II SA/Kr 542/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Niecikowski Sędziowie: AWSA Janusz Kasprzycki WSA Piotr Głowacki (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny technicznej i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Kr 542/04. Uzasadnienie. Postanowieniem z [...].2004r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] w sprawie dotyczącej szczelności płyty do składowania obornika na działce stanowiącej własność A. P. i M. P. w [...] działając w oparciu o art.80 ust. 1 pkt 1, 83 ust. 1, 81 ust. 1 pkt 1 "a" i art. 81 "c" ust. 2 i 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane zobowiązał w/w właścicieli do dostarczenia oceny technicznej szczelności przedmiotowej płyty i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej zabudowań gospodarczych na terenie działki Powyższe postanowienie motywowane było uzasadnionymi wątpliwościami co do szczelności płyty pod obornik i potrzebą zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Na skutek zażalenia M. D. - inicjatorki niniejszego postępowania - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 15.03.2004 r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Zdaniem organu drugiej instancji stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 81 "c" ust. 2 i 3 powołanej ustawy nie upoważnia organu nadzoru budowlanego do nakładania obowiązku dostarczania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Ponadto organ pierwszej instancji nie uczynił zadość wymogom art. 7 i 77 k.p.a., nie dokonując ustaleń, czy przedmiotowy gnojownik jest legalny, a ustalenie to ma wpływ na dalszy tok postępowania .Zobowiązanie do przedłożenia oceny technicznej było co najmniej przedwczesne, gdyż nie rozstrzygnięto, czy organ ma obowiązek badać zgodność usytuowania obiektów z przepisami wykonawczymi do ustawy Prawo budowlane i jakie przepisy mają w sprawie zastosowanie. Z kolei żądanie dostarczenia inwentaryzacji geodezyjnej byłoby uzasadnione, gdyby mogła ona potwierdzić prawidłowość lokalizacji obiektów posadowionych na przedmiotowej działce. W skardze na powyższą decyzję M. D. zarzuciła, iż urządzone przez inwestorów gnojowisko stwarza zagrożenie zarówno dla jej zdrowia jak i dla stanu środowiska, a ponadto posadowione jest ono na tej części nieruchomości, która stanowi jej własność. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi, powołując się na argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania A. P. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem t.j. legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracyjnego ( art. 3 ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Orzekanie w myśl art.135 powołanej ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, a także zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, tudzież przebieg postępowania przed organami administracji publicznej - skargę uznać należy za uzasadnioną, aczkolwiek z innych przyczyn, niż powoływane przez skarżącą. Art. 138 § 1 pkt 2 in fine oraz art.138 § 2 i 3 k.p.a. przewidują dwa zasadnicze rozstrzygnięcia kasacyjne organu odwoławczego; są nimi: rozstrzygnięcie kasacyjne typowe, czyli kończące rozpatrzenie sprawy i rozstrzygnięcie powodujące przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Istota pierwszego z nich polega na tym, że organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji ograniczając się jedynie do wyeliminowania tej decyzji. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego; ograniczenie wypływa właśnie z kryterium umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego. Art. 138 § 1 pkt 2 in fine stanowi expressis verbis o umorzeniu postępowania I instancji, wyłączona jest zatem możliwość wydania decyzji odwoławczej ograniczonej tylko do orzeczenia o bycie prawnym decyzji organu pierwszej instancji bez ustosunkowania się do sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. Umorzenie postępowania I instancji to właśnie ostateczne zamknięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zatem wykładnia art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w kierunku uznania, że daje on podstawy tylko do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest wykładnią contra legem. Takie też stanowisko zajął NSA w wyroku z 13.10.1983 r., SA/Kr 706/83: " zgodnie z art.138 k.p.a. organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji pierwszej instancji jest nieważna." Tymczasem kontestowane przez skarżącą rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zredagowane zostało jako "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości" bez dalszych wskazań co do losów postępowania pierwszoinstancyjnego. Z tak sformułowanego orzeczenia nie wynika zatem, czy organ odwoławczy dostrzega przesłanki do bezprzedmiotowości tego postępowania, czy też postępowanie nadal ma się toczyć przed organem I instancji. Wprawdzie z uzasadnienia rozstrzygnięcia intencja przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie budzi wątpliwości - nie zmienia to jednak oceny, że rozstrzygnięcie to narusza powołane wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o p. p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.