skarżący skutecznie wykazał pogorszenie swojej sytuacji finansowej od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, co uzasadnia uwzględnienie jego obecnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wcześniejsze postanowienie oddalające wniosek o prawo pomocy może zostać zmienione na podstawie art. 165 PPSA w przypadku istotnej zmiany okoliczności sprawy, którą w tym przypadku jest utrata dochodów przez skarżącego i jego małżonkę oraz brak środków na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za usunięcie drzew. Wniosek ten był kolejnym w tej sprawie, gdyż poprzedni został oddalony. Skarżący wykazał znaczące pogorszenie swojej sytuacji finansowej, w tym utratę pracy i brak dochodów, podobnie jak jego żona. Skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące swojego stanu majątkowego i dochodów, a także dowody potwierdzające jego trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia 3 stycznia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu 23 lutego 2012 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K. o zwolnienie go od konieczności uiszczenia wpisu w kwocie 779 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew. Skarżący podał, iż w związku z bezskutecznym poszukiwaniem pracy od miesiąca sierpnia 2011 roku, zarejestrował się w dniu 15 grudnia 2011 roku w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Z tego powodu i okresu zimy sytuacja skarżącego pogorszyła się jeszcze bardziej. Ponadto żona skarżącego również jest osobą bezrobotną. Do pisma skarżący załączył kopie następujących dokumentów: decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2011 roku o uznaniu M.K. za osobę bezrobotną, decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2011 roku odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy, decyzji z Powiatowego Urzędu Pracy w J. o uznaniu E.K. z dniem 8 września 2011 roku za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz zeznania o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego w roku 2011. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, dlatego skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego szczegółowego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak, składając wypełniony formularz "PPF". W zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E.K. . Małżonka wnioskodawcy w roku 2011 osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, zaś skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, bowiem od 15 grudnia 2011 roku jest osobą bezrobotną. W skład majątku M.K. wchodzi udział ¼ w domu o powierzchni 247 m². Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł argumenty odnoszące się do złożonej skargi. Dodał ponadto, iż w dniu 29 czerwca 2011 roku zawarł z żoną E.K. umowę majątkową małżeńską o ustanowieniu ustroju rozdzielności majątkowej. Do wniosku skarżący załączył kopię zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2011 oraz kopię aktu notarialnego z dnia 29 czerwca 2011 roku - umowy majątkowej małżeńskiej. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy M.K. oświadczył, iż od jesieni nie osiągnął żadnych dochodów. Swoją egzystencję zawdzięcza żonie, teściowej, swoim siostrom, szwagrowi i bratankowi. Małżonka skarżącego jest w dalszym ciągu osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Opiekuje się swoją matką, która ukończyła siedemdziesiąt lat i jest schorowana. Matka żony pobiera emeryturę w wysokości [...] zł i dzieli się tym, co posiada. Skarżący podał, że zwrócił się do MOPS o pomoc, jednakże tam stwierdzono, że nie może liczyć na pomoc finansową, ponieważ jest właścicielem ¼ budynku mieszkalnego, w którym zamieszkuje. Skarżący nie posiada żadnych kont bankowych, natomiast jego żona od dnia 2 lutego 2012 roku posiada konto bankowe, na które wspólnie dokonują wpłaty środków, jakie otrzymują jako kieszonkowe lub pożyczonych, aby dokonać zapłaty za rachunki związane z utrzymaniem (energia elektryczna, gaz, wywóz śmieci, telefon żony). Budynek, w którym zamieszkuje skarżący ogrzewa drewnem, które zbiera na ulicy z połamanych drzew po wichurach. W ostatnich dwóch, trzech latach skarżący nie dokonywał żadnych zakupów ubraniowych. Środki czystości oraz wyżywienie otrzymuje od sióstr. Dodatkowo od siostry, szwagra lub drugiej siostry otrzymuje kieszonkowe w kwocie od 10 do 30 zł lub prowiant żywnościowy na wynos. Na swoją egzystencję skarżący wydaje od 100 do 150 zł miesięcznie. W okresie zimy na rachunki wydana została kwota 5.111,99 zł. W tym czasie skarżący pożyczył od siostry Z. 3.000 zł, od siostry H. kwotę 1.500 zł, a od bratanka łącznie kwotę 1.500 zł. Skarżący liczy, że rok 2012 będzie łaskawy i uda mu się zwrócić pożyczone pieniądze. Do pisma skarżący załączył kserokopie następujących rachunków: wyciągu z rachunku bankowego za okres od 29 stycznia 2012 do 29 kwietnia 2012 roku, zeznania podatkowego PIT-36L o wysokości dochodu osiągniętego przez E.K. w roku 2011, trzech dowodów wpłaty kwoty 41,58 zł na rzecz MPO K. , faktury z 13 stycznia 2012 roku wystawionej prze[...] Dystrybucja S.A. w K. opiewającej na kwotę 1.606,92 zł tytułem opłaty przyłączeniowej, dwóch faktur za gaz za luty 2012 roku na kwotę 141,45 zł i za grudzień 2011 roku na kwotę 842,53 zł, ośmiu faktur za usługi telekomunikacyjne opiewających na kwoty: 143,78 zł, 94,78 zł, 131,61 zł i 94,71 zł, 54,22 zł, 88,36 zł, 90,60 zł i 54,10 zł, a także dowodu wpłaty kwoty 48,19 zł za energię elektryczną. W kolejnym piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy M.K. poinformował, iż prowadzona przez jego żonę działalność gospodarcza została zlikwidowana z dniem 25 sierpnia 2011 roku. W miesiącu styczniu 2012 roku skarżący zgłosił się do MOPS, lecz tam udzielono mu informacji, że nie ma podstaw do otrzymania zasiłku. Odnosząc się do zapytania o stan majątkowy dzieci oświadczył, iż córka jest właścicielem firmy architektonicznej, a syn firmy prowadzącej naukę jazdy. Skarżący nie ma jednak żadnego kontaktu z dziećmi (jedyny kontakt to przez policję lub sąd). Żona skarżącego nie posiada już konta bankowego, a umowa na Internet nie została przez skarżącego przedłużona. Do pisma skarżący załączył kopię decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2011 roku o wykreśleniu od dnia 25 sierpnia 2011 roku z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę E.K. pod nazwą [...] Firma Handlowo – Budowlana [...]. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) postanowienia referendarza sądowego, od których nie wniesiono sprzeciwu mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie skarżący skutecznie wykazał, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Od dnia 15 grudnia 2011 roku skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie uzyskuje on żadnych dochodów. Bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 8 września 2011 roku jest małżonka skarżącego E.K. , która z dniem 25 sierpnia 2011 rok zlikwidowała prowadzoną działalność gospodarczą, stanowiącą główne źródło utrzymania. Małżonkowie K. nie uzyskują aktualnie żadnych dochodów, a środki na konieczne utrzymanie czerpią od członków swojej rodziny. Skarżący, ani jego małżonka nie dysponują żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Są zadłużeni u najbliższej rodziny na kwotę 5.000 zł. Orzekający uznał zatem, że w przedstawionej sytuacji majątkowej skarżący nie jest w stanie we własnym zakresie ponieść kosztów wpisu sądowego, ani innych ewentualnych kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwala mu także na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, dlatego w tym zakresie wniosek skarżącego również został uwzględniony. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło