II SA/Kr 54/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej K. [...] G. M.-W. sprawy ze skargi P.F. , W.S., na decyzję Wojewody z dnia 24 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. wyroku z dnia 24 kwietnia 2012r. Prezydenta Miasta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania z wniosku P.F. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przysługujący L.Ł. udział w ½ cz. nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,2081 ha obj. Lwh [...] i nr [...] o pow. 0,0142 ha oraz parcela l. kat. [...]o pow. 0,0321 ha obj.[...] c.d. KW [...] obr. [...] wywłaszczonej decyzją Urzędu Miasta K. z dnia [...] sierpnia 1981r. Nr [...]. Decyzja ta została doręczona W.S. w dniu 6 sierpnia 2010r. W dniu 25 sierpnia 2010r. (data złożenia w Punkcie Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta K. - pieczątka wpływu) W.S. wniosła odwołanie od w/w decyzji Prezydenta Miasta K. Pismem z dnia 1 września 2010r. nr [...] Urząd Miasta K. przesłał do Urzędu Wojewódzkiego w/w odwołanie W.S. , informując równocześnie, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Powyższe pismo "do wiadomości" otrzymały również strony postępowania w tym W.S. . Pismem z dnia 6 września 2010r. W.S. wystąpiła do Urzędu Miasta K. (data wpływu 7 września 2010r.) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...]. Pismem z dnia 9 września 2010r. przesłano w/w wniosek w ślad za wcześniejszym odwołaniem do Wojewody . Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] uznał, iż odwołanie W.S. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego natomiast co do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, iż zostanie on rozpatrzony w momencie gdy upłynie termin do złożenia skargi na przedmiotowe postanowienie Wojewody i to postanowienie nie zostanie zaskarżone, bądź w przypadku jego zaskarżenia sprawa zostanie zakończona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Następnie Wojewoda rozpoznając złożony wniosek W.S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]sierpnia 2010r. nr [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r. znak: [...] odmówił W.S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do przepisu art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracamy termin. Dalej Wojewoda stwierdził, iż w sprawie nie jest wątpliwe, iż W.S. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz dokonała czynności, dla której był określony termin. Kwestią wymagająca jednak ustalenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawczynię braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Podniesiona przez W.S. okoliczność mająca stanowić o braku jej winy w uchybieniu ustawowego terminu to brak możliwości zapoznania się z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] z uwagi na "kradzież dokumentów spadkowych z roku 2010 łącznie z otrzymanym listem urzędowym z K." W ocenie Wojewody powyższych okoliczności nie potwierdza jednak przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające, bowiem jak wynika z wyjaśnień organów ścigania zgłoszone przez F.S. (na dowód czego wnioskująca wskazała na zawiadomienie jako dowód potwierdzający brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania) "przywłaszczenie dokumentów" nastąpiło w dniu 19 lipca 2010r., a więc przed wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...], które nastąpiło w dniu 2 sierpnia 2010r. W ocenie Wojewody tym samym czyn ten nie mógł dotyczyć przywłaszczenia w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010r., która jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru została doręczona W.S. w dniu 6 sierpnia 2010r. Odbiór przesyłki potwierdziła własnym podpisem W.S. . Zdaniem organu odwoławczego powyższe fakty nie mogą świadczyć o braku winy W.S. w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Prezydenta Miasta K. Kontynuując uzasadnienie swojego stanowiska organ II instancji wskazał, że jako dodatkową okoliczność mająca stanowić o braku winy w uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] W.S. powołała swój zły stan zdrowia, bowiem do wniosku załączono dokumentację medyczna dotyczącą W.S. w tym: zaświadczenie lekarza rodzinnego z dnia 17 lutego 2010r., iż osoba ta jest leczona w poradni z powodu licznych schorzeń internistycznych i neurologicznych, jak również informując, że w roku 2007r. nastąpiło pogorszenie zdrowia W.S. i wskazano na jej kilkukrotną hospitalizację; kartę wypisu ze szpitala informującą, iż w okresie od 5 lutego 2010r. do 11 lutego 2010r. W.S. przebywała w Szpitalu w K. ; kartę wypisu ze Szpitala im. [...] w K. informującą, iż w okresie od 26 czerwca 2010r. do 30 czerwca 2010r. W.S. przebywała w tym szpitalu. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że okoliczności faktyczne uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu dotyczyć muszą konkretnej osoby, która z faktu takiego wywodzi skutki prawne. Zauważył także, iż jak wynika z przedłożonej przez W.S. dokumentacji medycznej przebywała ona w szpitalu w roku 2010r. w okresach od 5 lutego 2010r. do 11 lutego 2010r. oraz od 26 czerwca 2010r. do 30 czerwca 2010r. Tym samym czasookres ten nie objął swym zakresem terminu od 6 sierpnia 2010r., kiedy jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] została doręczona W.S. (co zostało potwierdzone przez nią jej własnoręcznym podpisem) do 20 sierpnia 2010r. tj. upływu terminu do złożenia przez W.S. odwołania od w/w decyzji. Natomiast fakt wynikający z zaświadczenia lekarza rodzinnego z dnia 17 lutego 2010r., iż W.S. była leczona w poradni z powodu licznych schorzeń internistycznych i neurologicznych, nie świadczył w ocenie Wojewody, o braku winy w uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wręcz przeciwnie jak wynika z w/w zaświadczenia zły stan zdrowia W.S. jak wskazał lekarz rodzinny trwał co najmniej od 2007r. W związku z powyższym należało przyjąć, iż W.S. mając wiedzę w zakresie swojego złego stanu zdrowia mogła zatem przy zachowaniu należytej staranności zaradzić negatywnym skutkom procesowym w swoich sprawach życiowych ustanawiając swojego pełnomocnika - osobę z rodziny czy też pełnomocnika fachowego. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że w sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że W.S. nie ponosiła winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]sierpnia 2010r. nr [...]. Skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2011r. znak: [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W.S. reprezentowana przez siostrę – P.F. W uzasadnieniu skargi wskazano, że powodem nieterminowego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji była choroba skarżącej potwierdzona zaświadczeniami lekarskimi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Równolegle, pismem nadanym w dniu 29 grudnia 2011r., skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2011r. znak: [...] wniosła również W.S. reprezentowana przez adwokata P.B. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający szczególności na uznaniu, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności niezawinionego uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...], podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona należycie uprawdopodobniła brak winy w nieterminowym złożeniu odwołania od w/w decyzji. Wniesiono o uchylenie postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2011r., znak: [...] w całości i orzeczenie o przywróceniu terminu stronie do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r. oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że zdaniem skarżącej przesłanki skutkujące przywróceniem terminu zostały przez stronę spełnione. Podniesiono, że skarżąca jest schorowaną osobą w podeszłym wieku, doznała udaru mózgu co w konsekwencji spowodowało niemożność wykonywania jakichkolwiek czynności samodzielnie. Podniesiono również ciężką sytuacje rodzinną – choroba męża, okradanie domu Państwa S. przez zięcia. W konkluzji stwierdzono, że skarżąca nie mogła usunąć przeszkody do złożenia w terminie środka odwołania, przy użyciu największego w danych warunkach i w danym stanie zdrowia wysiłku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 lutego 2012r. połączono sprawę o sygnaturze akt II SA/Kr 192/12 ze sprawą o sygnaturze akt II SA/Kr 54/12 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia by prowadzić obie te sprawy pod sygnaturą akt II SA/Kr 54/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skargi nie zasługują na uwzględnienie Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2011r. znak: [...] odmawiające W.S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał na treść przepisu art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do wniesienia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne, a wszystkie wymienione w w/w przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ stwierdził, że złożony przez skarżącą wniosek nie spełniał wszystkich przesłanek warunkujących prawo do przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z akt sprawy skarżąca W.S. odebrała decyzję organu I instancji (zawierającą prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania) w dniu 6 sierpnia 2010r., zatem termin do złożenia odwołania od w/w decyzji upłynął w dniu 20 sierpnia 2010r. natomiast odwołanie od decyzji złożyła w dniu 25 sierpnia 2010r. (pieczątka wpływu w Punkcie Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta K. ), a zatem niewątpliwie skarżąca uchybiła terminowi do złożenia odwołania. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: - uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, - wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, - dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracamy termin. Okoliczności wskazywane przez skarżącą, a mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania tzn.: - utrata dokumentów, w tym decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] przez przywłaszczenie przez córkę R.S. ujawnione w dniu 19 lipca 2010r. przez F.S. – sprawa karna Prokuratury o sygn. akt. [...] – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – nie mogła dotyczyć przywłaszczenia w/w decyzji z dnia 2 sierpnia 2010r., która jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru została doręczona skarżącej W.S., w dniu 6 sierpnia 2010r., i w dniu rzekomego jej przywłaszczenia tj. 19 lipca 2010r. – decyzja jeszcze nie istniała; - podnoszony przez skarżącą jej zły stan zdrowia, na potwierdzenie którego W.S. przedłożyła zaświadczenie lekarza rodzinnego z dnia 17 lutego 2010r., iż osoba ta jest leczona w poradni z powodu licznych schorzeń internistycznych i neurologicznych, jak również informując, że w roku 2007r. nastąpiło pogorszenie zdrowia W.S. i jej kilkukrotna hospitalizacja, kartę wypisu ze szpitala informującą, iż w okresie od 5 lutego 2010r. do 11 lutego 2010r. skarżąca przebywała w Szpitalu Kolejowym w K., kartę wypisu ze Szpitala im. [...] w K. informującą, iż w okresie od 26 czerwca 2010r. do 30 czerwca 2010r. W.S. przebywała w tym szpitalu - w ocenie Sądu też nie daje podstaw do przywrócenia terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą. Samo zaświadczenie lekarskie o stałym leczeniu w poradni oraz o licznych schorzeniach internistycznych i neurologicznych, a także wypisy ze szpitala potwierdzające, że zły stan zdrowia skarżącej trwa co najmniej od 2007r. oraz podnoszony w skardze z dnia 29 grudnia 2011r. udar mózgu i jego konsekwencje nie uzasadniają przywrócenie terminu w sytuacji, gdy strona mogła nadać pismo na poczcie osobiście lub przez osobę trzecią. Sąd zauważa w tym miejscu, że skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym i nie uprawdopodobniła, że zaszła taka zmiana w jej stanie zdrowia, która uniemożliwiła wniesienie odwołania w terminie, a co za tym idzie, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym możliwym w danych warunkach wysiłku, co nie nastąpiło w przedmiotowej sprawie. Tym samym skład orzekający stwierdził, iż skarżąca W.S. nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta miasta K. z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...], a o czym już była mowa powyżej – niespełnienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. skutkuje odmową przywrócenia terminu. Ustosunkowując się do wniosku skarżącej, reprezentowanej przez adwokata P.B. , zawartego w piśmie z dnia 6 kwietnia 2012. (data wpływu do tut. Sądu), dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu zdrowia skarżącej, należy wskazać, że po pierwsze Sąd prowadząc postępowanie sądowoadministracyjne kontroluje orzeczenia wydawane przez organ II instancji, ale nie zastępuje go w działaniach. Po drugie – zgłoszone w/w wnioski dowodowe nie mogą zostać przeprowadzone przez Sąd, co wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., który ściśle wyznacza granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika przede wszystkim, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów przy czym - ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, iż dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Wojewoda trafnie przyjął, że odwołanie W.S. zostało wniesione z zawinionym uchybieniem terminu i w związku z tym prawidłowo wydał w trybie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270).