II SA/Kr 54/21

Dnia 15 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. -K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020r. znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie. Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia 3 marca 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. 2020 r., poz. 310 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania na wniosek A.K. odmówił wydania M.Z. oraz M.K. właścicielom działki nr [...] położonej w miejscowości O., gmina S., nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu organ podał, że wniosek A.K. o wszczęcie postępowania wpłynął w dniu 13 marca 2019 r. W ocenie wnioskodawczyni doszło do zmiany stanu wody na gruncie na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w miejscowości O., gmina S. ze szkodą dla gruntów sąsiednich - działki ewidencyjnej numer [...] położonej w miejscowości O. gmina S.. W dniu 9 kwietnia 2019 r. odbyły się oględziny na terenie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w miejscowości O.. W protokole z przeprowadzonych czynności stwierdzono brak szkód w postaci wyrw i rowów na działce nr [...]. Nie stwierdzono również żadnych urządzeń (rur) odprowadzających wodę na działkę A.K.. Ustalono, że działka nr [...] położona jest wyżej w stosunku do działki nr [...]. Spadek terenu jest w kierunku działki A.K. zgodnie z nachyleniem stoku. Wzdłuż działki nr [...] znajduje się podmurówka ogrodzenia. Stanowi ona zabezpieczenie przed spływaniem wody na działkę nr [...]. W podmurówce nie stwierdzono żadnych uszkodzeń ani wyrw, które mogłyby powodować ewentualne przedostawanie się wody na sąsiednią działkę. Stwierdzono również, że tereny po przeciwnej stronie drogi są podmokłe, co może świadczyć o wysokim poziomie wód gruntowych. A.K. zeznała, że jej ojciec wykonywał odwodnienie na działce nr [...] przed budową ich domu około 50 lat temu. Kolejne oględziny w sprawie, tym razem z udziałem powołanego biegłego, odbyły się w trakcie ponownego prowadzenia postępowania przez organ I instancji na skutek wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji kasacyjnej. A.K. zeznała, że 8 lat temu na działce [...] siane było zboże na zmianę z sadzeniem ziemniaków, obecnie rośnie na działce trawa. Wg wnioskodawczyni na jej działce było sucho, zanim rozpoczęła się budowa domu jednorodzinnego na działce sąsiedniej. Zgodnie z zeznaniami M.K. woda opadowa z działki nr [...] zawsze spływała w kierunku działki nr [...] zgodnie z nachyleniem terenu. Obecnie jest ona zatrzymywana przez ogrodzenie. Wodę pochodzącą z dachu budynku położonego na działce [...] stara się on kierować w stronę przeciwną do działki A.K. i rozprowadzać po swojej działce. Ponadto M.K. oświadczył, że będzie się starał uzyskać pozwolenie na budowę zbiorników na wodę opadową. Na podstawie opinii biegłego mgr inż. M.A. sporządzonej w grudniu 2019 r. organ ustalił, że żadna ze zmian stosunków wodnych dokonana przez M.Z. i M.K. nie spowodowała szkody na terenie działki nr [...]. Zdaniem biegłego teren działki nr [...] jest zaniżony w wyniku prowadzonych prac związanych z koszeniem trawy z wykorzystaniem kosiarki sprzęgniętej z traktorem lub wskutek świadomego działania właścicielki działki nr [...], co spowodowało także rozszczelnienie murka ogrodzeniowego oraz powstanie kolein. Biegły wskazał, że do zmiany stosunków wodnych mogło doprowadzić utworzenie platformy ziemnej na potrzeby przywożenia materiału do budowy domu. Zdaniem biegłego jednak była to zmiana obojętna dla działki sąsiedniej, ponieważ tylko na krótkim odcinku skarpy siła wody została nieco zwiększona, ale nadal była zatrzymywana przez murek ogrodzeniowy. Jako drugą zmianę stosunków wodnych biegły wyszczególnił nawiezienie przez właścicieli działki nr [...] żwiru i gruzu, lecz jego zdaniem dzięki temu zwiększyło się wchłanianie wody, więc jest to zmiana korzystna dla działki nr [...]. Ponadto korzystną zmianą dla działki [...] jest także wykonanie przez właścicieli działki nr [...] kilku układów do ujmowania i zagospodarowywania wody. Biegły podkreślił także, że brak zbiorników szczelnych na terenie działki [...] nie powoduje pogorszenia się sytuacji hydrogeologicznej na działce [...], a rozwiązania techniczne wykonane dotychczas na terenie działki nr [...] wpływają korzystnie na stosunki wodne względem działki nr [...]. Zdaniem biegłego rzeczywistą przyczyną okresowego nadmiernego zalewania działki nr [...] jest zaprzestanie uprawiania roli na działce. Organ nadmienił, że w związku z dokonaną darowizną działki [...] R.K., w miejsce A.K., stał się stroną toczącego się postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożył R.K., podtrzymując stanowisko, że kilku lat istnieje problem z zalewaniem działki [...]. Przyczyny takiego stanu rzeczy upatrywał w zagospodarowaniu i zabudowie sąsiednich działek, w tym związane z nawożeniem ziemi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 listopada 2020 r., znak: [...], na podstawie 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256), utrzymało zaskarżoną decyzję organu l instancji w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy w przedmiotowej sprawie nastąpiło w oparciu o obszerny materiał dowodowy, na który składają się dwie wizje w terenie: 9 kwietnia 2019 r. oraz 20 listopada 2019 r., zeznania stron postępowania, zarówno właścicieli działki [...], jak i [...], opinia biegłego, wyjaśnienia poprzednich właścicieli (J.Z.). Podczas oględzin w dniu 9 kwietnia 2019 r. nie stwierdzono szkód na działce [...] w postaci wyrw czy rowów. Nie stwierdzono także żadnych rur odprowadzających wodę z działki [...] w kierunku działki [...]. Działka [...] jest w istocie podmokła, a kierunek spływu wód opadowych jest zdeterminowany przez wyższe położenie działki [...] jest w kierunku działki [...]. Na zdjęciach z wizji lokalnej widoczne ogrodzenie wzdłuż działki [...] oraz nasypany żwir i gruz na działce [...]. Ten stan faktyczny potwierdziła także druga wizja lokalna przeprowadzona z udziałem biegłego w dniu 20 listopada 2019 r. W grudniu 2019 r. została sporządzona opinia biegłego z zakresu gospodarki wodno-ściekowej. Z obserwacji biegłego poczynionych w trakcie oględzin wynika, że teren objęty postępowaniem jest tak ukształtowany, że spadek podłużny jest z południa na północ, a spadek poprzeczny ze wschodu na zachód, co powoduje, że woda opadowa i roztopowa spływa od strony działki [...] w kierunku działki [...]. Częściowo woda opadowa i roztopowa spływa także od strony drogi gminnej zlokalizowanej na wschodzie w stronę spornych działek. Teren działki [...] jest wypłaszczony w stosunku do nachylenia stoku wskutek procesów inwestycyjnych związanych z budową domu. Działka ta od strony południowej sąsiaduje z działką [...], od strony zachodniej z działką [...]. Po stronie wschodniej z terenem drogi gminnej, a po stronie północnej z działką [...]. Od strony zachodniej i północnej wzdłuż działki [...] istnieje ogrodzenie na podmurówce betonowej zapuszczonej poniżej poziomu terenu. W pobliżu działki [...] istnieje duża różnica poziomów, która zdaniem biegłego powstała przypuszczalnie wskutek uprawy działki [...]. Na południe od północnej części ogrodzenia działki [...] zlokalizowana jest skarpa nasypu pokryta folią, która powoduje, że woda opadowa nie wsiąka, a spływa szybko wzdłuż ogrodzenia na zachód wzdłuż murku i w północno-zachodnim narożniku działki nr [...] przez nieszczelności w murze wskutek podkopania murku od strony działki [...], na teren tej działki. Powyżej skarpy północnej na działce nr [...] zlokalizowana jest platforma utworzona ze żwiru i gruzu, a w zachodniej części platformy znajduje się nowowybudowany budynek, który nie został jeszcze na czas oględzin ukończony (budowę rozpoczęto w 2017 r.). Budynek posiada rozkład rynien wokół całego dachu, woda z rynien odprowadzana była podpiętym wężem na środek działki [...], woda z wylotu rynny zlokalizowanej w północno-zachodnim narożniku tego budynku odprowadzana była wężem podpiętym do tej rynny na środek skarpy zachodniej platformy ziemnej, natomiast woda z rynny zlokalizowanej w północno-wschodnim narożniku budynku odprowadzana była wężem podpiętym do rynny w sąsiedztwie środka zachodniej ściany budynku. Na wysokości południowo-wschodniego narożnika nowego budynku mieszkalnego w kierunku południowym zlokalizowana była studnia z kręgów betonowych, będąca studnią chłonną, zbierającą wodę z terenu działki [...] przez rurę drenarską. Zjazd z terenu działki nr [...] odbywa się z drogi gminnej ul. Z.. Przed południowo-wschodnim narożnikiem nowego budynku od strony wschodniej w dacie oględzin widoczna była pionowa rura prawdopodobnie z innego oddzielnego układu drenażowego wokół budynku. W ocenie biegłego, wszystkie rozwiązania techniczne powodują zmniejszenie wody spływającej w kierunku działki [...]. Z kolei opisując stan faktyczny działki [...] biegły zwrócił uwagę, że nachylenie poprzeczne tej działki jest w stronę zachodnią. Woda opadowa i roztopowa spływa tędy także z terenów zlokalizowanych powyżej ul. Z. i z samej drogi gminnej przez działkę [...], w kierunku działki [...]. W dacie oględzin teren działki [...] był trawiasty, z licznymi koleinami od kół traktora powstałych prawdopodobnie wskutek koszenia trawy kosiarką sprzęgniętą z traktorem. W południowo-wschodnim narożniku działki [...] w dacie oględzin rosły drzewa owocowe. W pobliżu miejsca rozszczelnienia murku ogrodzeniowego działki [...], od strony działki [...] widać było zastoisko wody, pomimo, że w dacie oględzin nie padało. Zdaniem biegłego świadczy to o tym, że wskutek rozszczelnienia murku podczas dużego deszczu na teren działki [...] spływa duży strumień wody, który wypłukał grunt działki [...]. Biegły uzyskał także informacje od właścicieli działek [...] i [...] i zawarł ich wyjaśnienia w opinii. W szczególności biegły zwrócił uwagę, że zgodnie z zatwierdzonym w ramach pozwolenia na budowę projektem budowlanym wody opadowe, z uwagi na brak sieci kanalizacji opadowej z terenów utwardzonych i dachu, będą odprowadzane do zbiornika retencyjnego zlokalizowanego od strony północnej budynku na terenie objętym wnioskiem. Odpowiadając na pytanie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, porównując stan sprzed rozpoczęcia prac budowlanych i po ich rozpoczęciu (czyli sprzed 2017 r. i po 2107 r.) biegły doszedł do wniosku, że kierunek spływu wody opadowej przed i po rozpoczęciu budowy domu był taki sam, tj. z kierunku działki [...] w kierunku działki [...], wzdłuż murku ogrodzeniowego i przez istniejącą przed 2017 r. nieszczelność w murku ogrodzeniowym wdzierała się na teren działki [...]. Z powyższego wynika, że sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie pozostaje w związku z procesem budowlanym mającym miejsce na działce [...]. W ocenie biegłego do zmiany stosunków wodnych doszło, lecz nie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Po pierwsze, w 2017 r. wykonano na działce [...] platformę ziemną w bezpośrednim sąsiedztwie północnego ogrodzenia tej działki. Pojawienie się platformy ziemnej częściowo zmniejszyło siłę spływających wód opadowych (w związku ze zmniejszeniem nachylenia i wypłaszczeniem), ale na niewielkiej części, na krótkim odcinku skarpy, nieco zwiększona, bez zmian kierunku spływu. Po drugie, materiał zastosowany do wykonania platformy - żwir i gruz zmniejszył ilość wody z uwagi na jej wchłanianie w materiał platformy. Po trzecie, wykonanie kilku układów ujmowania wody na działce nr [...] także zmniejszyło ilość wód opadowych mogących spływać na teren działki [...]. Biegły konkludował, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono zmian stanu wody na gruncie lub kierunku spływania wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dokonując oceny materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego organ II instancji uznał, że jest on spójny, logiczny i może być podstawą do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Ustalono, że teren objęty postępowaniem jest tak ukształtowany, że spadek podłużny jest z południa na północ, a spadek poprzeczny ze wschodu na zachód, co powoduje, że woda opadowa i roztopowa spływa od strony działki [...] w kierunku działki [...]. Kierunek ten nie uległ zmianie w wyniku procesu inwestycyjnego na działce [...], lecz zmianie uległa jego intensyfikacja, przy czym biegły wskazuje, że wskutek zastosowania platformy ziemnej, a w niej żwiru i gruzu oraz wykonanie na działce [...] układów do odwadniania (niektóre zapewne tymczasowe w trakcie budowy) zmniejszyła się ilość spływających wód, chociaż przez nieszczelność w murku woda nadal przedostaje się na działkę [...]. Ponadto biegły wyjaśnił, że budowa domu jednorodzinnego owszem miała wpływ na napływ wody na działkę [...], ale nie negatywny, lecz powodujący raczej zmniejszenie ilości wody. W protokole z dnia 9 kwietnia 2019 r. wskazano, że nie stwierdzono szkód na działce [...]. Natomiast A.K. podnosiła że zawilgocenie i podmokły stan działki jest dla niej szkodą. Ponadto A.K. wskazała, że wskutek zalewania działki uschły drzewa owocowe na tej działce, a jedno nawet się wywróciło, jednak biegły wykluczył związek przyczynowy miedzy uschnięciem drzew a podmokłością terenu. Istotną okolicznością jest, że wody opadowe, z uwagi na ukształtowanie terenu działki [...] napływają na nią nie tylko od strony wyżej położonej działki [...], ale także z terenów zlokalizowanych powyżej od ul. Z. i z samej drogi gminnej. Jak wskazywała A.K. kiedyś na działce [...] były uprawy rolne (ok. 8-10 lat temu) - zboże, ziemniaki. Obecnie działka jest tylko koszona. Organ II instancji zauważył, że zaprzestanie upraw także wpływa na stan wody na gruncie i kierunek jej spływu. Zgodnie ze sztuką rolniczą zabiegi rolnicze są wykonywane w poprzek stoku, co zmniejsza erozję powodowana przez wody opadowe, a także powoduje, że część wody jest zatrzymywana w przestrzeniach miedzy rzędami upraw. Likwidacja upraw skutkuje zatem możliwym zwiększeniem ilości wody na gruncie. Stwierdzono również, że w murku ogrodzeniowym działki [...] jest rozszczelnienie (od strony działki [...]), które powstało prawdopodobnie wskutek oddziaływania dużego strumienia wody, który wypłukał na pewną głębokość grunt działki [...]. Gdyby zatem mur ogrodzeniowy był szczelny woda w mniejszym zakresie dostawałaby się na teren działki [...]. Rozszczelnienie muru ogrodzeniowego nie jest jednak następstwem działania właścicieli działki [...], lecz odziaływaniem wód opadowych spływających przed 2017 r. i po 2017 r. wzdłuż tego murku. W konkluzji, Kolegium wskazało, że nie została zrealizowana hipoteza normy określonej w art. 234 ustawy prawo wodne. Proces inwestycyjny w pewnym stopniu wpłynął na stan wody na działce [...], ale w ocenie biegłego w sposób raczej pozytywny, w każdym nie doprowadził do zmiany kierunku spływu wód opadowych. Dodatkowo sama A.K. wiąże problemy pojawiające się na jej działce ogólnie z rozwojem zabudowań w pobliskim sąsiedztwie, a konflikty sąsiedzkie na tle stosunków wodnych istniały przed rozpoczęciem budowy. Okoliczność, że intensyfikacja zabudowy mieszkaniowej i towarzyszącej jej infrastruktury sprawia, że coraz częściej odczuwamy negatywne skutki tego posunięcia. W środowisku naturalnym woda opadowa wsiąka w podłoże, wypełnia wolne przestrzenie w glebie, jest wykorzystywana przez rośliny i z czasem oddawana do atmosfery w postaci pary wodnej. Procesy te są zaburzane prze pokrywanie znacznej części posesji nieprzepuszczalnymi nawierzchniami. Wspomaganie naturalnych procesów krążenia wody wiąże się z zatrzymywaniem wód opadowych na posesjach, czemu służą odpowiednie rozwiązania techniczne w budownictwie. Z przedłożonej przez M.Z. i M.K. dokumentacji budowlanej wynika, że dom na działce [...] jest realizowany zgodnie z prawem, a w dokumentacji techniczno-budowlanej określono także sposoby zagospodarowania wód opadowych, na co zwrócił uwagę biegły. Wraz z ukończeniem procesu inwestycyjnego działka [...] powinna być wyposażona zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, dla budowy budynku jednorodzinnego na działce [...] wody opadowe z uwagi na brak sieci kanalizacji opadowej z terenów utwardzonych i dachu do czasu wykonania sieci kanalizacji opadowej będą odprowadzane do zbiornika retencyjnego od strony północnej budynku. Realizacja inwestycji poprzez prowadzenie robót budowlanych także może skutkować zmianą stosunków wodnych. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2014 r. sygn. II OSK 1337/13 organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych występujących na danej nieruchomości tylko w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych oraz związanej z tym zmiany stosunków wodnych powstałej na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Natomiast zmiana stanu wody na gruncie, która jest bez żadnego związku z robotami budowlanymi nie stanowi w żadnym przypadku podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, lecz tylko ustawy Prawo wodne. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdzono, aby właściciele działki [...] dokonali zmiany kierunku i natężenia wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla działki nr [...], zatem brak jest podstaw do nakazania właścicielom działki [...] nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 234 ustawy prawo wodne. Nie zmienia to faktu, że właściciele działki [...] są zobowiązaniu w świetle przepisów prawa budowlanego do odpowiedniego zagospodarowania wód opadowych -zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i zagospodarowania terenu, w szczególności do czasu wykonania sieci kanalizacji opadowej odprowadzanie wód opadowych do zbiornika retencyjnego od strony północnej budynku. Obowiązek taki podlega jednak wyegzekwowaniu nie w trybie art. 234 ustawy prawo wodne, lecz przez organy nadzoru budowlanego. Na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R.K.. Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił: 1. Naruszenie art. 7 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności oparciu się na opinii rzeczoznawcy M.A., w sytuacji, gdy opinia ta została wykonana w oparciu o wizję przeprowadzoną w czasie okresie suszy, a więc w czasie, kiedy na gruncie nie można było stwierdzić rozmiaru zalania nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...], a tym samym w sposób wyczerpujący określić czy rzeczywiście na przedmiotowej nieruchomości doszło do zmiany stosunków wodnych; 2. Naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenie w sprawie dowodu z opinii rzeczoznawcy z zakresu budownictwa, na okoliczność ustalenia wpływu prac budowlanych na działce ewid. nr [...] na zalewanie działki ewid. nr [...], gdy tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że prace te miały wpływ na zalewanie działki ewid. nr [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący wywodził, że przedmiotowa opinia nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie. Przede wszystkim została oparta na wizji przeprowadzonej w dniu 20 listopada 2020 r., w czasie kiedy to brak było opadów atmosferycznych. Tym samym niemożliwym było uzyskanie bezpośredniego dowodu w jaki sposób wody opadowe spływają z działki nr [...] na działkę nr [...]. Ponadto przedstawiona opinia jest wewnętrznie sprzeczna. Szczegółowo bowiem opisuje zmiany na gruncie działki ewid. nr [...] spowodowane budową domu na działce ewid. nr [...], niemniej jednak wnioski wyprowadzone z dostrzeżonych zmian nie są logiczne. Opinia nie wyjaśnia dlaczego to zmiany dokonane na działce ewid. nr [...] nie spowodowały szkody na działce ewid. nr [...], a wręcz przyczyniły się do poprawy warunków. Biegły oparł się na wyjaśnieniach J.Z., poprzedniego właściciela działki ewid. nr [...]. Problem ten zdaje się również dostrzegać samorządowe kolegium odwoławcze, ponieważ w zaskarżonej decyzji wskazano na konieczność odpowiedniego zagospodarowania wód opadowych. Z powyższego wynika zatem, że problem z odprowadzaniem wód opadowych z działki ewid. nr [...] na działkę ewid. nr [...] istnieje i ma on związek z pracami budowlanymi prowadzonymi na działce ewid. nr [...]. Skoro tak jest, to w świetle zgromadzonego materiału dowodowego niewystarczające jest przeprowadzenie opinii rzeczoznawcy z zakresu hydrologii, ale również rzeczoznawcy z zakresu budownictwa, a to na okoliczność czy prace budowlane prowadzone na działce ewid. nr [...] nie spowodowały zmiany stosunków wodnych. Pomimo istnienia powyższego problemu dowód taki nie został przeprowadzony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty okazały się trafne. Nie ma to jednak znaczenia, gdyż w świetle przytoczonego art. 134 p.p.s.a. Sad bada legalność aktu bez związania zakresem skargi. Na wstępie należy jednakże zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 października 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do meritum sprawy, rozpocząć należy od przypomnienia, na czym polega jej istota, z pomocą dotychczasowego orzecznictwa sądów. Wobec identyczności redakcji aktualnego art. 234 p.w. oraz dawnego art. 29 p.w., zostaną przywołane także orzeczenia wydane na tle poprzedniego przepisu w tej materii, jako nadal aktualne. W świetle art. 234 p.w. ( a poprzednio art. 29 dawnego p.w.) w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody. Działaniami właściciela gruntu, powodującymi "zmiany stanu wody na gruncie" w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo wodne z 2001 r., były tylko takie działania, które ingerowały w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. W orzecznictwie wskazywano typowe przypadki działań, które mogą spowodować odnośną zmianę stanu wody na gruncie jak: zmiana naturalnego ukształtowania terenu, wykonanie robót budowlanych polegających np. na wybetonowaniu działki lub wzniesieniu murowanego ogrodzenia, wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA z dnia 13 lutego 2018 r. II SA/Kr 1589/17, LEX nr 2457402). Naruszenie stosunków wodnych należy rozumieć jako ingerencję w teren działki skutkującą zmianą zastanego stanu gospodarki wodnej na tym gruncie, np. ingerencją na skutek której nastąpiła zmiana kierunku czy też intensywności spływu wód z terenu działki, na której naruszenia dokonano na teren działek sąsiednich (wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 maja 2019 r. II SA/Kr 260/19, LEX nr 2675417 ). Niezbędną przesłanką do wydania nakazów przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, jest wystąpienie choćby minimalnej szkody już w dacie złożenie wniosku, najpóźniej do daty orzekania o powyższym przez organy administracji publicznej – por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. II OSK 498/16, LEX nr 2428637. Szkoda ta co do zasady musi być realna, a nie hipotetyczna. Jednakże szkodą jest także pogorszenie się warunków wodnych na gruncie, np. poprzez wystąpienie większej ilości wody tam, gdzie poprzednio było jej znacznie mniej. Dla wyjaśnienia istoty możliwej szkody, warto przytoczyć także wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 września 2009 r. II SA/Kr 953/09, LEX nr 602880: " Okoliczność, że szkoda w postaci większej nasiąkliwości gruntu przylegającego do budynku gospodarczego, a przez to przyczyniania się do większego jego zawilgocenia nie wynika tylko i wyłącznie z działania jednej osoby, lecz przyczyniły się do niej usytuowanie budynku gospodarczego oraz sposób zagospodarowania działki innej osoby, nie wyłącza zastosowania art. 29 p.w. Przepis ten wymaga bowiem jedynie ustalenia związku przyczynowego pomiędzy powstałą szkodą (jakichkolwiek rozmiarów i wartości), a zmianą stosunków wodnych na gruncie". W powyższym zakresie, a zatem co do ustalenia przez organy w sposób niebudzący wątpliwości, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, musi toczyć się postępowanie wyjaśniające organów. Niemniej należy zauważyć jeszcze jeden ważny element, który w zasadzie obligatoryjnie winien stanowić część tego postępowania; jest nim opinia biegłego. Jak to już powiedziano, zastosowanie przepisu art. 234 ust. 3 p.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie wspomnianego wyżej związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu ( por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 2983/20, LEX nr 3097695 ). Zauważyć bowiem należy, że "zastosowanie art. 29 ust. 3 p.w. ( obecnie art. 234 p.w. – przyp.mój) nie jest zależne od dokonania zmiany poziomu terenu z naruszeniem prawa, lecz od ustalenia zaistnienia niekorzystnych zmian stosunków wodnych wobec nieruchomości sąsiednich. Naruszenie stosunków wodnych nie zawsze zaś może przejawiać się w postaci widocznego zalewania wodą powierzchni terenu nieruchomości sąsiedniej, dlatego do ustalenia, czy doszło do naruszenia istniejących dotychczas stosunków wodnych może być wymagane uzyskanie opinii biegłego zwłaszcza wtedy, gdy zauważalny stan faktyczny na nieruchomości sąsiedniej przy istniejącej różnicy w poziomie terenu nieruchomości nie jest wystarczający do jednoznacznego wykazania, że obecny stan stosunków wodnych nie jest wynikiem zaistniałej różnicy w poziomie terenu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r IV SA/Wa 109/12,. LEX nr 1272536). Interesującym jest, że ostatnie cytowane orzeczenie jest dobrze dopasowane do realiów niniejszej sprawy. Albowiem nie ulega wątpliwości, że teren działki [...] znajduje się wyżej niż działki skarżącego nr [...] (spadek podłużny z południa na północ); ponadto, jak twierdzi sam skarżący, zalewanie nie zawsze jest widoczne. W sprawie została wykonana opinia biegłego w dziedzinie hydrologii, stosunków wodnych lub melioracji wodnych, M.A. /k.75-121/. Opinia stwierdza /k.99/, że istnieje dość duża różnica poziomów między działką nr [...] a [...], przy murku ogrodzeniowym, oraz że w kierunku działki nr [...] spływa woda opadowa i roztopowa z terenów powyżej działki nr [...] /k.100/. Natomiast nachylenie podłużne działki nr [...] jest w stronę północną, co powoduje, że woda opadowa i roztopowa spływająca na tę działkę spływa dalej w kierunku działki nr [...] i [...] na północ /k.98/. W północno – zachodnim narożniku ogrodzenia działki nr [...] jest nieszczelność, przez którą spływa z tej działki woda na działkę nr [...] /k.99, 97/ i w której było widać kałużę wody w czasie oględzin. Biegły dalej stwierdził, że w okresie sprzed zmian ( 2017r.) teren działki nr [...], mimo że naturalnie nachylony podłużnie w stronę działki nr [...], był niemal na równo z tą działką po stronie północnego ogrodzenia. Wówczas po działce nr [...] woda spływała w kierunku północnym i dopływając do północnego ogrodzenia zmieniała kierunek, płynęła w kierunku zachodnim wzdłuż ogrodzenia. W narożniku północno – zachodnim ogrodzenia przez istniejącą już wówczas nieszczelność w murku spływała na teren działki nr [...] /k.91/. Przyjmując za punkt wyjścia stan powyższy, biegły zidentyfikował 3 zmiany wpływające na stosunki wodne – wszystkie korzystne (lub obojętne) dla działki nr [...]. 1/ Pierwsza zmiana to wykonanie na działce nr [...] platformy ziemnej w bezpośrednim sąsiedztwie północnego ogrodzenia, zmniejszającej nachylenie działki niemal do zera. Według biegłego zmiana była obojętna dla działki nr [...], gdyż woda nadal uchodziła na nią przez nieszczelność w ogrodzeniu i dalej na zachód /k.90/. Korzystne natomiast było zastosowanie na platformie żwiru i gruzu ze względu na wchłanianie wody w materiał. 2/ Kolejna zmiana to wykonanie na działce nr [...] po stronie południowo – wschodniej budynku "studni" chłonnej zbierającej wodę z działki nr [...] oraz również w tym obszarze – instalacja rury, prawdopodobnie części układu drenażowego wokół budynku /k.98/. Zdaniem biegłego – również korzystna /k.89/. Biegły konkludował, że żadna z powyższych zmian nie spowodowała szkody na działce nr [...], których zresztą A.K. nie potrafiła wskazać. Wedle biegłego brak zbiorników szczelnych na wodę z dachu i odwodnienia terenu działki – nie powoduje pogorszenia się sytuacji hydrogeologicznej na działce nr [...]. Nadto rozwiązania na działce nr [...] ( biegły omyłkowo wskazał nr [...]) powodują zmniejszenie się ilości wody płynącej z działki ("studnia" i rura). Końcowo biegły stwierdził, że przyczyną nadmiernego okresowego nawodnienia działki nr [...] jest zaprzestanie upraw, a tym samym mniejsze wchłanianie wody na działce. Biegły zasugerował też, że rozszczelnienie murku mogło nastąpić przez świadome lub nieświadome ( traktor) działanie właścicieli działki nr [...]. Biegły wskazał, że organ powinien wydać decyzję odmawiającą nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub przywrócenia stanu poprzedniego. Organy powieliły stanowisko biegłego. W ocenie Sądu przedstawiona przez biegłego opinia, jakkolwiek objętościowo obszerna, w odniesieniu do istoty rzeczy wypowiada się nieco lakonicznie, a co za tym idzie, na chwilę obecną nie odpowiada na wszystkie wątpliwości. Niektóre z nich nie zostały również wyjaśnione przez organy. Pierwsza kwestia, która wymaga wyjaśnienia, to problem szkody na działce nr [...]. Biegły stwierdził w opinii, że A.K. w czasie trwania postępowania nie wskazała szkody. Tymczasem sam przytacza jej stwierdzenie /k.96/, że podczas opadów deszczu zamoknięta jest jej cała działka i nie można nic robić z powodu zalania; cała woda z działki sąsiedniej i z dachu leci na jej działkę. Należy zatem wyjaśnić, czy szkoda, o której mówi wymieniona, polega na tym, że działka obecnie jest bardziej zalewana niż poprzednio ( przed budową domu) i bardziej zamoknięta. Jeśli to jest szkoda skarżącego i poprzedniej właścicielki A.K., to należy zbadać, czy ma to związek z pracami budowlanymi na sąsiedniej działce. Wyjaśnić bowiem należy, że pojęcie szkody obejmuje też sytuację powiększenia się poziomu wód na danym terenie, zwiększenia podmokłości terenu. "Sam fakt pojawiania się wody stojącej tam, gdzie jej wcześniej nie było na działce, pozostający w związku przyczynowo-skutkowym ze zmianą stosunków wodnych na działce sąsiedniej, jest już szkodą. Naruszony jest bowiem w takim wypadku stan działki, w jakim była przed wspomnianą zmianą i jej funkcjonalność, co w konsekwencji powoduje uszczerbek majątkowy" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 maja 2017 r. II SA/Kr 244/17, LEX nr 2309932). Wymaga zatem wyjaśnienia, czy o takie rozumienie szkody chodziło inicjatorom postępowania, zwłaszcza, że we wniosku A.K. wskazała, że M.K. też odprowadza wodę na jej działkę (oprócz innych sąsiadów). W sytuacji ustalenia, że wystąpiła szkoda ( np. poprzez zwiększenie się stanu wody na działce), należy wyjaśnić problem nieszczelności /k.76/ w murku północno – zachodniego rogu ogrodzenia działki nr [...], przez który woda wydostaje się na działkę nr [...]. Biegły przyjął ten stan faktyczny jako punkt wyjściowy sprzed zmian. W opinii biegły pisze /k.97 akt adm./, że w dniu oględzin mimo że nie padało, była tam kałuża wody, co świadczy o tym, że podczas dużego deszczu na teren działki nr [...] spływa prawdopodobnie duży strumień wody. Przyczyny tego "rozszczelnienia" biegły wskazuje różne –koszenie trawy na działce nr [...] kosiarką sprzęgniętą z traktorem, lub świadome działanie właścicieli działki nr [...] co do obniżenia działki, co spowodowało rozszczelnienie /k.91 i 88/. Biegły w opinii przytacza też oświadczenia stron na oględzinach /k.95-96/. Trzeba jasno powiedzieć, że nie wynikają z nich wnioski co do przyczyn powstania rozszczelnienia w murku, z wyjątkiem stwierdzenia M.K., że A.K. podkopywała murek. Jednakże fakty są takie, że przez dziurę w ogrodzeniu woda wylewa się na sąsiednią działkę, zaś biegły uznaje to jako stan wyjściowy do opisywania dalszych zmian. Tymczasem zgodnie z art. 234 ust. 1 i 2 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W sprawie nie wyjaśniono, jak wyglądało odprowadzenie wód z działki nr [...] przed powstaniem tej nieszczelności i kto za nią odpowiada. Przypomnieć należy, że M.K. wskazał /k.95/, że ogrodzenie było w miarę szczelne, murek nie przepuszczał wody, która spływała na zachód, a nie na teren działki nr [...]. Należy zatem wyjaśnić, w drodze postępowania dowodowego, kto jest odpowiedzialny za nieszczelność w murku, a to w związku z zakazem kierowania wód na grunty sąsiednie oraz z zakazem zmiany kierunku i natężenia wód opadowych. Wymaga zaznaczenia, że opinia może, a wręcz powinna opierać się na materiale dowodowym sprawy, ale nie może tego materiału zastępować, tak jak biegły nie może zastępować organu w jego czynnościach. Do organu zatem należy przesłuchanie świadków czy stron, w ramach wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego. W tym wypadku organ winien wyjaśnić, jak to się stało, że przez "nieszczelność wylewa się woda z działki nr [...] o większym natężeniu i spływa na działkę skarżącej". Przyjęcie, że jest to stan wyjściowy, mogłoby bowiem nastąpić tylko w wyniku jednoznacznego ustalenia, że taki stan jest stanem legalnym. Wydaje się, że jest to trudne w sytuacji, gdy obowiązuje zakaz odprowadzania wód na grunty sąsiednie, a właściciel ma obowiązek usuwać zmiany w odpływie wody na jego gruncie powstające nawet z przypadku lub wskutek działania osób trzecich. Kolejną kwestią jest brak wyjaśnienia okoliczności związanych z budową domu. Biegły wskazał /k.90/, że wykonanie platformy ziemnej na działce nr [...] i przykrycie jej żwirem, było obojętne lub zadziałało korzystnie na stosunki wodne ( wypłaszczenie i wchłanianie). Biegły nie wypowiedział się co do tego, że platforma spowodowała podniesienie poziomu działki w stosunku do działki nr [...], niemniej wskazywał, że woda spływa nadal wzdłuż ogrodzenia północnego do rogu ze wspomnianą nieszczelnością i dalej na działkę nr [...]. Natomiast w stosunku do opisanego stanu z platformą – biegły nie wskazał, czy i jaki wpływ na stosunki wodne miało następnie wybudowanie domu. Jest to o tyle istotne, gdyż jak wynika choćby ze zdjęć dołączonych do opinii /k.82/, dom zajmuje znaczną powierzchnię działki, podobnie jak zaprojektowane utwardzenie przed domem, które być może zostało już także wykonane /k.81, 84/. Innymi słowy, jeśli wypłaszczenie było obojętne, a nawiezienie żwirem korzystne, to wybudowanie budynku i ( prawdopodobnie) utwardzenie części terenu mogło te korzyści w zasadzie wyeliminować. Ten etap został jednak w opinii całkowicie przemilczany. Ostatnią sprawą jest kwestia istniejącego odwodnienia budynku na działce nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że w projekcie budowlanym zostały przewidziane szczelne zbiorniki retencyjne, które miały zbierać wodę opadową. W czasie oględzin woda była odprowadzana z rynien do rur spuszczonych na teren zielony, z każdej strony domu. Jednak niezrozumiała jest sytuacja z rynną od strony narożnika północno – wschodniego. Biegły pisze, że woda z tej rynny jest odprowadzana wężem podpiętym do tej rynny w sąsiedztwie środka zachodniej ściany budynku. Jest to nielogiczne, dlatego że na środek skarpy zachodniej jest odprowadzana woda z rynny w północno – zachodnim narożniku /k.98/. Ponadto ze zdjęć ( jakkolwiek nieopisanych) wynika, że z tego narożnika ( północno – wschodniego) wąż przeciągnięty jest na stronę wschodnią, czyli w stronę wejścia do budynku /k.78/. Jakkolwiek akurat wylotu tego węża biegły nie uwidocznił na zdjęciach, to powstaje pytanie, czy rzeczywiście jest to jego stała pozycja ( w stronę wejścia, na terenie utwardzonym – zdj. Nr 15), czy też kierowany jest w istocie na posesję skarżącego. Biegły stwierdził, że brak wymaganych projektem zbiorników retencyjnych nie powoduje pogorszenia się sytuacji hydrogeologicznej na działce nr [...] /k.88/. Zdaniem Sądu ten kategoryczny wniosek wymaga uprzedniego wyjaśnienia, czy 1/ podniesienie poziomu działki nr [...] 2/ częściowe utwardzenie terenu i wybudowanie budynku łącznie, wraz z elementami drenażu od strony południowej, zmieniły na niekorzyść, czy też nie, stosunki wodne. W następnej kolejności wyjaśnić należy, czy ma czy nie ma miejsca odprowadzanie wód na stronę działki nr [...], choćby poprzez rynnę w narożniku północno – wschodnim. Jest oczywistym, że zastosowanie szczelnych zbiorników niweluje ilość wody opadowej, która nie jest odprowadzana na grunt, a zatem nie zalewa sąsiadów. Końcowo wyjaśnić należy, że poruszona ostatnia kwestia nie leży w zakresie działania organów nadzoru budowlanego. Warto przytoczyć tutaj stanowisko orzecznictwa. "To, że zmiana stosunków wodnych związana jest z budową nie oznacza automatycznie, że organ nadzoru budowlanego staje się z tego powodu właściwy w zakresie badania zmiany stanu wody na gruncie i jego szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2017 r. II SA/Kr 1525/16, LEX nr 2279291). NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r. II OSK 1869/17, LEX nr 2450466 wskazał, że procedura z art. 29 p.w. ( obecnie 234 p.w.) jest niezależna od procedur prawnobudowlanych. Również WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r. II SA/Sz 570/19, LEX nr 2721340 wskazał, że "W wypadku zmiany stanu wody na gruncie zastosowanie ma art. 234 ust. 3 p.w., który wskazuje organ właściwy do wydania decyzji w takim przypadku, jednak organem tym w żadnym razie nie może być organ nadzoru budowlanego". W świetle powyższego należy rozstrzygnąć kwestię wpływu zmian na działce nr [...] na stosunki wodne niezależnie od ewentualnych działań organu nadzoru budowlanego. W tym celu, zgodnie z tym, co wyżej powiedziano, należy wyjaśnić ostatecznie kwestię szkody, a w razie ustalenia, że taka szkoda występuje, ustalić, czy zmiany na działce nr [...] mają związek z tą szkodą, mając na uwadze powyższe wskazania. Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia przepisów procesowych, a to art. 7, 77 i 80 k.p.a., a zatem niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. 1028.265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 300 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 480 zł.