II SA/Kr 538/16
WyrokWSA w Krakowie2016-07-13
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Krystyna Daniel, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji singularnej od osoby prawnej (niebędącej spółdzielnią mieszkaniową), przysługuje prawo do przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli pierwotny użytkownik wieczysty nie spełniał przesłanek do takiego przekształcenia, a nieruchomość jest wykorzystywana na cele działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji singularnej od osoby prawnej (niebędącej spółdzielnią mieszkaniową), nie przysługuje prawo do przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli pierwotny użytkownik wieczysty nie spełniał przesłanek do takiego przekształcenia, a nieruchomość jest wykorzystywana na cele działalności gospodarczej. Organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniać orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które mają moc powszechnie obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.Stan faktyczny
Skarżący S.S. wystąpił z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w prawo własności. Organ I instancji odmówił przekształcenia, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, który ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do przekształcenia. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że spółka, od której skarżący nabył prawo użytkowania wieczystego, nie była uprawniona do przekształcenia, a skarżący nabył prawo po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej oraz wykorzystywał nieruchomość na cele działalności gospodarczej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody [....] z dnia 26 lutego 2016 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala.
Starosta T. decyzją z 26 października 2015 r., na podstawie art. 3 ust. 1pkt 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz. U. z 2012, poz. 83, ze zm.), odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w Z., oznaczonego jako działki ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni 0,4392 ha, obj. księgą wieczystą [...], na rzecz użytkownika wieczystego S. S.
W uzasadnieniu organ podał, że S. S. wystąpił z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w odniesieniu do wskazanych wyżej działek w piśmie z 28 lipca 2015 r.
Organ wskazał, że wyrokiem z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Dokonując następnie analizy skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ I instancji stwierdził, iż w praktyce powoduje on, iż z dniem jego publikacji "następuje powrót do pierwotnego brzmienia ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości", co oznacza, że prawo do takiego przekształcenia mają osoby fizyczne, którym w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, prawo to przysługiwało w stosunku do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, a ponadto z takim żądaniem mogą wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi ww. osób.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że aktem notarialnym [...] z 4 grudnia 1991 r., Przedsiębiorstwo Państwowe "A" przekształcone zostało w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa. Decyzją Wojewody N. z 28 lutego 1994 r., znak: [...] zostało ustanowione użytkowanie wieczyste z mocy prawa z dniem 5 grudnia1990 r., na rzecz "B" w W. w odniesienium.in. do działek ewid. [...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...], nieruchomość objęta księgą wieczystą [...]. Aktem notarialnym Rep. [...] z 30 kwietnia 2002 r. "C" S.A. przeniósł na rzecz "D" sp. z o.o. prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa m. in. działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...]. Aktem notarialnym [...] z 6 grudnia 2005 r., "D" sp. z o.o. przeniosła na rzecz S. S, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa działek o nr. ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...] pod warunkiem, iż Gmina Miasto Z. nie skorzysta z przysługującego prawa pierwokupu. Aktem notarialnym [...] z 22 grudnia 2005 r., "D" sp. o.o. przeniósłna rzecz S. S. prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, w związku z dotrzymaniem warunków zawartych w umowie z 6 grudnia 2005 r., [...].
W oparciu o odpis z księgi wieczystej [...], ustalono, iż w chwili
obecnej nieruchomości oznaczone jako działki ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...],
[...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...] Z. pozostają własnością Skarbu
Państwa, objęte są użytkowaniem wieczystym S. S. na podstawie
umowy przenoszącej użytkowanie [...] z 22 grudnia 2005 r., oraz
na podstawie umowy sprzedaży warunkowej [...] z 6 grudnia
2005r.
Wobec powyższego, organ uznał, że w dniu 13 października 2005 r., nieruchomości będące przedmiotem postępowania były w użytkowaniu wieczystym osoby prawnej tj spółki "D". W świetle Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. Sygn. akt K29/13 w przedmiotowej sprawie nie przysługuje przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do opisanych nieruchomości.
Odwołanie od decyzji złożył S. S. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wprowadzonym postępowaniu oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 5, 6, 7, 8, 77 kpa, polegające na braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych.
Wojewoda decyzją z 26 lutego 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił uregulowania prawne mające zastosowanie w sprawie, jak również przytoczył wyrok Trybunał Konstytucyjny z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13. Wskazał, że dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy z wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości koniecznym jest ustalenie przez organ administracji, czy w danej sprawie jej stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, iż zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia. Należy zatem jednoznacznie ustalić czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej - w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej. Powołany przepis przewidywał pierwotnie, iż osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.
Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. (tj. na dzień 13 października 2005 r.) prawo własności ww. działki przysługiwało Skarbowi Państwa, natomiast prawo użytkowaniu wieczystego posiadała spółka D Sp. z o.o. z siedzibą w K., która nabyła to prawo na podstawie umowy notarialnej z 30 kwietnia 2002 r., [...]. Wskazana spółka D zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt K29/13 nie jest podmiotem uprawnionym do występowania z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zatem S. S. na dzień 13 października 2005 r. nie posiadał prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do ww. nieruchomości, bowiem nabył to prawo umową przenoszącą użytkowanie wieczyste w dniu 22 grudnia 2005 r. Również jako następcy prawnemu ww. podmiotu, nie przysługuje obecnie prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego omawianej, niezabudowanej nieruchomości w prawo jej własności.
Dodatkowo organ II instancji podał, że jak wynika z treści aktów notarialnych nabycie przez wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w związku i na cele związane z prowadzoną przez S. S. działalnością gospodarczą pod nazwą "T ", pod adresem ul. [...] w Z. Natomiast powołana powyżej regulacja nie przewidywała uprawnienia do występowania z takim roszczeniem po stronie m.in. osób fizycznych, którym przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości wykorzystywanych na cele prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego brak obecnie możliwości takiego przekształcenia w stosunku do osób fizycznych, które nabyły bądź wykorzystują daną nieruchomość na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czemu Trybunał dał wyraz wprost w komunikacie ogłoszonym po wydaniu tego wyroku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, iż w niniejszej sprawie obowiązkiem tak organu I, jak i II instancji, było uwzględnienie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca
2015 r., sygn. akt K 29/13.
S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 2 , art. 80 kpa oraz art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postepowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że aby osoba fizyczna lub prawna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji singularnej mogła żądać przekształcenia nabytego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podmiot, od którego prawo to nabyła, musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2011 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U. z 2012 r. póz. 83 ze zm.). Wyłącznie w takim przypadku można uznać, że osoba taka jest następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 tej ustawy i z faktu tego wywodzić prawo do przekształcenia. Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005 r. przez podmiot określony w ust. 1b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia wynikającego z art. 1 ust. 1b ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dokonanie zmiany art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie miało na celu poszerzenia zakresu tego przepisu o następców prawnych podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nie przysługiwało przed nowelizacją i w świetle wprowadzenia do ustawy wyłączenia z art. 1 ust. 1b nadal nie przysługuje. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest również brak przepisów intertemporalnych, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej z 28 lipca 2011 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych, a prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W tych uwarunkowaniach pierwszeństwo ma wykładnia językowa. Ustalając jednakże znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji. Zgodnie z ustawą, podmioty w niej wskazane, spełniające ściśle określone w ustawie warunki, mają możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia powstałego w przeszłości prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Uprawnienie to przysługuje m.in. osobom fizycznym (lub ich następcom prawnym), będącym w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami, albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz użytkownikom wieczystym nieruchomości rolnych.
Na koniec skarżący zwrócił uwagę na odpłatność przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W odpowiedzi skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 26 lutego 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosta T. decyzją z 26 października 2015 r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1pkt 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz. U. z 2012, poz. 83, ze zm.), którą odmówiono przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w Z., oznaczonego jako działki ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], na rzecz użytkownika wieczystego S. S.
Na wstępie należy wskazać, że organy obu instancji były prawidłowo zastosowały w rozpatrywanej sprawie przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Wyrok ten został opublikowany w dniu 17 marca 2015 r. (Dz.U. 2015, poz. 373)
W ocenie skarżącego S. S. organy nie wyjaśniły prawidłowo okoliczności sprawy i błędnie zinterpretowały prawo stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, przez uwzględnienie orzeczenia TK z 10 marca 2015 r. gdyż skarżący składając wniosek o przekształcenie prawa w dniu 28. 07. 2015 r. wywodzi swoje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nabytego od spółce D Sp. z o.o. w K. Spólka D sp. z o.o zbyła umową z 22 grudnia 2005 r. przenoszącą użytkowanie wieczyste przysługujące jej prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że decyzje organów obu instancji zapadły dniu 26.10. 2015 r. (I instancja) i 26.02.2016 r. (II instancji), a więc po opublikowaniu wyroku TK z 10 marca 2015 r., w którym orzeczono że: art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:
a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,
b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.
W tym miejscu trzeba też wskazać, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, że dokonując oceny skarżonej decyzji pod względem jej zgodności z obowiązującym prawem Sąd uwzględnia stan prawa obowiązujący w dacie wydania decyzji przez Wojewodę tj. w dniu 26 lutego 2016 r. Zgodnie natomiast z przepisem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają bowiem moc powszechnie obowiązującą, są ostateczne, a zgodnie z art. 190 ust. 3 ab initio orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
W obszernym uzasadnieniu wyroku TK z 10 marca 2015 r., opublikowanym w dniu 17 marca 2015, podkreślono, że: "Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, na skutek niniejszego wyroku Trybunału, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r. Jednym ze skutków ustawy nowelizującej z 2011 r., który miał wpływ na stwierdzenie przez Trybunał zakresowej niezgodności kwestionowanego przepisu z art. 165 ust. 1 Konstytucji, było zniesienie końcowego terminu występowania przez zainteresowanych z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Termin ten przewidziany był w art. 1 ust. 5 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w jej brzmieniu sprzed przyjęcia ustawy nowelizującej z 2011 r., który to przepis został uchylony przez art. 2 pkt 1 lit. f ustawy nowelizującej z 2011 r. Trybunał nie oceniał jednak konstytucyjności przepisu znoszącego termin końcowy, gdyż wnioski gmin w ogóle nie dotyczyły przepisów ustawy nowelizującej 2011 r. W konsekwencji, co wydaje się oczywiste, wyrok Trybunału - stwierdzający niekonstytucyjność określonego zakresu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. - nie "wskrzesza" uchylonego w wyniku nowelizacji ust. 5. Trybunał nie może przywrócić terminu, który był przewidziany w uchylonym przepisie, ani - co tym bardziej oczywiste - nie ma kompetencji do określenia nowego terminu końcowego, ograniczającego składanie wniosków o uwłaszczenie."
Konkludując, wobec wskazanych zmian wprowadzonych wyrokiem TK z 10 marca 2015 r. wyłączona została możliwość wystąpienia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osoby prawne inne niż spółdzielnie mieszkaniowe. Skutecznie z takim żądaniem mogą bowiem wystąpić jedynie:
1. osoby fizyczne będące w dniu 25. 10. 2015 r. użytkownikiem wieczystym zabudowanej nieruchomości na cele mieszkaniowe lub zabudowanej garażem, albo przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę oraz osoba fizyczna będąca w tym dniu użytkownikiem nieruchomości rolnej (zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu);
2. osoba fizyczna będąca w dniu 13.10.2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskała: a) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz SP na podstawie innych tytułów przed 5.12.1990 r.; b) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26. 10. 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy -Dz. U. Nr 50, poz.279, (art. 1 ust. 1a ustawy);
3. właściciele lokali (osoby fizyczne i prawne), których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, pod warunkiem, że ich prawo użytkowania wieczystego spełnia warunki określone w punkcie 1 (art 1 ust. 2 pkt 1 ustawy);
4. spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, pod warunkiem, że ich prawo użytkowania wieczystego spełnia warunki określone w p. 1; (art 1 ust. 2 pkt 2 ustawy);
5. osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób wymienionych powyżej oraz osoby prawne będące następcami prawnymi osób prawnych, o których mowa w p. 3 i 4 powyżej.
Należy podkreślić, ze przywołany wyżej wyrok TK w sentencji jednoznacznie wskazuje jakie przepisy i w jaki zakresie uznaje za niekonstytucyjne, natomiast w uzasadnieniu TK wnikliwie wyjaśnia racje podjętego rozstrzygnięcia. Nadto trzeba wskazać, że w świetle normy z art. 190 Konstytucji RP nieuwzględnienie w podstawie prawnej skarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. stanowiłoby w ocenie Sądu w składzie orzekającym - naruszenie prawa.
Mając powyższe na uwadze należy zatem jednoznacznie ustalić czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej z 28 lipca 2011 r.tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą wystąpić aby możliwe było przekształcenie na wniosek skarżącego przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. [...], [...], ...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] Z., która stanowi własność Skarbu Państwa - w prawo własności. Nie budzi wątpliwości, że skarżący jako osoba fizyczna nabył swoje prawo w drodze sukcesji syngularnej od spółki prawa handlowego, która spełnia kryterium osoby prawnej, nie jest jednak spółdzielnią mieszkaniową. Nie budzi również wątpliwości, że skarżący nabył przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego w dacie 22 grudnia 2005 r. od ww. spółki D sp. z o. o., a zatem w dniu 13 października 2005 r. tj. w dacie wejścia w życie ustawy z 29 lipca 2005 r. nie dysponował prawem wieczystego użytkowania. Dla porządku trzeba także wskazać, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr [...] Z. nie spełnia również kryterium przedmiotowego gdyż zgodnie z treścią aktu notarialnego z 22 grudnia 2005 r. S. S. nabył prawo wieczystego użytkowania ww. nieruchomości na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą pod nazwą "T", ul. [...] w Z., a zatem na cele pozarolniczej działalności gospodarczej, co także stanowi negatywną przesłankę dla przewłaszczenia.
Konkludując, z poczynionych przez organy ustaleń jednoznacznie wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia podmiotowych ani przedmiotowych kryteriów, w związku z czym organy prawidłowo uznały, że S. S. nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe wyjaśniania stanu faktycznego nie zasługują na uwzględnienie.
Biorąc wszystko powyższe pod uwagę Sąd oddalił bezzasadną skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło