II SA/Kr 544/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziają po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I.T etc od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z dnia o zwolnieniu skarżących od wpisu sądowego w 1/2 części i oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi I.T etc. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia w przedmiocie zwolnienia z zakazów wynikających z ustawy prawo wodne dotyczących prowadzenia wykopów postanawia: 1. zwolnić skarżących od wpisu sądowego od skargi w 1/2 części, 2. w pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ........ zwolnił skarżących I.T. i M.T. od wpisu sądowego w połowie i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części. Od tego postanowienia sprzeciw wnieśli I.T. i M.T. domagając się przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podnieśli, że ich miesięczny dochód wynosi brutto 1.927,36 zł (netto 1.786,09 zł), na co składa się świadczenie emerytalne I.T. w kwocie 597,46 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym 153,19 zł oraz świadczenie emerytalne jej syna M.T. w kwocie 1.329,90 zł. Kwoty te nie pozwalają na robienie jakichkolwiek oszczędności wystarczając jedynie na skromne utrzymanie. Posiadana przez skarżących nieruchomość nie przynosi dochodu. Z powodu wieku i stanu zdrowia nie mogą uprawiać działki rolnej, nikt nie chciał jej wydzierżawić. Niewielka kwota uzyskiwana przez skarżącą z nieruchomości przy ul.........jest przez nią zużywana na bieżące wydatki. Skomplikowany pod względem prawnym charakter sprawy przemawia również za ustanowieniem dla skarżących adwokata z urzędu. Na wezwanie Sądu skarżący złożyli dodatkowe oświadczenia o stanie majątkowym. I.T. wyjaśniła, że posiada udział 18/50 części we współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem wielomieszkaniowym przy ul.........w .......... Obecnie toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności tego budynku. Skarżąca nie ma klucza do drzwi wejściowych, zarządca sądowy uniemożliwia jej jakiekolwiek korzystanie z nieruchomości. Co roku jednorazowo zarządca przekazuje skarżącej kwotę około 6.000 zł, co pozwala jej na spłacenie długów i zakup lekarstw, gdyż emerytura jest zbyt niska by pokryć wszystkie potrzebne wydatki. I.T. jest również współwłaścicielem w 1/3 części działki rolnej i sadu o pow. 0,9766 ha, z której nie uzyskuje żadnego dochodu. Działka leży odłogiem, gdyż nie udało się jej wydzierżawić, a skarżąca nie może jej uprawiać osobiście ze względu na podeszły wiek i zły stan zdrowia. Skarżąca była najemcą mieszkania przy .........., jednak pod pretekstem remontu została z niego wykwaterowana do obecnie zajmowanego lokalu. Mieszkanie to nie posiada WC ani łazienki, jest jedynie zimna woda. Skarżąca nie zawierała umowy najmu tego lokalu. Skarżący M.T. wyjaśnił, że jest współwłaścicielem w 1/3 części działki rolnej i sadu, który nie przynosi żadnych dochodów. Pozostali współwłaściciele to jego mam i brat. Żadnego innego majątku nie posiada. Wniosek I.T. i M.T. dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270). Może być ono przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Innymi słowy instytucja prawa pomocy przeznaczona jest dla ludzi skrajnie ubogich, których nie stać na nic, a co dopiero wniesienie opłaty sądowej. Nie przyznanie osobom ubogim prawa pomocy może uniemożliwić im obronę przed sądem swoich uzasadnionych interesów. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Skarżący nie są osobami majętnymi, jednakże w ocenie Sądu nie można uznać, że nie stać ich na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Każde ze skarżących uzyskuje stały miesięczny dochód - łącznie 1.927,36 zł. Ponadto I.T. otrzymuje 6.000 zł rocznie z tytułu współwłasności w nieruchomości przy ul......... w ......... Słusznie skarżący podnoszą, że sam fakt posiadania nieruchomości nie wyklucza zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego też częściowo uwzględniono wniosek o przyznanie prawa pomocy. Trzeba jednak podkreślić, że otrzymywana przez skarżącą kwota wielokrotnie przekracza wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem uiszczenie połowy wpisu nie będzie stanowiło nadmiernego obciążenia budżetu rodziny skarżących. Skomplikowany charakter sprawy nie ma wpływu na rozpatrzenie wniosku o przyznanie adwokata z urzędu. Oczywista bezzasadność skargi może skutkować odmową przyznania prawa pomocy (art. 247 p.p.s.a.), w pozostałych wypadkach jedynym kryterium przyznania prawa pomocy jest sytuacja majątkowa wnioskodawcy. W ocenie Sądu opisana wyżej sytuacja majątkowa uzasadnia przyjęcie, że skarżący zasługują jedynie na częściowe zwolnienie od kosztów tj. zwolnienie od połowy wpisu od skargi. Dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie powołanego wyżej przepisu oraz art. 243, art. 260 w zw. z art. 151 i 166 p.p.s.a.