II SA/Kr 526/10
WyrokWSA w Krakowie2010-08-18
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Małgorzata Brachel-Ziaja, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może naruszać prawo własności nieruchomości, jeśli prowadzi do przejęcia części nieruchomości na własność gminy?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie narusza prawa własności, nawet jeśli prowadzi do przejęcia części nieruchomości na własność gminy. Ustawa ta przewiduje szczególny tryb postępowania, który obejmuje wywłaszczenie nieruchomości, a właściciele otrzymują odszkodowanie odpowiadające wartości rynkowej. Prawo nie wymaga uzgadniania ani konsultowania przebiegu inwestycji drogowej z mieszkańcami.Stan faktyczny
Skarżący E.C. i M.C. zakwestionowali decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Oświęcimskiego o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej. Decyzja ta przewidywała przejęcie części ich nieruchomości na własność gminy Zator na potrzeby budowy drogi lokalnej DL-3. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności, brak wiedzy i zgody na objęcie ich nieruchomości postępowaniem oraz niezasadność lokalizacji drogi kosztem ich posesji, podczas gdy obok znajdują się działki gminne. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) NSA Andrzej Niecikowski Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi E.C. i M.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi publicznej skargę oddala.
Sygnatura akt: II SA/Kr 526/10
UZASADNIENIE
Decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 22 września 2008 r. znak: SGG.7332-4/08 działającego na podstawie art. 2, art.7 ust.1, art.12 ust. 1, 2, 3, 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 z późn. zm.) oraz art. 104, 107 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Zatora z dnia 20.06.2008r. znak: Dl 7041-22/08 ustalono lokalizację drogi dla inwestycji pod nazwą: "Budowa dróg wraz z infrastrukturą w obrębie przyszłych stref gospodarczego rozwoju miasta Zator" i zatwierdzono projekt podziału nieruchomości.
Od powyższej decyzji zostały wniesione odwołania przez: E.C. i M.C. , H.S. i E.S. oraz T.B.
W odwołaniach E.C. i M.C. podnieśli, że są "współwłaścicielami nieruchomości składającej się z działki nr [....] położonej w Zatorze przy ul. [....] zabudowanej nowo wybudowanym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym". Zarzucili oni decyzji w szczególności to, iż:
– przedmiotowa nieruchomość bez ich wiedzy i zgody, na wniosek Burmistrza Zatora objęta została postępowaniem o ustalenie lokalizacji drogi,
– w trakcie tego postępowania zaproponowany został podział ich nieruchomości na dwie działki, z czego jedna o powierzchni 0,0491 m2 (pas gruntu o szerokości ok. 10 m), na podstawie zaskarżonej decyzji ma przejść z mocy prawa na własność Gminy Zator; z zaproponowanego projektu podziału nieruchomości wynika, że rozbudowa drogi lokalnej DL3 (ulicy Kopernika) odbywać się będzie w kierunku wschodnim, kosztem nieruchomości prywatnych, z czego większa powierzchnia została wydzielona z ich nieruchomości,
– po drugiej stronie wyżej wspomnianej drogi znajdują się działki gminne, niezabudowane, przewidziane pod rozwój strefy gospodarczej, po terenie których winna zostać zaprojektowana powyższa droga, zwłaszcza, że ma ona służyć do obsługi komunikacyjnej tych właśnie terenów.
Decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 6 lutego 2009 r. WI.IV.5349-18-08 działającego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), po rozpatrzeniu odwołań, uchylono punkt 2 zaskarżonej decyzji pt.: "Wymagania dotyczące powiązania drogi z drogami publicznymi" i w tym zakresie orzeczono co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję Starosty Oświęcimskiego.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Małopolski stwierdził, iż zarzuty podniesione w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących braku wiedzy i zgody na lokalizację planowanej drogi na ich nieruchomości zdaniem Wojewody Małopolskiego Starosta Oświęcimski prowadził postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi zgodnie z przepisami określonymi w art. 5 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych tj. zawiadomił o wszczęciu postępowania podając miejsce i termin składania uwag i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zgodnie z art. 6 ww. ustawy nie można uzależnić ustalenia lokalizacji drogi od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Wojewoda Małopolski ustalił, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, przed wydaniem przedmiotowej decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski od stron postępowania.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda Małopolski podkreślił, iż organ, wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na podstawie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych dokonuje oceny, czy wnioskowane ustalenie lokalizacji drogi nie pozostaje w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym. Organ odwoławczy nie ocenia celowości i zasadności zamierzenia inwestycyjnego, jak również nie jest upoważniony do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi oraz w wydanej decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi. O przebiegu drogi decyduje wnioskodawca, dołączając do wniosku mapy przedstawiające przebieg linii rozgraniczających, będących liniami podziału nieruchomości. Zarówno organ wydający decyzję, jak i organ odwoławczy może działać tylko w granicach tego wniosku i nie ma możliwości ingerowania w przebieg inwestycji.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.C. i M.C. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja narusza art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez naruszenie prawa własności nieruchomości skarżących.
Skarżący kwestionują zasadność części przedmiotowej inwestycji objętej wspomnianą decyzją tj. budowę drogi gminnej klasy lokalnej DL-3 polegającej na przebudowie istniejącej ulicy Kopernika w Zatorze. Przy tej ulicy skarżący posiadają nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym nr [....] ,w którym obecnie mieszkają. Skarżący wywodzą, iż w wyniku zaskarżonej decyzji pozbawia się prawa własności do części ich nieruchomości (działka nr ....o pow. 0,0491m2) dla celów realizacji drogi.
Ponadto skarżący wskazali, że budowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [....] rozpoczęli w 2004 r. po uzyskaniu prawem wymaganych zezwoleń. Twierdzą również, iż na żadnym etapie uzgodnień Burmistrz Zatora nie wnosił zastrzeżeń co do lokalizacji budynku wraz z ogrodzeniem i infrastrukturą, ani nie udzielał informacji o planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Decyzja będąca przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie została wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ustawa ta przewiduje szczególny tryb postępowania, w wyniku którego zostaje wydana decyzja o treści określonej w art. 11f ustawy. Ustawa przewiduje skumulowanie w jednej decyzji różnych procedur poprzedzających podjęcie robót budowlanych tj. kwestie podziału nieruchomości, wywłaszczenia, pozwolenia na budowę i zawiera przepisy szczególne wobec ustawy o gospodarce nieruchomościami, prawa budowlanego, a przede wszystkim przepisy szczególne w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego (art. 11c ustawy). Celem wprowadzenia tych szczególnych uregulowań było uproszczenie procedur mające ułatwić realizację inwestycji drogowych i objęcie tych procedur jednym postępowaniem i jedną decyzją.
Zaskarżona decyzja spełnia warunki określone w ustawie.
Jednym z elementów decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej jest wywłaszczenie nieruchomości, a więc przymusowe odebranie własności nieruchomości obywatelowi przez podmiot publicznoprawny (art. 12 ust. 4 ustawy). Skarżący nie mogą więc zarzucać decyzji, że narusza ich własność, bowiem to właśnie jest istotą decyzji wywłaszczeniowej. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 23 ustawy w kwestiach dotyczących nabywania nieruchomości pod drogi przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się wyłącznie w zakresie nieuregulowanym ustawą o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W szczególności w sprawach tych nie ma konieczności, by postępowanie zmierzające do pozbawienia własności było poprzedzone rokowaniami (art. 114 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nie trzeba również przeprowadzać rozprawy administracyjnej (art. 118 ust. 1 u.g.n.). Dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mają wpływu na trasę inwestycji, a organy administracji nie mają obowiązku uzyskania zgody, czy choćby konsultowania z mieszkańcami lokalizacji inwestycji drogowej. Ustawa wymaga jedynie od zarządcy drogi, by przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji uzyskał opinie właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Po złożeniu wniosku organ prowadzący postępowanie wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości oraz zawiadamia pozostałe strony w drodze obwieszczeń, na stronach internetowych gmin i w prasie lokalnej (art. 11d ust. 5 ustawy). Takie zawiadomienie w niniejszej sprawie nastąpiło pismem z [....] lipca 2008 r. (k. 2 akt administracyjnych I instancji). Strony zawiadomiono również o wydaniu decyzji - doręczając im zawiadomienie, względnie przez wywieszenie zawiadomienia na gminnej tablicy ogłoszeń czy też publikację ogłoszenia w prasie, zgodnie z art. 11f ust. 3 ustawy.
Zarzuty skarżących nie mogą odnieść skutku. Wbrew stanowisku skarżących przepisy prawa nie przewidują obowiązku uzgadniania czy konsultowania przebiegu inwestycji drogowej z mieszkańcami. Natomiast za odebraną nieruchomość skarżący otrzymają rekompensatę - odszkodowanie odpowiadające wartości rynkowej nieruchomości. Odszkodowanie to ustalane jest w odrębnej decyzji, wydawanej po zakończeniu postępowania o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a ustawy szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych).
Biorąc powyższe pod uwagę skargę E.C. i M.C. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło