II SA/Kr 541/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. R., J. B., B. B., U. K. i D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 marca 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: przywrócić skarżącym termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stosownie do przepisu 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. – do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2019 r. (k. 27), doręczonym pełnomocnikowi skarżacych w dniu 12 czerwca 2019 r. (k. 33) wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 4 odpisów skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 24 czerwca 2019 r. (data nadania przesyłki poleconej) skarżący, działający przez pełnomocnika, przedłożyli 4 odpisy skargi, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W pierwszej kolejności zakwestionowano prawidłowość wezwania o dodatkowe odpisu skargi podnosząc, że brak jest wskazania stron, dla których mają być przeznaczone. Dodatkowych stron w sprawie nie wymienia zaskarżona decyzja administracyjna. Dalej pełnomocnik skarżących wniósł o prawidłowe doręczenie wezwania, względnie przyjęcie że do doręczenia doszło z datą faktycznego odbioru pisma 21 czerwca 2019 r. Następnie pełnomocnik skarżących zaznaczył, że wezwanie do uzupełnienia braków nie zostało doręczone jemu jako osobie uprawnionej do odbioru korespondencji w siedzibie jego przedsiębiorstwa (kancelarii), a dopiero dnia 21 czerwca 2019 roku odebrana wcześniej korespondencja przez osobę nieuprawnioną, została mu przekazana. Pełnomocnik zaznaczył, że prowadzi jednoosobowo kancelarię indywidualną, nie posiada pracowników, współpracowników działających w ramach umów cywilnoprawnych, praktykantów ani aplikantów na praktykach lub patronatach. W biurowcu przy ul. [...] w K. znajduje się 13 firm, w tym dwa biura rachunkowe, biuro projektów, firma konsultingowa i kancelaria. Z uwagi na nieobecność pełnomocnika w siedzibie kancelarii w okresie 10-21 lipca 2019 r., w związku z leczeniem szpitalnym bliskiego członka rodziny, nie dokonywał osobistego odbioru korespondencji, a została ona wydana omyłkowo bez awizowania. W dniach 18, 19 i 21 czerwca 2019 r. w związku chorobą członka rodziny pełnomocnik nie wykonywał czynności zawodowych, pozostawiając korespondencję do awizowania. W zakresie uprawdopodobnienia niezawinionej przyczyny braku uzupełnienia braków w terminie 7 dni od odbioru przez osobę nieuprawnioną wniesiono o przesłuchanie M. N. na okoliczności wyżej wskazane - na adres Biuro Rachunkowe [...], ul. [...]. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z zaskarżoną decyzją stronami postępowania administracyjnego były jeszcze inne podmioty, oprócz tych, którzy wnieśli skargę, tj: Z. R., C. O., J. R. i Gmina Miasta K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta [...] (obeny właściciel objętej postępowaniem nieruchomości). Wezwanie o 4 odpisy skargi było więc prawidłowe. Z kolei te argumenty pisma z dnia 24 czerwca 2019 r., które odnoszą się do wadliwości postępowania administracyjnego nie mogą na obecnym etapie postępowania być przedmiotem rozważań Sądu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 t.j.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma charakter wyjątkowy i uzależnione zostało przez ustawodawcę od kumulatywnego spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, a jednocześnie niewystępowania przesłanek negatywnych. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanki pozwalającej na przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można bowiem mówić dopiero wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że jako przyczynę uchybienia terminu pełnomocnik skarżących wskazuje fakt omyłkowego odebrania przesyłki z WSA zawierającej wezwanie o uzupełnienie braków formalnych przez inną nieuprawnioną osobę, podczas gdy pełnomocnik był nieobecny z powodu choroby członka rodziny i jego zamiarem było nieodbieranie przesyłek w tych dniach, a dopiero po powrocie. Pełnomocnik skarżących dołączył dokumentację medyczną, z której wynika, że jego matka w dniach od 10 do 21 czerwca 2019 r. przebywała w szpitalu. Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez dołączenie jej 4 odpisów została przesłana na adres kancelarii pełnomocnika. W dniu 12 czerwca 2019 r. M. N. odebrała przesyłkę, przy czym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono, że doręczenie nastąpiło "upoważnionemu pracownikowi". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 października 2014 r., sygn. I FZ 394/14 (LEX nr 1517812) w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Skoro przesyłka sądowa została odebrana przez osobę podającą się za pracownika adresata, to należy uznać, że została ona doręczona w sposób prawidłowy i skuteczny wobec pełnomocnika skarżących. Termin uzupełnienia braków formalnych minął, więc bezskutecznie 19 czerwca 2019 r. Według treści wniosku przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 21 czerwca 2019 r., kiedy to pełnomocnik faktycznie odebrał przesyłkę. Wniosek o przywrócenie terminu wraz z dokonaniem spóźnionej czynności złożono 24 czerwca 2019 r., a zatem w terminie 7 dni od ustania przyczyny opóźnienia. Jednakże w ocenie Sądu fakt poważnej choroby najbliższego członka rodziny pełnomocnika usprawiedliwiał kilkudniowe przekroczenie terminu. Trzeba podkreślić, że przedłożona dokumentacja medyczna potwierdza okoliczności wskazywane we wniosku o przywrócenie terminu, przede wszystkim zaś wypis ze szpitala matki pełnomocnika w dniu 21 czerwca 2019 r. (w piątek). Tego dnia pełnomocnik zapoznał się z wezwaniem i już w poniedziałek 24 czerwca 2019 r. dokonał uzupełnienia braków formalnych. W świetle powyższego należało przywrócić skarżącym termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, przyjmując, że poważna choroba i hospitalizacja matki ich pełnomocnika stanowi niezawinioną przyczynę uchybienia terminu – na podstawie art. 86 i 87 p.p.p.s.a.