II SA/Kr 526/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2009r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wojewody z dnia 11 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. skargę oddala, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. G. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2002 r. utrzymaną przez Wojewodę [....] decyzją z dnia 17 lutego 2003 r. orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawców: J.P. , K.M. i Z.P. wywłaszczonej nieruchomości tj. części działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. w granicach działki nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....]. Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 703/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Wojewody [....] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że pomimo utraty władania wywłaszczonymi nieruchomościami organy orzekające w sprawie zwrotu zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia zgodnie z art.137 ust.1 ugn. Wskazał również, że "jeżeli w toku postępowania organ stwierdzi, że stosownie do normy zawartej w art.137 ugn nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia i istnieją przesłanki do jej zwrotu, to stosownie do art.97 § 1 pkt 4 kpa, ma obowiązek zawiesić postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości do czasu uregulowania w ramach dostępnych środków prawnych sprawy własności przedmiotowej nieruchomości przekazanej pod tytułem dartym, jako wkład fundatora, na rzecz ustanowionej fundacji, a następnie podjąć właściwe czynności celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości." Wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 557/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podzielając stanowisko w nim zawarte. Po zwrocie akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ I instancji ustalił, że została spełniona przesłanka z art.137 ugn i uznał nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia. Wobec powzięcia informacji o sprzedaży działki nr [....] na rzecz osób fizycznych przygotowane zostało pismo do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (jako organu reprezentującego Skarb Państwa ze względu na wartość nieruchomości) o rozważenie wystąpienia do sądu powszechnego o stwierdzenie niezgodności z prawem aktu notarialnego z [....] 1998 r. Rep. [....] i kolejnych umów sprzedaży. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości do czasu uregulowania w ramach dostępnych środków prawnych sprawy własności ww. nieruchomości przekazanej jako darowizna na rzecz [....] Fundacji [....] im. [....] w K. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.P. zarzuciła rażące naruszenie art.97 §1 pkt 4 w zw. z art.100 kpa, stwierdzając, że wystąpienie do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa nie wypełnia podstawowej przesłanki wynikającej z art.100 kpa, zobowiązującej organ zawieszający postępowanie do jednoczesnego wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. Wojewoda [....] utrzymał ww. postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na swą moc wiążącą wyroki WSA i NSA wywołały skutki w zakresie dalszego postępowania i dlatego postanowienie organu I instancji jest prawidłowe. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody [....] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J.P. zarzucając, że ww. postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.97 §1 pkt 4 oraz 100 kpa. Skarżąca podniosła, że zawieszając postępowanie Prezydent Miasta K. "przygotował wystąpienie do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o rozważenie możliwości wystąpienia do sądu powszechnego", a nie "wystąpił równocześnie...o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego". Ponadto podniosła, że stanowisko Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa znane jest organom obydwu instancji w analogicznej sprawie, z którego wynika, że Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa nie ma żadnego zamiaru spełnienia prośby Prezydenta Miasta K. i podejmowania działań prowadzących do przywrócenia władania nieruchomościami przez Skarb Państwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. W wyniku dokonanej przez Sąd oceny postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż zawieszając postępowanie nie naruszono przepisu art. 97 § 1 pkt 4 i 100 kpa. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w powołanych wyżej wyrokach WSA i NSA organ prowadzący postępowanie zobowiązany był zawiesić postępowanie, a następnie miał obowiązek podjęcia czynności zmierzających do odzyskania przez Skarb Państwa zbytej nieruchomości. Ponieważ wartość nieruchomości o zwrot której wystąpiono przekracza 1 mln złotych (pow. całej działki 1ha 03a 84m2), ze względu na przepisy ustawy o Prokuratorii Generalnej (ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa Dz. U. z 2005 r. Nr 169 poz,1417 poz., szczególnie art. 8 ust.1 ustawy), organ I instancji nie mógł samodzielnie wystąpić z pozwem o stwierdzenie nieważności umowy z dnia 21 września 1998 r. i kolejnych umów, w wyniku których przeniesiono jej własność na rzecz osób fizycznych. Jedynie co organ mógł i co zrobił pismem z dnia [....] grudnia 2008 r. (k.206-207 akt. adm. I inst.), to zwrócić się do prezesa Prokuratorii Generalnej o wystąpienie z takim pozwem, wypełniając dyspozycje art.100 kpa.. Użycie zwrotów grzecznościowych, stosowanych powszechnie typu "wydaje się, że jedynym działaniem jakie może być podjęte (...) jest wystąpienie z powództwem", czy też "zwracam się z prośbą o wystąpienie Prokuratorii (...) do sądu powszechnego" nie świadczy przy tym, co podnosiła skarżąca, o braku przekonania organu co do zasadności wystąpienia z takim powództwem. Z treści ww. pisma wynika bowiem, że organ I instancji nie tylko zwięźle przedstawił sprawę, ale także wskazał, że jej zakończenie, zgodnie z wiążącymi zaleceniami Sądu, jest uzależnione od wyniku postępowań cywilnych zainicjowanych przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalną. Treść ww. pisma - zdaniem Sądu - jednoznacznie wskazuje, że Prezydent Miasta K. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania przed sądem powszechnym . Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając koszty zastępstwa procesowego (240 zł + VAT) ustalone stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 r. w sprawie opłat adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu