II SA/Kr 53/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-20

Skład orzekający: Agnieszka Nawara- Dubiel, Magda Froncisz, Iwona Niżnik- Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę ośmiu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z których każdy zawiera trzy mieszkania, może zostać udzielone na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną, z dopuszczeniem zabudowy wielorodzinnej pod warunkiem, że budynek wielorodzinny nie zawiera więcej niż 4 mieszkania, a jego wysokość nawiązuje do istniejącej zabudowy sąsiedniej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dopuszczalna zabudowa wielorodzinna na terenie przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną powinna być traktowana jako uzupełnienie, a nie dominacja nad podstawowym przeznaczeniem terenu. Ponadto, organy nie zbadały wystarczająco kwestii nawiązania wysokości projektowanych budynków do istniejącej zabudowy sąsiedniej, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie charakteru zabudowy (wielorodzinna zamiast jednorodzinnej) oraz wysokości budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. i orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi W.R. , R.S. i S.S. na decyzję Wojewody z dnia 27 października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących W.R. , R.S. i S.S. kwotę 774 ( siedemset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. poleca zwrócić skarżącym kwotę 1000 (tysiąc) złotych ze środków Skarbu Państwa- kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia 9 czerwca 2014 r., nr [....] , znak: [....] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zmianami) - po ponownym rozpatrzeniu wniosku z 20.06.2011 r. oraz w rezultacie decyzji Wojewody [....] z 20.06.2013 r., znak: znak: [....] - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla: [....] Sp. z o.o. w K. na zamierzenie budowlane: "Budowa ośmiu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych [....] [....] [....] [....] [....] v wraz z wewnętrznymi instalacjami (elektryczną, gazową, wodną, kanalizacji sanitarnej, C.O.) a także zagospodarowaniem terenu obejmującym budowę: placu zabaw, czterech parkingów, dróg wewnętrznych, zjazdu wraz z przebudową rowu polegająca na budowie przepustu oraz infrastruktury technicznej obejmującej: kanalizację deszczową z czterema zbiornikami szczelnymi, sieć kanalizacji sanitarnej (dł. 125,5 m) i sieć wodociągową (dł. 123,5 m) na działkach nr [....] oraz [....] obręb [....] przy ul. [....] w K." Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez R.S. , S.S. , I.S. oraz W.R. Wojewoda [....] decyzją z dnia 27 października 2014 r., sygn. [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że nie stwierdził naruszenia prawa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uznał, że spełnione zostały wymogi zawarte w ww. art. 35 ustawy Prawo budowlane. Inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany. Zatwierdzony projekt budowlany jest kompletny oraz wykonany przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi i należące do właściwych izb samorządu zawodowego. Stwierdzono również brak niezgodności projektowanego zamierzenia z przepisami technicznymi oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [....] (Uchwała nr CIII/1040/06 Rady Miasta K. z 1.03.2006 r.). Działka inwestycji leży w terenie oznaczonym w ww. planie jako 16MN- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Spełnione zostały wymogi dotyczące m.in. zachowania w sposobie zagospodarowania działki budowlanej powierzchni terenu biologicznie czynnej o wielkości nie niniejszej niż 25 % powierzchni całej działki (obliczony wskaźnik dla przedmiotowej inwestycji 26 %), utrzymania wysokości lokalizowanych budynków w nawiązaniu do wysokości istniejącej zabudowy na terenach sąsiednich i nie większej niż 13 m (maksymalna wysokość projektowanych budynków 11,55 m). W odniesieniu do zarzutu odwołań dotyczącego niezgodności inwestycji z ustaleniami planu w zakresie jej charakteru, tj. posiadania cech zabudowy wielorodzinnej, poinformowano, że brak jest podstaw do potwierdzenia zasadności tego zarzutu. Miejscowy plan w § 9 dopuszcza na terenie oznaczonym 16MN zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, realizowaną w budynkach wielorodzinnych zawierających nie więcej niż 4 mieszkania, spełniającej wymogi określone w ust. 3 pkt 1 i 2 planu. Projektowane budynki są budynkami wielorodzinnymi z trzema lokalami mieszkaniowymi. Każdy z 8 projektowanych budynków stanowi samodzielną całość, wydzieloną z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (budynki usytuowane są w zabudowie bliźniaczej; zaprojektowano dylatację ścian zewnętrznych sąsiadujących ze sobą). Z opracowania znajdującego się w projekcie budowlanym pn. Analiza oraz uzasadnienie zaprojektowanego lokalizowania budynków wielorodzinnych w terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 16MW wynika, że usytuowanie ww. budynków stanowi uzupełnienie podstawowego przeznaczenia terenu w miejscowym planie. Zaznaczono, że sformułowanie w miejscowym planie dopuszczenia na jakimś terenie funkcji uzupełniającej powoduje, że taka funkcja winna być rozważana w stosunku do całego wydzielonego terenu planu, a nie tylko w odniesieniu do działki inwestycji. W niniejszej sprawie możliwość lokalizowania budynków wielorodzinnych wynika jednoznacznie ze sformułowania, iż na terenie oznaczonym 16MN dopuszcza się zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (brak tutaj określenia, że warunek ten dotyczy poszczególnych działek inwestycji). Zdaniem organu odwoławczego, projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami tego planu, zatem nie można przyznać słuszności powyższemu zarzutowi odwołania. Organ odwoławczy zaznaczył, że podniesione w odwołaniach kwestie dotyczące uciążliwości związanych z realizacją projektowanej inwestycji w postaci m.in. obniżenia wartości działek, zwiększenia ruchu kołowego oraz hałasu wskutek zamieszkania na terenie inwestycji nowych mieszkańców, nie stanowiąc o wprowadzeniu ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiednich inwestycji, powodują kwalifikację tego typu uciążliwości do interesu faktycznego, a nie prawnego, o którym mowa w art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu odwołania złożonego w imieniu W.R. , dotyczącego obaw o ewentualne naruszenie konstrukcji istniejącego budynku odwołującej się, spowodowane wykonywaniem robót budowlanych przy wznoszeniu projektowanych budynków, poinformowano, że inwestycja została zaprojektowana, a projekty dodatkowo sprawdzone przez osoby posiadające niezbędne uprawnienia architektoniczne, a także w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Osoby te przedstawiły oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, na podstawie art. 20 ust. 4 Prawo budowlane. W projekcie budowlanym branży konstrukcyjnej przedstawiono wytyczne dotyczące prowadzenia robót, w tym określono, że wykopy (prace ziemne) związane z wykonywaniem fundamentów powinny być tak prowadzone i zabezpieczone, by nie uległy uszkodzeniu obiekty w bezpośrednim ich sąsiedztwie. Nie znajdując podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, w świetle spełnienia przez projektowaną inwestycję wymogów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę, wskazanych w ustawie Prawo budowlane, w tym stwierdzenia zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie można odmówić udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym oraz w związku z faktem przedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów i spełnienia przez projekt budowlany wymogów wynikających z ustawy Prawo budowlane, utrzymano zaskarżoną decyzję o pozwoleniu na budowę w mocy. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.R. , R.S. i S.S. , zarzucając jej: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja budowy domów wielorodzinnych odpowiada charakterem istniejącej zabudowie tj. zabudowie jednorodzinnej (zagrodowej) podczas gdy usytuowanie planowanych budynków wielorodzinnych w sposób rażący koliduje z istniejącą zabudową. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt. 1. Prawa Budowlanego, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z zapisami obowiązującego planu miejscowego, uznając, że z opracowania znajdującego się w projekcie budowlanym pn. "Analiza oraz uzasadnienie zagospodarowanego lokalizowania budynków wielorodzinnych w terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 16MN" wynika, ze usytuowanie budynków stanowi uzupełnienie podstawowego przeznaczenia terenu w miejscowym planie, podczas gdy przeznaczenie uzupełniające staje się w istocie podstawowym, przez co wybudowanie planowanych budynków w sposób rażący narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jest z nim sprzeczny. W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) p.p.s.a. skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że biorąc pod uwagę zasady dobrego sąsiedztwa, planowana inwestycja budowy domów wielorodzinnych nie odpowiada charakterem istniejącej zabudowie tj. zabudowie jednorodzinnej (zagrodowej) a usytuowanie planowanych budynków wielorodzinnych w sposób rażący koliduje z istniejącą zabudową. Wysokość istniejących budynków jest znacząco niższa niż planowana wysoka zabudowa wielorodzinna. Dotychczasowa zabudowa jest zabudową zagrodową o niskim natężeniu, planowana jest zabudową intensywną o wysokim natężeniu, co powoduje nie tylko całkowity brak korelacji pomiędzy zabudowami ale rażącą dysharmonię. Zdaniem skarżących za szczególnie istotne należy uznać niezgodność projektowanej inwestycji z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Uchwała nr CIII/1040/06 Rady Miasta K. z dnia 1 marca 2006 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru [....] w K. w § 4 ust. 3 pkt. 1 lit j. nakazuje utrzymania wysokości lokalizowanych budynków w nawiązaniu do wysokości istniejącej zabudowy na terenach sąsiednich i nie większej niż 13 m, przy równoczesnym warunku zachowania wysokości okapu nie większej niż 8 m. Zharmonizowanie z otoczeniem jest więc podstawowym warunkiem decydującym o przyjęciu wysokości projektowanych budynków. Obecnie wysokość budynków na sąsiednich działkach to 7,0 i 9,5 m natomiast dalsze budynki mieszkalne nie przekraczają 10 m. budynki mają charakter rozproszony są otoczone ogrodami o współczynniku zazielenia 80-90%. Nowa planowana zabudowa balansuje na skraju dopuszczalności współczynnika wysokości, jak i powierzchni co jednoznacznie wypływa na fakt, iż nie harmonizuje z dotychczasową zabudową. Potwierdza to fakt, że planowana inwestycja jest niedostosowana do istniejących budynków w zakresie gabarytów co narusza warunki ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, a co za tym idzie interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości w stosunku do planowanej inwestycji. Planowana budowa obejmuje 8 budynków mieszkalnych wielorodzinnych połączonych ścianą parami na niewielkiej działce, a na jeden taki budynek przypada 3,66 ara. Tego typu budynki wielorodzinne połączone ścianą są projektowane w zabudowie śródmiejskiej, a nie rozproszonej, co jednoznacznie wskazuje na zamiar inwestora obejścia przepisów i MPZP. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego jednoznacznie mówi o zabudowie jednorodzinnej, a nie wielorodzinnej, a oznaczenie terenu, na którym dojść ma do inwestycji jako 16 MN ustala podstawowe przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem lokalizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Organ l instancji wskazuje w decyzji, że przeznaczenie dopuszczalne jest przeznaczeniem innym niż podstawowe, które dopuszczone zostało na danym terenie jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego terenu a zatem projekt inwestycji mieści się w granicach przeznaczenia dopuszczalnego. Stanowisko organu jest jednak w sposób oczywisty błędne. Nie sposób zauważyć, że umiejscowienie wysokich budynków mieszkalnych pomiędzy domami jednorodzinnymi burzy infrastrukturę okolicy ulicy [....] . Usytuowanie osiedla mieszkaniowego na tym terenie powoduje, że przeznaczenie uzupełniające staje się w istocie podstawowym, przez co wybudowanie planowanych budynków w sposób rażący narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jest z nim sprzeczny. Zauważyć należy, że przeznaczenie dopuszczalne stanowić ma "uzupełnienie podstawowego przeznaczenia terenu". Nie można zatem postanowień planu interpretować w sposób, w jaki dokonał to organ pierwszej instancji i odwoławczy, przyjmując de facto tożsamość przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego, gdy nie ulega wątpliwości, że przeznaczenie dopuszczalne ma uzupełniać przeznaczenie podstawowe. Wnioskodawca tym czasem nie wskazał ani razu w jakim zakresie inwestycja ma uzupełniać przeznaczenie podstawowe, organy obu instancji zaś przeszły nad tym do porządku dziennego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postepowania, które to uchybienia miały lub mogły mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji jest między innymi art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013 poz.1409 ze zm.), zgodnie z którym, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ust. 4 art. 35 ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 (oraz w art. 32 ust. 4), właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Problem prawny w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym na terenie objętym decyzją o pozwoleniu na budowę miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Rady Miasta K. z dnia 1 marca 2006r. Nr CIII/1040/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [....] w K. , zwanego dalej planem. Organy administracyjne wydając decyzje zezwalające na budowę uznały, że zgodność taka zachodzi. Jednakże Sąd poglądu tego nie podziela. W tym miejscu wskazać należy na treść przywołanego planu. Sporna inwestycja zaplanowana została na nieruchomości położonej w obszarze 16 MN, ustalenia dla tego terenu zawiera § 9 uchwały, który w ust. 1 ustala dla tego terenu jako przeznaczenie podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zgodnie natomiast z ust. 2 pkt. 1 w terenach tych, w zakresie ich przeznaczenia, dopuszcza się lokalizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, realizowanej w budynkach wielorodzinnych zawierających nie więcej niż 4 mieszkania, spełniającej wymogi określone w ust. 3 pkt. 1 i 2 (tj. spełniające wymienione tam nakazy i zakazy). W ramach nakazów, w obszarach tych ustalono między innymi nakaz kształtowania struktury przestrzennej zabudowy zgodnie z zasadami ładu przestrzennego; zharmonizowania ze sobą formy architektonicznej wszystkich obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce lub terenie, w szczególności wydzielonych lokali użytkowych, garaży i budynków gospodarczych, a także małej architektury i ogrodzeń; uporządkowanego systemu budowania budynków wzdłuż ulic na wyznaczonych na rysunku planu obowiązujących liniach zabudowy; a także nakaz utrzymania wysokości lokalizowanych budynków w nawiązaniu do wysokości istniejącej zabudowy na terenach sąsiednich i nie większej niż 13 m, mierząc od poziomu najniżej położonego terenu przy ścianie budynku do poziomu kalenicy , przy równoczesnym zachowaniu warunku, że wysokość mierzona od poziomu najniżej położonego terenu przy ścianie budynku do poziomu gzymsu lub okapu nie może być większa niż 8 m, a w przypadku wydzielonego budynku usługowego lub gospodarczego z płaskim dachem nie większa niż 4 m (§ 9 ust. 3 pkt. 1 lit. j). Zgodnie z § 3 pkt. 6 i 7 tekstu planu, przez przeznaczenie podstawowe terenu należy rozumieć rodzaj przeznaczenia, które zostało ustalone planem jako przeważające na danym terenie wyznaczonym liniami rozgraniczającymi na rysunku planu i na rzecz którego należy rozstrzygać wszelkie ewentualne konflikty przestrzenne, przy zachowaniu zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast przeznaczenie dopuszczalne, to zgodnie z definicja zawartą w planie, rodzaj przeznaczenia innego niż podstawowy, który dopuszczony został na danym terenie jako uzupełnienie podstawowego przeznaczenia tego terenu na warunkach określonych w ustaleniach szczegółowych dla tego terenu, zawartych w rozdziale 2 uchwały. Wskazać w tym miejscu należy jeszcze na definicje budynku oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zamieszczone w art. 3 pkt. 2 i 2a ustawy prawo budowlane. W rozumieniu tych przepisów budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera natomiast definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Zaskarżona decyzja przewiduje budowę "ośmiu budynków mieszkalnych wielorodzinnych", w których znajdują się po trzy mieszkania. Rzecz jednak w tym, że z projektu budowlanego (tom I, k. 143e – zagospodarowanie terenu), wynika, że na terenie inwestycji (działka nr.....) w rzeczywistości posadowione mają zostać cztery budynki w rozumieniu przepisów prawa budowlanego tj. cztery obiekty budowlane, trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadające fundamenty i dach. Nie ulega żadnej wątpliwości, że zaskarżona decyzja zezwala na budowę czterech wolnostojących "brył" budynków, a w każdym z tych budynków znajduje się 6 mieszkań. W każdym z czterech zaprojektowanych budynków przewidziano dwie klatki schodowe (dwa wejścia) i w związku z tym wskazano, że są to w istocie dwa budynki w ramach jednej bryły (odpowiednio 1a i 1 b; 2a i 2b; 3a i 3b; 4a i 4b). Pierwotnie zresztą w projekcie (np. tom I, karty 148, 149, 168, 172) inwestycje określano jako "budowę czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych", lub jako "budowę ośmiu budynków wielorodzinnych trzy i czteromieszkaniowych w zabudowie bliźniaczej", choć prawo budowlane nie przewiduje budowy budynków wielorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Projektowaną inwestycję ocenić należy - zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane - w zakresie jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego i konstytucyjnym źródłem prawa, a to oznacza, że może, tak jak każdy inny przepis, podlegać interpretacji i wykładni. Planowana inwestycja znajduje się w terenie dla którego podstawowe przeznaczenie to budownictwo jednorodzinne, natomiast przeznaczenie dopuszczalne (uzupełniające) to budownictwo wielorodzinne z zastrzeżeniem, że budynek wielorodzinny nie może zawierać więcej niż 4 mieszkania. Zestawienie tych dwóch przeznaczeń prowadzić musi do konkluzji, że w obszarze, w którym ma się znaleźć projektowana inwestycja, ochronie podlega ład przestrzenny rozumiany w ten sposób, że chroniona jest wielkość zabudowy (wielkość brył budynków). Zaakceptowanie wykładni planu zaproponowanej przez inwestora, prowadziłoby do wniosku, że budowa budynku wielorodzinnego, składającego się dowolnej ilości "segmentów" do których prowadzą osobne wejścia i które posiadają osobne klatki schodowe, jest budową kilkunastu "budynków". Tym samym oznaczałoby to, że wszystkie tzw. "bloki" pochodzące np. z lat 60-tych, 70- tych czy 80 –tych ubiegłego wieku, nie są w istocie jednym budynkiem ale budynków jest tyle ile wspomnianych wyżej "segmentów" do których prowadzą oddzielne wejścia i w których są oddzielne klatki schodowe. Nie jest to konkluzja możliwa do zaakceptowania, gdyż prowadzi do obejścia przepisów prawa – w tym przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić należy, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w części ogólnej planu, wszelkie konflikty przestrzenne należy rozstrzygać na korzyć przeznaczenia podstawowego, o zasadzie tej pamiętać należy dokonując wykładni przepisów planu na potrzeby art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo budowlane. Dodatkowo wskazać należy na postanowienia planu dotyczące wysokości budynków wielorodzinnych, zgodnie z którym istnieje nakaz lokalizowania nowych budynków w nawiązaniu do wysokości istniejącej zabudowy na terenach sąsiednich i nie większej niż 13 m (8 metrów do okapu). Tym samym w pierwszej kolejności organ jest obowiązany zbadać jak projektowana wysokość budynku "nawiązuje" do istniejącej zabudowy zlokalizowanej na terenach sąsiednich, natomiast parametr wysokości ustalony na 13 metrów jest parametrem maksymalnym. Nie oznacza to jednakże, że jeżeli zaprojektowano budynki niższe niż 13 metrów (8 metrów do okapu), to organ administracji architektoniczno – budowlanej zwolniony jest w ogóle z obowiązku ustalenia "nawiązania" do zabudowy sąsiedniej. "Nawiązanie" do istniejącej zabudowy jest pierwszym i podstawowym wskaźnikiem dopuszczalnej wysokości zabudowy. Skarżący nie tylko w skardze, ale w toku całego postępowania podnosili, że budynki znajdujące się w terenach sąsiednich nie przekraczają 10 metrów wysokości, a w najbliższym sąsiedztwie budynki maja wysokość rzędu 7,5 do 9 metrów, jednakże do tego zarzutu organ nie odniósł się w żaden sposób. Nie jest zatem możliwe dokonanie kontroli sądowej co do zasadności (lub bezzasadności) tego zarzutu, podczas gdy jest on istotny z punktu widzenia oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stanowi to naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 Kpa. Organ nie dokonał w tym zakresie żadnej samodzielnej analizy i oceny (co jest jego obowiązkiem), ale oparł się na zawartym w projekcie budowlanym dokumencie (k. 142e) autorstwa arch. M.K. O ile organy administracji architektoniczno – budowlanej nie mają uprawnień do kwestionowania rozwiązań konstrukcyjnych czy budowlanych zawartych w projekcie budowlanym, za które to rozwiązania wyłączną odpowiedzialność ponosi projektant, o tyle własna ocena projektanta co do zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem nie może mieć dla organu rozstrzygającego znaczenia. Jest to jedynie osobisty pogląd projektanta, a ten nie jest i nie może być przesłanką wydania decyzji administracyjnej. W oświadczeniu tym nie ma też żadnych istotnych informacji, które mogłyby być przydatne dla dokonywania oceny zgodności projektowanej inwestycji z planem. Stwierdzenie, że "budynki są zaliczane do budynków niskich maksymalna wysokość to 11,55 m w kalenicy i nawiązują do sąsiednich budynków", w istocie niczego nie wyjaśnia, a w szczególności nie określa wysokości sąsiednich budynków. Odniesienia natomiast architekta M.K. do terenów oznaczonych zgodnie z planem symbolami 23MW oraz 31U, przywoływane jako argumenty na uzasadnienie projektowanej zabudowy wielorodzinnej w terenach 16 MN polegają na nieporozumieniu. Najistotniejszym ustaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest określenie terenów o różnych przeznaczeniach lub różnych zasadach zagospodarowania oraz rozgraniczenie ich między sobą. To z kolei oznacza, że dla ustalenia treści zasad zagospodarowania dla terenu o określonym przeznaczeniu (w niniejszym przypadku terenu zabudowy jednorodzinnej MN) nie może mieć wpływu treść zasad zagospodarowania terenów sąsiednich (terenu zabudowy wielorodzinnej MW czy terenu usług komercyjnych U ), oddzielonych liniami rozgraniczającymi. Ponownie rozpatrując sporawe organy będą obowiązane uwzględnić wskazania zawarte w niniejszym wyroku – odnośnie zbadania wysokości projektowanych budynków w kontekście zabudowy sąsiedniej; jak również w zakresie interpretacji dopuszczalnych parametrów zabudowy wielorodzinnej w zakresie ilości mieszkań w jednym budynku, rozumianym zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Wobec stwierdzonych wyżej naruszeń prawa materialnego i procesowego, orzeczono jak w pkt. I wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt. II oparte zostało o art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło