II SA/Kr 531/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-29

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy według urzędowego formularza, ale uzupełnił ten brak formalny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu, jeśli wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który początkowo nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy według urzędowego formularza, ale uzupełnił ten brak formalny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu, jeśli wykaże, że jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia, czy przedstawione dowody wystarczająco uzasadniają przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie świadczenia pieniężnego oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy początkowo nie spełniał wymogów formalnych, jednak został uzupełniony. Skarżący przedstawił trudną sytuację zdrowotną (podeszły wiek, paraliż, przebyte zawały, utrata słuchu, choroby reumatyczne) oraz materialną (niska emerytura, wysokie koszty pobytu w ośrodku opiekuńczym, leki, rehabilitacja), wskazując na brak środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono S. K. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym p o s t a n a w i a I) zwolnić S. K. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Wraz ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym S. K. złożył wniosek o zwolnienie go od konieczności uiszczania wpisu sądowego w niniejszej sprawie, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2009 roku, za pismem sądowym z dnia 24 kwietnia 2009 roku pełnomocnikowi skarżącego - J. K. został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie J. K. uzupełniła brak formalny i przesłała do tut. Sądu wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ze względu na to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawierał podpisu skarżącego - pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braku formalnego poprzez osobiste podpisanie wniosku przez skarżącego S. K. W dniu 25 maja 2009 r. do tut. Sądu wpłynął formularz wniosku "PPF" z uzupełnionym podpisem skarżącego. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. Ich miesięczny dochód wynosi 2.792,85 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości 1.573,76 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 1.219,09 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie własnościowe (wcześniej służbowe) wielkości 42 m-. Nie posiada on innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku (liczy 8... lat) i pozostaje w bardzo ciężkim stanie zdrowia. Przeszedł zator mózgu, po którym został sparaliżowany prawostronnie i unieruchomiony. Porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim. Skarżący przebył dwa zawały serca, utracił słuch, posługuje się aparatem słuchowym. Choroby reumatyczne uniemożliwiają mu sprawne chodzenie i poruszanie rękoma. Aktualnie skarżący przebywa w Centrum Usług Pielęgniarsko - Opiekuńczych "[...]" w N., gdzie opłata miesięczna za pobyt wynosi [...] zł. Miesięczna wysokość emerytury skarżącego nie wystarcza mu na pokrycie wydatków związanych z codziennym życiem, lekami (500 zł plus koszt pieluch 150 zł), konieczną rehabilitację, czy inne niezbędne opłaty. Z emerytury żony skarżącego wynoszącej 1.219,09 zł pokrywane są częściowo koszty pobytu skarżącego w ośrodku, ponadto pokrywane są koszty utrzymania mieszkania, rachunki, a także leczenie J. K. cierpiącej na cukrzycę. Skarżącemu brakuje środków na rehabilitację, która odbywa się jedynie raz w tygodniu. Wnioskodawca nie jest zatem w stanie ponieść tak wysokiego wydatku na wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący S. K. w wystarczającym stopniu wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy jest bowiem bardzo trudna. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na szereg schorzeń. Uzyskiwane w miesiącu dochody z tytułu emerytury przeznaczane są w całości na pokrycie kosztów pobytu w Centrum Usług Pielęgniarsko - Opiekuńczych. Małżonkowie K. uzyskują, co prawda stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości 2.792,85 zł, jednakże ponoszone przez nich miesięczne wydatki są bardzo wysokie w stosunku do tych dochodów. Z załączonych rachunków i faktur wynika, że suma miesięcznych wydatków wynosi ponad 2.400 zł. Składają się na nie: opłata za pobyt skarżącego w ośrodku w wysokości [...] zł, rata kredytu zaciągniętego na zakup sprzętu rehabilitacyjnego - [...] zł, czynsz za mieszkanie [...] zł, opłata za energię elektryczną [...] zł, opłata za gaz [...] zł (za 2 miesiące), zakup leków około [...] zł, zakup pieluchomajtek [...] zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. W ocenie orzekającego kwota dochodu pozostającego do dyspozycji skarżącego i jego żony z trudem wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków i dlatego nie można wymagać, by choćby jej część przeznaczona została na potrzeby zainicjowanego postępowania sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło