II SA/Kr 543/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 543/16 w sprawie ze skargi S.Ć. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 543/16 oddalił skargę S. Ć. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Skarżący pismem z dnia 25 października 2016 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zarządzeniem sędziego z dnia 28 października 2016 r. poinformowano skarżącego, iż zgodnie z pouczeniem, które Sąd wystosował do skarżącego na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. po wydaniu wyroku, wniosek o uzasadnienie wyroku winien był złożyć w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku, a jego niezgłoszenie w tym terminie spowoduje utratę prawa do złożenia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, skarżący pismem z dnia 8 listopada 2016 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 3 listopada 2016 r. Podkreślił, że z przyczyn niezawinionych przez siebie takiego wniosku nie złożył, pomimo uczestniczenia na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. Wskazał, że niewłaściwie zrozumiał pouczenie udzielonemu mu przez Sąd. Wyjaśnił, że jeszcze kilka dni po rozprawie nie był w stanie dojść do siebie, ponieważ samo uczestniczenie w rozprawie i przedmiot postępowania silnie oddziaływują na jego stan zdrowia. Wyjaśnił, że co prawda utkwiło mu w pamięci pouczenie o dochowaniu terminu 7 dni, jednak zrozumiał je w kontekście złożenia dalszej odpowiedzi w sprawie. W związku z powyższym pismem z dnia 25 października 2016 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, będąc w przekonaniu, że dochował termin zgodnie z pouczeniem Sądu. Nie potrafi pogodzić się z faktem, że w taki sposób zrozumiał pouczenie Sądu. Ponadto coraz częściej z racji wieku i pogarszającego się stanu zdrowia jego zdolności psychofizyczne ulegają znacznemu ograniczeniu przez co błędnie odczytuje kierowane do niego komunikaty innych osób. Podkreślił również, że chciałby zapoznać się z motywami rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie orzeczenia. Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2016 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku z dnia 8 listopada 2016 r. poprzez złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku - w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.). W zakreślonym terminie skarżący w dniu 1 grudnia 2016 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Następnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 20 grudnia 2016 r., skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 grudnia 2016 r., z którego wynika, że jest w stałym leczeniu od wielu lat. Liczne przewlekłe schorzenia oraz wiek determinują jego obecny stan zdrowia. Ponadto ma duże trudności w poruszaniu się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zasługuje na uwzględnienie. Instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od ww. zasady przewiduje art. 86 § 1 P.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt. OZ 809/2004). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Dodatkowo zauważyć należy, że przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). W ocenie Sądu w świetle powyższych rozważań, skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a okoliczności podniesione we wniosku skarżącego wskazują na spełnienie przesłanek określonych w art. 86 ww. ustawy. Dodatkowo należy mieć również na uwadze, że skarżący podjął intensywne działania mające na celu odwrócenie niekorzystnej dla niego sytuacji procesowej, a jedynie splot niepomyślnych dla niego okoliczności, spowodował, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został wniesiony po terminie. Aktywność skarżącego przemawia za przyjęciem, że mimo stosowanej w prawie zasady ignorantia iuris nocet w tej konkretnej sprawie, działanie tej zasady powinno podlegać wyłączeniu. Nie może bowiem ponosić winy w spóźnieniu dokonania czynności procesowej strona, która bardzo aktywnie próbuje działać procesowo, a jej czynności są nieskuteczne tylko dlatego, że nie wybiera właściwej formy działania, gdyż z uwagi na wiek (91 lat) nie pojmuje znaczenia kierowanych do niej pouczeń. Skarżący wnosząc pismo z dnia 25 października 2016 r. w terminie otwartym do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia był przekonany, że pouczenie o dochowaniu terminu 7 dni dotyczy "złożenia dalszej odpowiedzi w sprawie’’. W tym zatem konkretnym przypadku z uwagi na wiek i stan zdrowia nie sposób przypisać stronie winy w zaistniałym spóźnieniu, a to powoduje, że jego wniosek o przywrócenie terminu należy ocenić jako uprawdopodobniony w stopniu uzasadniającym przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.