II SA/Kr 543/11

WyrokWSA w Krakowie2011-05-18

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w postępowaniu, w którym stroną była osoba zmarła przed wszczęciem tego postępowania, jest wadliwa i powinna zostać uchylona?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana w postępowaniu, w którym stroną była osoba zmarła przed jego wszczęciem, jest dotknięta wadą skutkującą wznowieniem postępowania administracyjnego. Brak udziału strony w postępowaniu jest podstawą do uchylenia decyzji organów obu instancji w celu przeprowadzenia ponownego postępowania z udziałem następców prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy budynku hotelowego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. braku ekspertyzy górniczo-geologicznej, wadliwości doręczenia decyzji oraz braku udziału w postępowaniu uzgodnieniowym. W toku postępowania sądowego ustalono, że jedna ze stron postępowania administracyjnego, F. C., zmarła przed jego wszczęciem, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 marca 2003r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia 28 listopada 2002 r. Burmistrz Miasta Z. działając na podstawie art. 39 ust 1 i 2, art. 40, ust. 1, 3 i 4, art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. Nr 89 poz. 415 2 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9 poz. 26 z 1980 r. ze zm.) - ustalił na wniosek dyrektora Regionu Południowo-Wschodniego Funduszu Wczasów Pracowniczych (FWP) w K. warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku hotelowego, na działkach nr "1", "2" i "3" obręb [...], położonych w Z., w rejonie ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Miasto Z. posiada miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr VII/42/94 Rady Gminy Tatrzańskiej z dnia 17 listopada 1994 r. Z uwagi na to, że projektowana inwestycja zlokalizowana jest w podstawowej strefie wartości kulturowych, postanowieniem z dnia 5 lutego 1999 r. uzyskano akceptację [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. dla przedmiotowej inwestycji. Z kolei postanowieniem z dnia 20 listopada 2011 r. uzyskano akceptację Okręgowego Urzędu Górniczego w K.. Stwierdzono także, że niniejsza decyzja nie jest sprzeczna z ustaleniami w/w planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołania o tożsamej treści od powyższej decyzji wnieśli A. F. i B. J. podnosząc, że decyzja została wydana bez wymaganej prawem ekspertyzy górniczo-geologicznej, pomimo tego, że planowana inwestycja położona ma być na terenach kopalnianych i bagiennych, na których przeprowadzenie jakichkolwiek prac może stwarzać zagrożenie dla środowiska naturalnego jak i osób trzecich. Wskazano także na naruszenie art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym bowiem w decyzji nie określono sposobu odprowadzenia wód opadowych oraz nie wskazano lokalizacji studzienek kanalizacyjnych mimo obowiązku określenia warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej. Naruszony został także art. 42 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy, gdyż nieruchomość, na której ma być zrealizowana inwestycja wywłaszczona została z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w odwołaniu wskazano, że nigdy nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Celem takim mógł być bowiem cel użyteczności publicznej, obrony państwa lub cele określone w zatwierdzonych planach gospodarczych. Wywłaszczenie na cel budowy ośrodka wypoczynkowego jest celem typowo komercyjnym. Ponadto decyzję doręczono stronom bez załącznika graficznego, co jest niezgodne z przepisem art. 107 k.p.a. Decyzją z dnia 28 marca 2003 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 40 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 póz. 139 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec zgodności wniosku z obowiązującym planem miejscowym, w myśl przepisu art. 43 powołanej ustawy, nie mógł odmówić ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W pkt 1 decyzji oraz w jej uzasadnieniu wskazano na położenie działek objętych wnioskiem w terenie usług turystyki "2 UT", co stanowi niespornie o zgodności decyzji z planem miejscowym i przeznaczeniem terenu w tym planie określonym. Zaznaczono, że teren objęty wnioskiem położony jest w granicach terenu górniczego ochrony złoża wód termalnych i w związku z tym wydanie decyzji zostało poprzedzone uzyskaniem, w myśl przepisu art. 40 ust. 4 pkt 6 ustawy, uzgodnienia Okręgowego Urzędu Górniczego w K.. Ponadto zgodnie z przepisami prawa budowlanego, każda inwestycja wymagająca pozwolenia na budowę, podlega obowiązkowi wyprzedzającego takie pozwolenie opracowania tzw. opinii geotechnicznej. Plan miejscowy i akta sprawy nie potwierdzają tezy skarżących, jakoby rejon ośrodka "[...]" był położony na terenach pokopalnianych i bagiennych. Decyzja ustala także warunek odprowadzenia wód opadowych według obowiązujących w tej mierze przepisów szczególnych, natomiast szczegółowe rozwiązania techniczne, w tym także system studzienek kanalizacyjnych, nie należą do materii rozstrzygnięć podejmowanych na etapie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Problemy te będą rozpoznane i rozstrzygnięte w fazie sporządzania projektu budowlanego i projektu zagospodarowania działki. Organ odwoławczy uznał natomiast, że rację mają skarżący zarzucając, że doręczenie decyzji nastąpiło bez załącznika graficznego. Powyższe stanowi istotne uchybienie przepisom art. 107 § 2 i art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy. Jednakże uchybie to, zdaniem organu odwoławczego, nie jest wystarczającym powodem do wzruszenia decyzji organu l instancji. Bez związku ze sprawą pozostają natomiast zarzuty dotyczące wywłaszczenia działek na rzecz Funduszu Wczasów Pracowniczych, a nie Skarbu Państwa i niezrealizowania w związku z tym celu wywłaszczenia. Skargę na decyzję ta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła B. J. podnosząc, że z jednej strony organ odwoławczy przyznaje rację jej zarzutowi, że doręczenie decyzji bez załączników stanowi rażące i istotne uchybienie przepisom art. 107 § 2 i art. 109 § 2 k.p.a., a równocześnie wskazuje, że nie jest to wystarczającym powodem do wzruszenia decyzji. Skarżąca podniosła, że załącznik graficzny stanowi integralną i istotną część decyzji, tak samo jak rodzaj inwestycji, oznaczenie organu, czy podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Brak załącznika graficznego powoduje, że decyzja dotknięta jest wadą, stanowiącą rażące naruszenie prawa, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Ponadto skoro załącznik graficzny stanowi integralną część decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu to nie można poprzestać na możliwości zapoznania się z nim w określonym miejscu. Organ ma obowiązek doręczyć całą decyzję tj. z jej integralną częścią w postaci załącznika. Ponadto skarżąca podniosła, że jako stronie postępowania nigdy nie zostało jej doręczone postanowienie Urzędu Górniczego w K.. Tym samym bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu i nie mogła zaskarżyć postanowienia uzgadniającego warunki zabudowy, co stanowi przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, postanowieniem sądu z dnia 28 listopada 2008 r. postępowanie sądowe w rozpoznawanej sprawie zostało zawieszone z uwagi na śmierć uczestniczki postępowania F. C.. Z nadesłanego w dniu 1 grudnia 2010 r. odpisu zupełnego aktu zgonu F. C. wynika, iż zmarła ona w dniu 24 grudnia 1992 r. W związku z ustaleniem, iż śmierć uczestnika nastąpiła przed wszczęciem postępowania sądowego, postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało podjęte. Ujawniona w sprawie okoliczność (śmierć F. C.) ma jednak duże znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Okolicznością bezsporną bowiem jest, że kwestionowana decyzja (jak i decyzja ją poprzedzająca) została wydana w postępowaniu gdzie jako strona była traktowana nieżyjąca F. C.. Osoba ta zmarła przed wszczęciem postępowania administracyjnego (wszczęcie postępowania nastąpiło w 2002 roku, natomiast F. C. zmarła w 1992 roku. Z tej też przyczyny L. G. nie mógł przysługiwać przymiot strony w toczącym się postępowaniu, bowiem z chwilą śmierci utraciła ona zdolność prawną, a w konsekwencji zdolność procesową. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd uchyli zaskarżoną decyzję, jeżeli w wyniku rozpoznania sprawy ustali, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przyczyny wznowienia postępowania określone zostały w art. 145 k.p.a. Zgodnie z § 1 pkt 4 tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Mając na uwadze dyspozycję powołanego przepisu i stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu dotkniętym wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkującą wznowieniem postępowania. Wskazać przy tym należy, że naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawą do żądania wznowienia postępowania przez następców prawnych, niezależnie od tego, czy naruszenie to miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Stwierdzając brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest uchylenie decyzji organów administracji obu instancji, celem przeprowadzenia ponownego postępowania z zachowaniem wymogów formalnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zatem ustalić i zawiadomić następców prawych zmarłych uczestników postępowania i kontynuować postępowanie z ich udziałem. Kończąc rozważania dodać należy, że z uwagi na okoliczność powodującą uwzględnienie skargi, przedwczesne jest wyrażanie przez sąd stanowiska co do meritum rozstrzygnięcia, albowiem poglądami tymi organ byłby związany, natomiast wyrażone byłyby one w sytuacji kiedy w postępowaniu nie biorą udziału wszystkie strony. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło