II SA/Kr 535/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skarg M. J. i W. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. J. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W. L. kwotę 250 zł. (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].12.2002 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Końskich po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 66 pkt. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał M. J. oraz W. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji w S. przy ul. [...] do odpowiedniego stanu technicznego poprzez przeprowadzenie remontu budynku. Dalej postanowiono, że "przed przystąpieniem do robót budowlanych" należy przedłożyć w Inspektoracie ocenę techniczną budynku oraz projekt budowlany określający zakres niezbędnych zmian i przeróbek oraz sposób ich wykonania, sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 140 z późn.zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr. 140 poz. 906). Ponadto zarządzono: - umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz, - wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia poprzez zabezpieczenie nie użytkowanych pomieszczeń przed dostępem osób. Odwołanie M. J. i W. L. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].01.2003 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek M. J., decyzją z dnia [...].08.2002r. (znak: [...]), podjętą na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r. nakazał W. L. oraz M. J. przedłożenie w terminie do [...] listopada 2002 r., ekspertyzy technicznej zawierającej: usytuowanie obiektu w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych ( z ich zwymiarowaniem ) na terenie posesji i działkach sąsiednich (na szkicu sytuacyjnym w skali 1: 500), zwięzły opis techniczny określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego, jego konstrukcje wraz z danymi techniczno-użytkowymi; rysunki niezbędne do określenia charakterystyki techniczno-użytkowej - z równoczesnym wskazaniem, że ekspertyza ta powinna określać zakres niezbędnych do wykonania robót wraz z projektem budowlanym na ich wykonanie opracowanym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz rozporządzeniem Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Na skutek odwołań przez obydwie współwłaścicielki przedmiotowego budynku, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2002r., uchylił powyższą decyzję organu I instancji wskazując m.in., że ustalony w trakcie postępowania stan techniczny budynku (w tym m.in.: załamane drewniane stropy, nieszczelne pokrycie dachu, zagrzybienie ścian i stropów itp. ) daje podstawę do wydania decyzji w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane z 1994r., nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co nie wyklucza jednoczesnego zobowiązania właścicieli obiektu budowlanego do przedłożenia projektu na wykonanie niezbędnych robot budowlanych (remontowych) przed przystąpieniem do wykonania tych robót, 2/ po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję, która jest zgodna z prawem bowiem: - art. 61 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany - między innymi - utrzymywać ten obiekt budowlany w należytym stanie technicznym i estetycznym, - w myśl natomiast przepisu art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowiska lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. 3/ ustalony w trakcie przeprowadzonego postępowania stan techniczny budynku (w tym m.in.: załamane drewniane stropy, nieszczelne pokrycie dachu, zagrzybienie ścian i stropów itp. ) daje podstawę do wydania decyzji w trybie art. 66 Prawa Budowlanego z 1994 r., jednakże zakres i sposób wykonania robót remontowych wymaga opracowania oceny technicznej wraz z projektem sporządzonym przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, 4/ odnosząc się do zarzutów odwołań, zwrócono uwagę, że : - z akt sprawy nie wynika, ażeby M. J. była jedynym zarządcą budynku. Brak jest również dowodu na to, ażeby W. L. przekazała swoje udziały w tym obiekcie. Przeprowadzony zaś zakres remontów bieżących (wymiana tynków, posadzek, instalacji) przez M. J. jest niewystarczający w celu zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego całego budynku, stanowiącego całość techniczno-użytkową. Dlatego też obowiązek przeprowadzenia remontu nałożony na obydwie jego współwłaścicielki. Również decyzja została skierowana do obydwu współwłaścicielek, traktując je równo w zakresie praw i obowiązków, - wzajemne relacje pomiędzy współwłaścicielkami nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego ani też nie mogą wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia decyzji mogą być one rozstrzygane jedynie przed sądami cywilnymi, - wniosek W. L. dotyczący zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy o zniesienie współwłasności, należy uznać za gołosłowny, bowiem skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że postępowanie takie jest prowadzone przez właściwy sąd. Zniesienie współwłasności nie jest zagadnieniem wstępnym powodującym potrzebę zawieszenia, postępowania w sprawie nakazania remontu przedmiotowego budynku, bowiem utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, a także użytkowanym w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi - w myśl przepisu art. 61 Prawa budowlanego z 1994 r. - należy do obowiązków jego właścicieli tj. w przedmiotowej sprawie do obydwu jego współwłaścicielek. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła M. J. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła, że decyzja wydana została bez uprzedniego sprawdzenia stanu faktycznego obiektu. W trakcie postępowania informowała organy o wykonaniu prac remontowych "w swoje części" co powoduje, że nie ma żadnego zagrożenia zdrowia i życia. Podniosła także, że nie stać jej na wykonywanie drogich ekspertyz. Na te samą decyzję w sprawie tut. Sądu oznaczonej sygn. akt II SA/Kr 560/03, skargę złożyła W. L. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła, że narusza ona przepisy postępowania przez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zniesienie współwłasności a także prawo materialne a to art. 61 Prawa Budowlanego z 1994 r. Zarządzeniem z dnia 23.08.2006 r. Sąd zarządził połączenie sprawy oznaczonej sygn. akt II SA/Kr 560/03 ze sprawą niniejszą. W odpowiedzi na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargi są uzasadnione, aczkolwiek nie z powodów w nich wywiedzionych. Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Własność to zarówno prawo jak i obowiązek. Współwłasność jest formą (odmianą) własności -i prawa jak i obowiązki dotyczą podmiotów własności (współwłaścicieli). Z powyższego stwierdzenia wynika jasno, że na współwłaścicielu ciążą takie same obowiązki jak na właścicielu. Nie można podzielić poglądu skarżącej W. L., że toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności zobowiązywało organ do zawieszenia postępowania. Obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym obciąża przede wszystkim właściciela (współwłaścicieli), co wprost wynika z treści art. 61 Prawa Budowlanego z 1994 r. Nie może być tak, żeby wszczęcie postępowania o zniesienie współwłasności - hamowało ingerencje organu nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego budynku będącego przedmiotem współwłasności. Gdyby tak było oczekiwanie przez organ nadzoru budowlanego - na wynik postępowania o zniesienie współwłasności - mogłoby doprowadzić do katastrofy budowlanej. Tylko na podstawie niniejszego przypadku można stwierdzić, że postępowania o zniesienie współwłasności mogą się toczyć całymi latami. Przepisy dotyczące zawieszeni? postępowania jako tamujące normalny bieg postępowania muszą być wykładane ściśle. Nie można przyjąć aby rozpatrzenie sprawy dotyczącej obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o zniesienie współwłasności (art. 97 § 1 pkt. 4 kpa). Dopóki obiekt jest przedmiotem współwłasności, a nie przeprowadzono nawet podziału quo ad usum - decyzję związaną z obiektem należy kierować do współwłaścicieli. Z tych względów nie trafne są również zrzuty skargi M. J. Nie mniej jednak jak to powiedziono wyżej, Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Celem postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej jest rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony. Jednym z niezbędnych elementów każdej decyzji jest "rozstrzygnięcie" (art.107 § 1 kpa). To rozstrzygnięcie, będące treścią decyzji, przesądza o istocie sprawy, określa prawa i obowiązki strony. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji kontroli prawidłowości jej wykonania. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. Przenosząc powyższe uwagi na okoliczności sprawy niniejszej, należy zwrócić uwagę na rozstrzygniecie zapadłe w sprawie. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w której nakazano współwłaścicielom nieruchomości M. J. oraz W. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego poprzez przeprowadzenie remontu budynku. Postanowiono wprawdzie, iż "przed przystąpieniem do robót budowlanych"' należy przedłożyć w Inspektoracie ocenę techniczną budynku oraz projekt budowlany określający zakres niezbędnych zmian i przeróbek oraz sposób ich wykonania, sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Tak więc na skarżące nałożony został obowiązek wykonania robót remontowych mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego. Nie skonkretyzowano, jakie to roboty mają być wykonane - czyli nałożony obowiązek jest abstrakcyjny. Takie "rozstrzygnięcie" w sposób oczywisty narusza art. 107 § 1 kpa. Z treści decyzji zaakceptowanej przez organ II instancji, wynika dalej, że skarżące mają wykonać remont, ale prze przystąpieniem do niego mają obowiązek przedłożyć w Inspektoracie ocenę techniczną budynku oraz projekt budowlany określający zakres niezbędnych zmian i przeróbek oraz sposób ich wykonania, przy czym w żaden sposób nie połączono (uzależniono) obowiązku wykonania remontu od zakresu wynikającego z oceny technicznej. Taka decyzja rodzi niebezpieczeństwo, że o zakresie robót mogą decydować wyłącznie strony, mają one wprawdzie wykonać remont wynikający z oceny technicznej, którą jednak organ wyłączył spod swej kontroli. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit. "c" oraz art.135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.