II SA/Kr 535/08

WyrokWSA w Krakowie2010-01-29

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ugoda sądowa dotycząca zniesienia współwłasności nieruchomości, która przewiduje zgodę na przebudowę i adaptację lokalu użytkowego oraz wybudowanie dodatkowego wyjścia na podwórko, stanowi wystarczający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie budowy zewnętrznych schodów prowadzących do tego lokalu, mimo że jeden ze współwłaścicieli nie był stroną tej ugody?
Ratio decidendi
Ugoda sądowa, która została ujawniona w księdze wieczystej, stanowi wystarczający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet w części wspólnej, jeśli jednoznacznie określa zgodę na określone prace budowlane, takie jak budowa zewnętrznych schodów. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z różnych tytułów prawnych, w tym z ugody sądowej, która wiąże wszystkich współwłaścicieli, nawet tych, którzy nabyli udziały po jej zawarciu i ujawnieniu w księdze wieczystej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę i remont piwnic na lokal gastronomiczny oraz budowę zewnętrznych schodów. Strona skarżąca kwestionowała prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie budowy schodów na podwórku, argumentując, że ugoda sądowa, na którą powoływał się inwestor, nie dawała takiego uprawnienia i nie została zaakceptowana przez wszystkich współwłaścicieli, w tym małoletniego skarżącego. Organy administracji uznały, że ugoda sądowa, ujawniona w księdze wieczystej, wystarczająco dokumentuje prawo inwestora do wykonania wskazanych prac.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M.B –W. na decyzję Wojewody z dnia 20 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z 20 grudnia 2007 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla E. C. i M. F. w postaci: "przebudowy i remontu wraz ze zmianą sposobu użytkowania piwnic na lokal gastronomiczny oraz budowy schodów zewnętrznych do piwnic, wraz z budową w lokalu instalacji elektrycznych, wodnych, kanalizacyjnych i wentylacyjnych na działce nr "1" obr. [...] przy ul. S. w K., z montażem wyrzutni powietrza na ścianie budynku przy ul. S. w K., działka nr "2" obr. [...]. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z 29 września 2006 r. Inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Nadto organ l instancji w odpowiedzi na zarzuty wniesione w toku postępowania, podał że z przedłożonej do akt sprawy ugody sądowej z 22 czerwca 2001 r. wynika, że inwestor posiada zgodę na "przebudowę i adaptację lokalu użytkowego, a w szczególności wybudowanie dodatkowego wyjścia wychodzącego na podwórko, wyprowadzenia zaworów wodnego i gazowego z piwnic do sieni lub w inne miejsce do piwnic z sieni budynku oraz z prawem do wszelkich prac instalacyjnych, adaptacyjnych, remontowych i innych niezbędnych do adaptacji piwnic na cele użytkowe w celu prowadzenia działalności gastronomicznej. Wyjście z lokalu ma być odpowiednie do prowadzonej działalności", Powyższa zgoda została ujawniona również w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr "3" obr. [...]. W ocenie organu, w ugodzie sądowej zostały zapisane szerokie uprawnienia dla inwestora, może więc wykonywać wszelkie inne niż wymienione w ugodzie prace niezbędne do adaptacji piwnic na cele użytkowe w celu prowadzenia działalności gastronomicznej. Jednocześnie wskazał, że prowadzone w Sądzie Okręgowym w K. postępowanie w sprawie budowy oficyny na części podwórka nie może być przesłanką do zawieszenia przedmiotowego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę oraz w sytuacji, kiedy inwestor spełnił wymogi art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo Budowlane, zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 cyt. ustawy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Wojewody [...] złożyli w imieniu małoletniego M. B. jego przedstawiciele ustawowi D. i M. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 4, art. 33 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, art. 77 § 1 , art. 123 § 1, art. 107 § 1 kpa. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o zawieszenie toczącego się postępowania w oparciu o przepisy art. 97 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o unieważnienie uchwały wspólnoty mieszkaniowej przy ul. S. w K.. W uzasadnieniu wskazali, że oświadczenie wnioskodawców o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. W dacie zawierania ugody sądowej z 22 czerwca 2001 r. przed Sądem Rejonowym w K. w związku z toczącym się przed tym sądem postępowaniem o zniesienie współwłasności, małoletni M. B. nie był stroną postępowania sądowego, zatem nie wyrażał zgody o jakiej mowa w ugodzie. Przedstawiona przez organ l instancji interpretacja zapisów ugody, która, jak błędnie przyjął organ, zastępuje zgodę pozostałych współwłaścicieli stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Ugoda sądowa nie tylko nie przewiduje szczegółowego zakresu robót budowlanych, ale co ważniejsze nie ma w niej mowy o zmianie wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli w częściach nieruchomości wspólnej. Tymczasem projekt budowlany przewiduje, że po wykonaniu prac budowlanych zmianie ulegnie wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej - polegająca na przysporzeniu udziałów wnioskodawcom, a zmniejszeniu udziałów pozostałych współwłaścicieli. Obowiązkiem organu było zatem wezwanie wnioskodawców do usunięcia nieprawidłowości, w postaci braku zgody pozostałych współwłaścicieli. Nadto odwołujący się podnieśli, że skoro jednym ze współwłaścicieli działalności gastronomicznej. Jednocześnie wskazał, że prowadzone w Sądzie Okręgowym w K. (sygn. akt [...]) postępowanie w sprawie budowy oficyny na części podwórka nie może być przesłanką do zawieszenia przedmiotowego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę oraz w sytuacji, kiedy inwestor spełnił wymogi art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane, zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 cyt. ustawy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Wojewody [...] złożyli w imieniu małoletniego M. B. jego przedstawiciele ustawowi D. i M. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 4, art. 33 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, art. 77 § 1 , art. 123 § 1, art. 107 § 1 kpa. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o zawieszenie toczącego się postępowania w oparciu o przepisy art. 97 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o unieważnienie uchwały wspólnoty mieszkaniowej przy ul. S. w K.. W uzasadnieniu wskazali, że oświadczenie wnioskodawców o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. W dacie zawierania ugody sądowej z 22 czerwca 2001 r. przed Sądem Rejonowym w K. w związku z toczącym się przed tym sądem postępowaniem o zniesienie współwłasności, małoletni M. B. nie był stroną postępowania sądowego, zatem nie wyrażał zgody o jakiej mowa w ugodzie. Przedstawiona przez organ l instancji interpretacja zapisów ugody, która, jak błędnie przyjął organ, zastępuje zgodę pozostałych współwłaścicieli stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Ugoda sądowa nie tylko nie przewiduje szczegółowego zakresu robót budowlanych, ale co ważniejsze nie ma w niej mowy o zmianie wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli w częściach nieruchomości wspólnej. Tymczasem projekt budowlany przewiduje, że po wykonaniu prac budowlanych zmianie ulegnie wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej - polegająca na przysporzeniu udziałów wnioskodawcom, a zmniejszeniu udziałów pozostałych współwłaścicieli. Obowiązkiem organu było zatem wezwanie wnioskodawców do usunięcia nieprawidłowości, w postaci braku zgody pozostałych współwłaścicieli. Nadto odwołujący się podnieśli, że skoro jednym ze współwłaścicieli jest małoletni, a w wyniku dokonanych prac budowlanych umniejszeniu ma ulec jego udział w częściach wspólnych nieruchomości to dla dokonania takiej czynności konieczne jest uzyskanie zgody odpowiedniego sądu opiekuńczego. Niezależnie od powyższego, skoro dokonanie prac budowlanych jakiego domagają się wnioskodawcy jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wobec faktu, iż współwłaściciele tworzą wspólnotę mieszkaniową to zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 24.06.1994 r. o własności lokali wyrażenie zgody wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej powinno nastąpić ,w uchwale wspólnoty wyrażonej w "formie protokołu notarialnego". Tymczasem uchwała o wyrażeniu zgody na dokonanie prac budowlanych z 26 kwietnia 2003 r. nie została wyrażona w wymaganej formie. Wskazali na naruszenie art. 123 § 1 kpa poprzez niewydanie przez organ l instancji merytorycznego postanowienia w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania. Wniosek o zawieszenie postępowania był uzasadniony tym, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w K. sygn. [...], przed którym toczy się postępowanie związane z unieważnieniem uchwały wspólnoty mieszkaniowej przy ul. S. w K. dotyczącej koncepcji architektonicznej zabudowy podwórka nieruchomości przy ul. S. poprzez wybudowanie oficyny oraz wejścia do lokalu LU 3 - będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W przypadku zrealizowania robót budowlanych według koncepcji przedstawionej przez inwestorów realizacja koncepcji architektonicznej, której dotyczy postępowanie sądowe nie będzie już możliwa. Wojewoda [...] decyzją z 20 marca 2008 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zakres kontroli organów administracyjnych został określony w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, natomiast za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego odpowiada projektant i ewentualnie sprawdzający, które to osoby winny legitymować się określonymi uprawnieniami. W rozpatrywanej sprawie autorzy projektu spełniają powyższe warunki oraz przedłożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 prawa budowlanego. Nadto organ odwoławczy wskazał, że inwestorzy w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przywołali ugodę sądową z 22 czerwca 2001 r. jako dokument potwierdzający w/w prawo oraz zapisy zawarte w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Ugoda nie zawiera żadnych ograniczeń co do zakresu prac niezbędnych do adaptacji piwnic na cele budowlane, wskazano w niej bowiem, że mogą to być prace "inne niezbędne". Takie sformułowanie pozwala uznać, że zawarta ugoda sądowa uprawnia inwestora do wykonania wszelkich prac - które mogą być niezbędne do "adaptacji piwnic na cele użytkowe w celu prowadzenia działalności gastronomicznej". Organ odwoławczy podkreślił, że nie jest uprawiony do oceny w jakim zakresie korzystanie z uprawnień wynikających z zawartej ugody sądowej może wpływać na zagadnienia dotyczące zmian w udziale w nieruchomości. Nadto podniósł, że ustosunkowanie się przez organ l instancji do wniosku o zawieszenie postępowania w decyzji rozstrzygającej sprawę nie było prawidłowe. Jednakże z uwagi na fakt, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia oraz zasadę celowości działań organów administracji uchylenie tylko z tego powodu decyzji byłoby naruszeniem tej zasady. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania, albowiem brak jest zależności pomiędzy postępowaniami w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wskazał również, że inwestorzy przedłożyli kompletny projekt, a także niezbędne uzgodnienia i opinie. Wymogi określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 prawa budowlanego zostały spełnione, inwestycja nie narusza występujących na obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Skargę na decyzję Wojewody [...] z 20 marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli w imieniu małoletniego M. B. jego przedstawiciele ustawowi D. i M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. W uzasadnieniu podnieśli te same argumenty co w odwołaniu. Dodatkowo podali, że podzielają pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż faktycznie ugoda dotyczyła wszelkich niezbędnych prac adaptacyjnych, ale w ich przekonaniu tylko w obrębie lokalu użytkowego LU3 (czyli piwnic), który został wyodrębniony na rzecz inwestorów. W tym zakresie skarżący nie czynią żadnych przeszkód. Odmiennie natomiast kształtuje się uprawnienie inwestora do dysponowania na cele budowlane tą częścią nieruchomości, która stanowi część wspólną, a jest nią podwórko nieruchomości położonej w K. przy ul. S.. Skoro inwestorzy zamierzają wybudować dodatkowe wyjście/wejście do swojego, wyodrębnionego lokalu użytkowego w sposób ingerujący w część wspólną – muszą posiadać zgodę pozostałych współwłaścicieli na dysponowanie tą częścią nieruchomości wspólnej. Planowana budowa schodów mających prowadzić do lokalu użytkowego "zabiera" z powierzchni części wspólnej ok. 15 m2 co oznacza, że po wykonaniu schodów zmianie ulegnie wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej. Zatem w zakresie wybudowania schodów na przedmiotowym podwórku konieczne było uzyskanie zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. W treści ugody istnieje jedynie zapis mówiący o wybudowaniu dodatkowego wyjścia na podwórko, ale chodzi tu o wyjście w postaci wybicia dodatkowego otworu wyjściowego. Również uchwała z 26 kwietnia 2003 r. ,której ważność (z uwagi na niezachowanie wymaganej formy) strona skarżąca zakwestionowała, zawierała zgodę dla inwestorów na dokonanie prac budowlanych wyłącznie w zakresie objętym ugodą sądową, a zatem nie objęła jakichkolwiek robót budowlanych w części wspólnej nieruchomości (tj. na podwórzu). Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji o zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i wydanego pozwolenia na budowę z przepisami. Organ odwoławczy podkreślił, że w ugodzie sądowej zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w dniu 22 czerwca 2001 r. wyraźnie wskazano, że obejmuje ona zgodę na przebudowę i adaptację lokalu użytkowego LU3, a w szczególności m. in. zgodę na wybudowanie dodatkowego wyjścia wychodzącego na podwórko, a zatem inwestorzy wystarczająco udokumentowali, że posiadają prawo do przebudowy lokalu użytkowego LU 3 i w szczególności wybudowanie do niego dodatkowego wyjścia na podwórko. Twierdzenie skargi, że wykonanie schodów objętych pozwoleniem na budowę spowoduje zmniejszenie udziału w nieruchomości wspólnej skarżącego - w ocenie organu odwoławczego - jest nietrafne, albowiem nie wiąże się to z odjęciem prawa własności, lecz określeniem sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej w tej części. Nadto budowa schodów nie wywoła nieodwracalnych skutków faktycznych i prawnych w zakresie prawa własności skarżącego i ich współwłaścicieli. Zgoda wyrażona w w/w ugodzie jest zgodą wiążącą wszystkich współwłaścicieli i przeniesienie prawa własności na inną osobę, w tym małoletniego, wywołuje skutki prawne także względem niego. E. C. i M. F. w piśmie z 30 czerwca 2008 r. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 35 ust.1 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzenie projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z 27. 04. 2001 r. - Prawo o ochronie środowiska (ust 1), a także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (ust. 2), kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (ust. 3 ), wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymująca się aktualnym zaświadczeniem o członkostwie projektanta we właściwej izbie samorządu zawodowego (ust. 4 ). Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 cyt. ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast art. 4 cyt. ustawy stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawo inwestora do dysponowania na cele budowlane podwórkiem stanowiącym wspólną częścią nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K., zabudowaną domem wielomieszkaniowym przy ul. S. w K., składającej się z działki nr "3" obr. [...] o pow. 433 m2. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy w ocenie Sądu organy l i II instancji uczyniły zadość dyspozycji z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatwierdzony projekt jest kompletny, spełnia warunki określone w decyzji nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta K. w dniu 29 września 2006 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Projekt został sporządzony przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami, posiada również wymagane uzgodnienia i opinie, w tym opinię konserwatorską Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z 7.07.2007 r., a przedmiotowa inwestycja nie narusza występujących na obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Odnosząc się do kwestii spornej należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem organu l i II instancji inwestorom tj. E. C. i M. F., którzy złożyli oświadczenie w trybie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, przysługuje uprawnienie do dysponowania przedmiotową nieruchomością na wykonanie inwestycji obejmującej m. in. przebudowę i remont wraz ze zmianą sposobu użytkowania piwnic na lokal gastronomiczny oraz budowę schodów zewnętrznych do piwnic przy ul S. w K., z montażem wyrzutni powietrza na ścianie budynku przy ul. S. w K., działka nr "2" obr. [...]. W opinii organów l i II instancji powyższe uprawnienie wynika z ugody sądowej zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w dniu 22 czerwca 2001 r., którą zniesiono współwłasność przedmiotowej nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], zabudowanej domem wielomieszkaniowym przy ul. S. w K., obejmującej działkę nr "3" obr. [...], w której wnioskodawcy i uczestnicy zgodnie oświadczyli, iż wyrażają zgodę na przebudowę i adaptację lokalu użytkowego oznaczonego symbolem LU3 -stanowiącego odrębną własność inwestora - a w szczególności wybudowanie dodatkowego wyjścia wychodzącego na podwórko, wyprowadzenie zaworów wodnego i gazowego z piwnic do sieni lub w inne miejsce do piwnic z sieni budynku oraz z prawem do wszelkich prac instalacyjnych, adaptacyjnych, remontowych i innych niezbędnych do adaptacji piwnic na cele użytkowe w celu prowadzenia działalności gastronomicznej (punkt IX w/w ugody). W przedmiotowej ugodzie przyjęto także, iż "wyjście z lokalu ma być odpowiednie do prowadzonej działalności". Powyższa ugoda została ujawniona w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w K. (rubryka 3.4 . Ks. w.) Z powyższym stanowiskiem nie zgadza się strona skarżąca twierdząc, że inwestor nie wykazał, iż w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości w części objętej współwłasnością (podwórko), posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w szczególności prawo do wybudowania dodatkowego wyjścia ze schodami zewnętrznymi do lokalu użytkowego w piwnicy o symbolu LU3. Strona skarżąca wskazała, że w odniesieniu do niewyodrębnionej części nieruchomości stanowiącej podwórko inwestor musi posiadać zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane wszystkich aktualnych jej współwłaścicieli, wyrażoną w formie prawem przewidzianej. W ocenie skarżącego wskazana wyżej ugoda sądowa z 22. 06. 2001 r. nie spełnia tego wymogu z dwóch powodów. Po pierwsze skarżący M. B. nie był jej stroną, a po drugie z postanowień ugody nie wynika, aby inwestor był uprawniony do wybudowania na podwórku, będącym przedmiotem współwłasności, schodów zewnętrznych do lokalu użytkowego w budynku przy ul. S. oznaczonego symbolem LU3, stanowiącego przedmiot odrębnej własności inwestorów. Mając powyższe na uwadze należy rozpocząć od uwagi o charakterze ogólnym. Oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jest deklaracją o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Oznacza to, że inwestorem określonego zamierzenia budowlanego może być zarówno właściciel jak i współwłaściciel nieruchomości, z tym, że w tym drugim przypadku musi on posiadać upoważnienie do wykonania określonych robót budowlanych. Nadto należy mieć na uwadze, że zgoda współwłaścicieli nieruchomości musi być sformułowana w sposób jednoznaczny i nie może być dorozumiana ( por. wyr. NSA z 8.03. 2000 r. sygn. akt IV SA 316/98 niepubl., por. Prawo budowlane. Komentarz red. Z. Niewiadomski C.H. Beck 2006 r. s. 395). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy trzeba stwierdzić, że inwestorzy złożyli wymagane oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, wskazując, że ich prawo zarówno do lokalu o symbolu LU3 w budynku przy ul. S. - stanowiącego przedmiot odrębnej własności - jak prawo do dysponowania przedmiotowym podwórzem w zakresie wybudowania schodów wynika z przedłożonej do akt administracyjnych ugody sądowej z 22 czerwca 2001 r. znoszącej współwłasność nieruchomości oznaczonej jako działka nr "3" obr. [...] zabudowanej domem wielomieszkaniowym przy ul. S. w K.. Należy podkreślić, że o sposobie korzystania ze wspólnej nieruchomości decydują współwłaściciele na zasadzie konsensualnej. Jak wynika z postanowień ugody sądowej zawartej 22 czerwca 2001 r. wnioskodawca i uczestnicy postępowania sądowego zakończonego tą ugodą nie tylko znieśli współwłasność przedmiotowej nieruchomości poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali mieszkalnych i użytkowych w budynku przy ul. S. i ustalili związane z tym udziały w pozostałej, niewydzielonej części nieruchomości, ale też ustalili sposób korzystania ze wspólnej części nieruchomości, uprawniając inwestorów do wybudowania na podwórku dodatkowego wyjścia z lokalu LU3. Z ugody tej wynika zatem prawo inwestorów do odrębnej własności lokalu użytkowego LU3, położonego w piwnicach budynku przy ul. S., o pow. 134 m2, składającego się z 10 pomieszczeń i korytarzy, z którym związany jest udział w niewydzielonej części nieruchomości w 134/840 częściach, z prawem adaptacji i przebudowy ( punkt II ugody). Nadto z ugody wynika zgoda na: "przebudowę i adaptację lokalu użytkowego LU3, a w szczególności wybudowanie dodatkowego wyjścia wychodzącego na podwórko, wyprowadzenia zaworów wodnego i gazowego z piwnic do sieni lub w inne miejsce do piwnic z sieni budynku oraz z prawem do wszelkich prac instalacyjnych, adaptacyjnych, remontowych i innych niezbędnych do adaptacji piwnic na cele użytkowe w celu prowadzenia działalności gastronomicznej. Wyjście z lokalu ma być odpowiednie do prowadzonej działalności" ( punkt IX ugody). Trzeba podnieść, że wbrew stanowisku strony skarżącej uprawnienie do wybudowania wyjścia na podwórko wraz ze schodami usytuowanymi na podwórku wynika wprost z przedmiotowej ugody. W ugodzie tej wskazano bowiem, że dodatkowe wyjście z lokalu LU3 "wychodzi na podwórko". Niezbędne jest podkreślenie, że ponieważ lokal LU3 znajduje się w piwnicy budynku przy ul. S., a więc jest położony poniżej poziomu terenu, to zgoda na wybudowanie wyjścia na podwórko musiała obejmować zgodę na wybudowanie wyjścia poniżej poziomu terenu. Implikuje to zgodę na wybudowanie schodów na podwórku do dodatkowego "wyjścia na podwórko". W ugodzie nie zostały zawarte żadne przesłanki uprawniające do zawężenia zgody w sposób pozwalający na przyjęcie, iż schody te mają być do wybudowane poza terenem podwórka tj. na terenie wydzielonego lokalu lub sieni budynku przy ul. S.. Jeśli więc nie wskazano w ugodzie, że dodatkowe wyjście z piwnicy na podwórko ma prowadzić przez sień budynku przy ul. S. lub wydzielony lokal, to wybudowanie dodatkowego wyjścia z lokalu LU3 musi wiązać się z budową schodów na terenie podwórka. W ocenie Sądu postanowienia cyt. ugody w tym zakresie są jasne, jednoznaczne i w sposób wystarczający formułują uprawnienie dla inwestora do wybudowania wyjścia na podwórka "ze schodami zewnętrznymi do piwnic" (jak ustalono w rozstrzygnięciu decyzji pierwszoinstancyjnej, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją). Nadto zgodnie z treścią wyrażoną punkcie IX ugody właściciele wyodrębnionego lokalu LU3 uzyskali wyraźne uprawnienie do budowy wyjścia z lokalu "odpowiedniego do prowadzonej działalności gastronomicznej", a to w ocenie Sądu oznacza konieczność zachowania odpowiednich wymagań z zakresu przepisów technicznych. W ocenie Sądu za niezasadny należy uznać również zarzut skarżącego, że ponieważ nie był stroną powyższej ugody sądowej z 22 czerwca 2001 r. (gdyż stał się właścicielem wydzielonego lokalu w budynku przy ul. S. i nabył wydzielony udział w przedmiotowej nieruchomości już po zawarciu ugody) i nie wyraził zgody na postanowienia w niej zawarte w odniesieniu do części wspólnej nieruchomości (podwórze) - to ugoda ta nie może uprawniać inwestorów do wykonywania robót budowlanych poza wydzielonym lokalem użytkowym LU3. W związku z tym należy przede wszystkim wskazać, że skarżący działający przez przedstawicieli ustawowych nabywając udział w przedmiotowej współwłasności miał możliwość zapoznania się z treścią w/w ugody sądowej, gdyż została ona ujawniona w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. S. w K.. Zgodnie z treścią art. 17 ustawy z 6.07.1982 o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) przez ujawnienie w księdze wieczystej prawo osobiste lub roszczenie uzyskuje skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po jego ujawnieniu. Oznacza to, że zgoda wyrażona w ugodzie w zakresie przyjętych w niej postanowień - w tym także dotyczących sposobu dysponowania częścią wspólną nieruchomości - wiąże wszystkich współwłaścicieli, w tym także tych, którzy na skutek przeniesienia własności nabyli odrębną własność wydzielonego i związany z nią udział we wspólnej części nieruchomości, a to miało miejsce w odniesieniu do skarżącego. Fakt, ze skarżący jest małoletni nie ma w tym przypadku znaczenia, gdyż działa i działał przez przedstawicieli ustawowych. Nie zasługuje również na uznanie zarzut, że przedmiotowa ugoda nie może uprawniać inwestorów dysponowania częścią wspólną nieruchomości ponieważ wybudowanie wyjścia z lokalu LU3 i schodów na podwórzu pomniejszy udział skarżącego we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, jak również udziały pozostałych współwłaścicieli. W odniesieniu do tego zarzutu trzeba bowiem wskazać, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do oceny w jakim zakresie korzystanie z uprawnień przyznanych inwestorowi w ugodzie może wpływać na dysponowanie wspólną częścią nieruchomości. W tej sytuacji ewentualne uchybienia formalne dotyczące powołanej w skardze, a wcześniej w odwołaniu od decyzji organu l instancji uchwały podjętej 26 czerwca 2003 r. przez wspólnotę mieszkaniową w K. przy ul. S. w K. nie mają znaczenia tym bardziej, że brak w niej postanowień, które zmieniałyby lub precyzowały treść uzgodnień w/w ugody sądowej w zakresie spornego zewnętrznych wyjścia z lokalu LU 3. Niezależnie od powyższego mając na uwadze dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a. zauważyć należy, że organy l jak i II instancji uchybiły przepisom postępowania administracyjnego (art. 107 § 1 kpa) poprzez błędne oznaczenie numeru działki nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa inwestycja obejmująca zarówno przebudowę i remont wraz za zmianą sposobu użytkowania piwnic na lokal gastronomiczny (oznaczony symbolem LU3) oraz budowę schodów zewnętrznych do piwnic. Zgodnie z sentencją decyzji obu instancji teren, na którym znajduje się zarówno budynek przy ul. S. z przedmiotowym lokalem LU3 oraz podwórko, oznaczono jako działkę nr "1" obr. [...], natomiast jak wynika z przedłożonych do akt administracyjnych dokumentów nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], zabudowana domem wielomieszkaniowym przy ul. S. w K. o pow. 433 m2 składa się z działki oznaczonej numerem "3" obr. [...]. Powyższe wynika z przedłożonego do akt administracyjnych wypisu z księgi wieczystej nr [...] dla przedmiotowej nieruchomości z 28 czerwca 2008 r., w którym ujawniona została ugoda sądowa z 22 czerwca 2001 r oraz z ugody sądowej z 22 czerwca 2001 r. Zazwyczaj błędne oznaczenie działki w decyzji administracyjnej nie może być traktowane jako oczywista omyłka rozumieniu art. 113 § 1 kpa. Tym niemniej w ocenie Sądu w niniejszej sprawie oznaczenie przedmiotowej działki numerem "1" obr. [...] zamiast numerem "3" obr. [...] nosi znamiona ewidentnego błędu z łatwością dostrzegalnego przy analizie przedłożonych w aktach dokumentów. Należy wskazać, że w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja dotyczy nieruchomości składającej się z jednej działki, zabudowanej budynkiem wielomieszkaniowym przy ul. S. w K., w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe stanowiące przedmiot wyodrębnionej własności oraz obejmującej część niewyodrębnioną, w tym przedmiotowe podwórko. Wynika to wprost z treści w/w ugody sądowej, w której w "wnioskodawcy i uczestnicy zgodnie ustalają, że przedmiotem zniesienia współwłasności jest nieruchomość objęta księgą wieczystą Kw [...], zabudowana domem wielomieszkaniowym przy ul. S. w K., składająca się z działki nr "3" obr. [...] o pow. 4 a 33 m2" (pkt l ) oraz, w której "wnioskodawcy i uczestnicy zgodnie oświadczają, że we współwłasności pozostają działka oraz części wspólne budynku" (pkt. IV). Nadto należy podkreślić, że kwestia oznaczenia przedmiotowej działki nie została przez żadną ze stron podniesiona jako wywołująca nawet najmniejsze wątpliwości dotyczące terenu przedmiotowej inwestycji objętej decyzją lI instancji. A zatem w realiach niniejszej sprawy, odchodząc od rutyny w przyjmowaniu kryteriów dla określania co może stanowić przedmiot oczywistej omyłki, należy stwierdzić że dostrzeżone uchybienie ma taki charakter, a więc działki nr "1" obr [...] i nr "3" obr [...] są - ponad wszelką wątpliwość - tożsame. W tym zakresie Sąd podziela w całej pełni stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29.05. 2008 r. sygn. akt IFSK 732/07 , Lex 47 1247, zgodnie z którym pojęcie oczywistej omyłki ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji. Spostrzeżenie to potwierdzają orzeczenia, które dopuszczają sprostowanie uchybień w zakresie oznaczenia strony. W związku z tym dostrzeżone uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit" c" ustawy p.p.s.a, co mając na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło