II SA/Kr 545/09

WyrokWSA w Krakowie2009-12-18

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Krystyna Daniel, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalająca opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i zobowiązująca do zabudowy nieruchomości może być skierowana do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego od spółki, która pierwotnie nabyła to prawo z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została prawidłowo skierowana do K.G. i S.G., którzy nabyli prawo użytkowania wieczystego od spółki PT "A." Sp. z o.o. Nabycie to nastąpiło w drodze umowy notarialnej, w której skarżący przejęli wszelkie zobowiązania obciążające zbywcę w stosunku do Gminy M. Sąd podkreślił, że nabycie prawa użytkowania wieczystego i własności budynków z mocy prawa miało charakter odpłatny, a wierzytelności z tego tytułu obciążają aktualnych nabywców, nawet jeśli budynek uległ zniszczeniu przed ostatecznym ustaleniem tych wierzytelności. Skierowanie decyzji do obecnych użytkowników wieczystych jest uzasadnione, aby chronić interesy Gminy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.G. i S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 listopada 2008 r., która ustaliła opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i zobowiązała do jej zabudowy. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie w postępowaniu udziału Przedsiębiorstwa Turystycznego "A." Sp. z o.o. jako strony. Spółka ta pierwotnie nabyła prawo użytkowania wieczystego z mocy prawa, a następnie zbyła je na rzecz skarżących. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Barbara Pasternak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. G. i S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości . skargę oddala. Zarząd Miejski w M. decyzją z [...] czerwca 1996 r. wydaną na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 2 ustawy z 29.09. 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 79, póz. 464 ze zm.) oraz art. 35 ust. 2 pkt 1 ustawy z 29. 04. 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, póz. 127 ze zm.) odmówił stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. w S. prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 położonych w M. i orzekł o wygaszeniu zarządu wyżej wymienionej spółki nad tymi działkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (jak napisano w decyzji "na skutek odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez K.G. i S.G. ") decyzją z [...] listopada 2008 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 200 ust. 1- 4, art. 62 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1, art. 71 ust. 1, 4 i 5, art. 72 ust. 1 i 3 pkt 4, art. 77 ust. 1, 3 i 4, ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 ze zm.) w zw. z art. 2 i 2a ustawy z 29. 09. 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 789, póz. 464 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i 3, § 4 ust. 1 pkt 5 i 6, § 4 ust. 4, § 5 ust. 1 i 4, § 10 ust. 3, § 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10. 02. 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, póz. 120 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa: 1) ustaliło aktualną cenę nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 3, 4, 7, 5, 6 i 2 o łącznej powierzchni 0,3276 ha, położonej w M. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], według stanu na 5 grudnia 1990 r. , na kwotę 113.874,00 zł, 2) ustaliło opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości opisanej w pkt 1 począwszy od 1 stycznia 2009 r., w kwocie 3.416,22 zł, odpowiadającej 3% wartości nieruchomości; opłaty należy uiszczać w nieprzekraczalnym terminie do 31 marca każdego roku z góry za dany rok; wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości może być aktualizowana nie częściej niż raz do roku, jeżeli wartość nieruchomości ulegnie zmianie, 3) zobowiązano użytkownika wieczystego do zabudowy nieruchomości opisanej w pkt 1 zgodnie z jej przeznaczeniem przyjętym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ustalając termin rozpoczęcia budowy na 1 stycznia 2009 r. oraz termin zakończenia budowy na 31 grudnia 2011 r., 4) ustaliło należność z tytułu nabycia własności budynku, którym zabudowana była nieruchomość na 5 grudnia 1990 r., na kwotę 47.740,00 zł, 5) ustaliło termin zaspokojenia wierzytelności opisanej w pkt 5/ z tytułu nabycia prawa własności budynku do 31 marca 2009 r., 6) stwierdziło, że wierzytelność z tytułu nabycia własności budynku opisanego w pkt 5 podlega zabezpieczeniu hipotecznemu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej działki ew. nr 3, 4, 7, 5, 6 i 2 o łącznej pow. 0,3276 ha, położonej w M. przy ul. [...] po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu na zaspokojenie wierzytelności na zasadach określonych w przepisie art. 200 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z 21. 08. 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. , Nr 261, poz. 2603 ze zm.): a/ podstawą wpisu hipoteki jest niniejsza decyzja administracyjna, b/ wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu, c/ w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność ta staje się natychmiast wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym z tego tytułu; za korzyści te uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z ;zawarciem umowy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wnioskiem z 5 października 1994 r. Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. Sp. z o.o. w S. wystąpiło do Zarządu Miasta w M. o stwierdzenie w trybie art. 2 ustawy z 29. 09. 1990 r. - o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 789, póz. 464 ze zm.) nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, obejmującej działki ewidencyjne nr 1 i 2 , położonej w M. przy ul. [...] W toku prowadzonego postępowania administracyjnego wydana została m.in. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...].11. 1998 r., znak: [...], uchylająca w całości decyzję Zarządu Miejskiego w M. nr [...] z [...]. 06. 1996 r. umarzająca postępowanie organu l instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W wyniku złożenia skargi na przedmiotową decyzję Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z 17 listopada 2000 r. sygn. akt II SĄ/Ka 2447/98 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...]listopada 1998 r, znak: [...] i zobowiązał do załatwienia sprawy w trybie przepisu art. 200 ustawy z 21. 08. 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami. Po uwzględnieniu zmiany właściwości organu administracji II instancji, odwołanie od decyzji Zarządu Miejskiego w M. z [...] czerwca 1996 r., nr [...] wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Decyzją Kolegium Samorządowego w K. z [...] marca 2002 r, znak: [...] uchylającą decyzję Zarządu Miejskiego w M. z [...] czerwca 1996 r., nr [...] oraz orzekającą reformatoryjnie poprzez stwierdzenie nabycia przez Przedsiębiorstwo Turystyczne A. z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 1 o powierzchni 875 m2 i nr 2 o powierzchni 2401 m2, położonej w M. przy ul. G. , objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącą własność Gminy M. oraz prawa własności budynku znajdującego się na działce nr 2 w M. przy ul. G. W pkt od 3 do 10 w/w decyzji Kolegium ustaliło zasady oddania w/w nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz wierzytelności z tytułu nabycia własności budynku znajdującego się na działce nr 2 . Skutkiem złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1063/02 uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 3, 4, 6, 7, 8 i 9 wskazując, iż brak jest dowodu potwierdzającego, iż strona postępowania tj. Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. w S. była powiadomiona o dokonanej wycenie przez rzeczoznawcę majątkowego. Brak też dowodu, iż sporządzony na potrzeby postępowania operat został doręczony stronie. W konsekwencji w uzasadnieniu wyroku Sąd wyraził pogląd, iż w toku dalszego postępowania organ administracji zobowiązany jest zapewnić stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze SKO w K. przy dalszym rozpatrywaniu odwołania i przy uwzględnieniu skutków prawnych wynikających z opisanego powyżej wyroku WSA w Krakowie, uchylającego w części zaskarżoną decyzję SKO w K. z [...] marca 2002 r., stwierdziło, iż występująca w sprawie spółka Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. w S. jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa Turystycznego B. w S. , które nabyło prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewidencyjne nr 1 o powierzchni 875 m2 i nr 2 o powierzchni 2401 m2, położonej w M. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Gminy M. oraz prawa własności budynku znajdującego się na działce nr 2 w M. przy ul. [...] Fakt ów znajduje potwierdzenie w akcie notarialnym z [...] 1993 r., rep.[...], którym przekształcono Przedsiębiorstwo Turystyczne B. w S. w jednoosobową spółkę z o. o., w której udziały przysługują Gminie S. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 1994 r., w rejestrze handlowym w miejsce Przedsiębiorstwa Turystycznego B. w S. , wpisane zostało Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. w S. SKO w K. zleciło rzeczoznawcy majątkowemu M.T. ( nr uprawnień [...]) aktualizację operatu szacunkowego z 12. 09. 2001 r., dotyczącego wyceny nieruchomości gruntowej obejmującej działki ew. nr 1 o pow. 875 m2 i nr 2 o pow. 2401 m2' położonej w M. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Aktualizacja powyższa została przez rzeczoznawcę przeprowadzona i przedstawiona w operacie szacunkowym z 6 września 2007 r. SKO w K. pismem z 25. 09. 2007 r., zawiadomiło stronę tj. Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o.o. w S. o zgromadzeniu materiału dowodowego i przesłało odpis zaktualizowanego operatu szacunkowego wyceny nieruchomości na potrzeby prowadzonego postępowania pouczając o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu oraz zgłoszenia żądań i wniosków w zakreślonym terminie wskazując, iż z jego upływem wydane zostanie rozstrzygnięci kończące postępowanie odwoławcze. Pismem z 18. 01. 2008 r., Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o.o. w S. poinformowało o zbyciu prawa użytkowania wieczystego opisanej powyżej nieruchomości na rzecz K.G. i S.G. , przesyłając jednocześnie odpis umowy notarialnej z 9 listopada 2007 r., rep. A nr [...] zawartej w wykonaniu umowy sprzedaży warunkowej z 13. 09.2007 r., rep. A nr [...] . Opisany fakt znajduje również potwierdzenie w piśmie Burmistrza Miasta M. z 21. 02. 2008 r., znak: [...] wraz z załączonymi odpisami opisanych powyżej aktów notarialnych. Z przedłożonych dokumentów wynika również, iż działka nr 1 podzielona została na pięć jednostek geodezyjnych o nr ew.: 3 , 4 7, 5 , 6 . Mając powyższe na uwadze Kolegium zobowiązane było przyjąć, iż K.G. i S.G. wstąpili do prowadzonego postępowania w charakterze stron jako następcy prawni Przedsiębiorstwa Turystycznego "A. " Sp. z o.o. w S. . Nadto Kolegium pismem z 1 lutego 2008 r. zawiadomiło strony o prowadzonym postępowaniu oraz zgromadzeniu materiału dowodowego i przesłało odpis zaktualizowanego operatu szacunkowego wyceny nieruchomości na potrzeby prowadzonego postępowania pouczając strony o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu, zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłoszenia żądań i wniosków w zakreślonym terminie wskazując, iż z jego upływem wydane zostanie rozstrzygnięcie kończące postępowanie odwoławcze. Strony nie skorzystały z przysługujących uprawnień, o których zostały pouczone. Organ II instancji podał, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie wymagało ustalenia aktualnej ceny nieruchomości gruntowej, co do której nabycie prawa użytkowania wieczystego stwierdzone zostało z mocy prawa, wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, zobowiązanie do zabudowy nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste, ustalenie należność z tytułu nabycia własności budynku, którym zabudowana była nieruchomość i terminu zaspokojenia wierzytelności z tego tytułu oraz ustalenie zabezpieczenia opisanej wierzytelności. Cena przedmiotowej nieruchomości gruntowej, położonej w M. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], ustalona została na kwotę 113.874,00 zł, w oparciu o dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego – M.T. , przy uwzględnieniu stanu nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz aktualnych cen nieruchomości na rynku lokalnym. Tym samym cena nieruchomości ustalona została zgodnie z regulacją przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10. 02 1998 r. - w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, póz. 120 ze zm.) oraz przepisu art. 67 i zasad określonych w dziale IV rozdziału 1 ustawy z 21. 08. 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.) zwanej dalej: "ustawą". Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 i 4 ustawy konieczne było również określenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. W myśl art. 200 ust. 1 pkt 4 ustawy przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty, natomiast wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od wartości nieruchomości gruntowej. Zgodnie z przepisem art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana i wynosi 3% jej wartości w sytuacji, gdy nieruchomość została oddana na cele inne niż określone w pkt 1 - 4 a. Termin wymagalności w/w opłat ustalony został przy zastosowaniu przepisu art. 71 ust. 4 ustawy, a o uprawnieniu do aktualizacji ustalonej opłaty pouczono po myśli przepisu art. 77 ust. 1 ustawy i przy uwzględnieniu zasad określonych przepisami art. 77 do art. 81 ustawy. Przeprowadzone w postępowaniu dowody pozwoliły na ustalenie, iż w dniu 5 grudnia 1990 r., przedmiotowa nieruchomość zabudowana była budynkiem drewnianym o powierzchni użytkowej 327 m2, który był wynajmowany przez zarządcę (poprzednika prawnego stron) osobie trzeciej na cele handlowe. W oparciu o dowody z dokumentów (postanowienie Komisariatu .Policji w M. o umorzeniu postępowania w sprawie pożaru obiektu, wyjaśnienia poszkodowanego w piśmie z 27.06.1995 r. oraz ugodę z 14.07.1993 r. zawartą PZU SA Inspektorat w W. ), ustalono, iż budynek ten spłonął w 1993 r., a jego wartość ustalona została na kwotę [...] zł (przed denominacją). Odszkodowanie za spalony budynek zostało wypłacone poszkodowanemu Przedsiębiorstwu Turystycznemu B. w S. w wyniku zawarcia ugody z ubezpieczycielem. Po zwaloryzowaniu wartości budynku według przeliczenia po denominacji do obecnych stawek, wartość budynku przyjąć należy na dzień 5 grudnia 1990 r. na poziomie kwoty [...] zł (pismo poprzednika prawnego stron z 20 grudnia 1995 r.). Uwzględniając to, iż w toku postępowania strona wskazała, iż nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi wybudowanie opisanego powyżej budynku ze środków własnych, ani należycie wezwana nie przedstawiła dowodów potwierdzających z czyich środków budynek ten został wybudowany (§ 9 ust. 1 i 2 cyt. powyżej rozporządzenia), skutkowało to koniecznością orzeczenia o odpłatnym nabyciu przez użytkownika wieczystego własności opisywanego budynku istniejącego na dzień 5 grudnia 1990 r. (art. 200 ust. 1 pkt 1 ustawy). Kolejno należy wskazać, iż z zawiadomienia Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z 2. 12. 1972 r., znak [...] o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntu oraz decyzji Zarządu Miejskiego w M. z [...].12.1994 r. , znak [...] o aktualizacji ceny działek nr 1 i 2 i opłaty rocznej z tytułu zarządu tymi działkami wynika, że ustalone opłaty z tytułu wykonywanego zarządu dotyczyły wyłącznie nieruchomości gruntowej. Z tych powodów nie znajduje zastosowania przepis art. 200 ust. 1 pkt 4 ustawy wskazujący, iż na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali. Zgodnie z przepisem art. 200 ust. 2 ustawy i § 14 cyt. powyżej rozporządzenia, w pkt 5 i 6 decyzji określono termin zapłaty należność z tytułu nabycia własności budynku, którym zabudowana była nieruchomość oraz sposób zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli K.G. i S.G. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucili organowi II instancji rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 10, art. 28, art. 77 § 1 kpa poprzez: niepodjęcie czynności zmierzających do jednoznacznego ustalenia adresata decyzji, pominięcie w postępowaniu udziału uczestnika tj. Przedsiębiorstwa Turystycznego "A. " Sp. z o.o. w S. a tym samym "nieustalenie właściwego kręgu stron postępowania". Podnieśli, że nabywcą z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności znajdujących się na nim budynków może być wyłącznie podmiot istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Nadto nabycie zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z 29. 09. 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, póz. 464 ze zm.) może być tylko państwowa osoba prawna podczas gdy skarżący będący osobami fizycznymi nabyli wieczyste użytkowanie dopiero w dniu 9.11. 2007 r., gdy na przedmiotowej nieruchomości nie było budynków. Zarzucili także naruszenie art. 107 kpa poprzez sformułowanie sentencji i uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający prowadzenie egzekucji ponieważ z sentencji nie wiadomo do kogo decyzja została skierowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Już na wstępie należy wskazać, że uwłaszczenie państwowych i komunalnych osób prawnych z mocy prawa na dzień 5 grudnia 1990 r. następowało w oparciu o dyspozycję z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29. 09. 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 991 nr 79, póz. 464 z późn. zm.), zgodnie z którą grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego) z wyłączeniem gruntów PFZ, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowym osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego. Po utracie z dniem 1 stycznia 1998 r. mocy obowiązującej cyt. ustawy z 29.09. 1990 r. ( na postawie art. 241 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) zgodnie z dyspozycją art. 200 ust. 1 w/w ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w sprawach niezakończonych przed 1 stycznia 1998 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa , na postawie cyt. ustawy z 29. 09. 1990 r. , z dniem 5 grudnia 1990 prawa użytkowania gruntów oraz własności budynków, lokali i innych urządzeń na tym gruncie posadowionych przez państwowe osoby prawne, które posiadały te grunty w zarządzie, stosuje się następujące zasady: - nabycie własności budynków i innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;(pkt 1) - nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy; (pkt 2) - w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustała się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i art. 236 k.c., oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2; (pkt. 3) - na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń lub lokali, przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty .(pkt 4). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Przedsiębiorstwo Turystyczne B. w S. nabyło z mocy .prawa z dniu 5 grudnia 1990 r. prawo wieczystego użytkowania nieruchomości, obejmującej działki nr 1 o pow. 875 m2 i nr 2 o pow. 2401 m2, położoną w M. przy ul. G. , objętą księgą wieczystą nr [...], stanowiącą własność Gminy M. oraz prawo własności budynku znajdującego w dniu 5 grudnia 1990 r. się na działce nr 2 . Powyższe nastąpiło w trybie art. 200 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Trzeba również wskazać, że powyższe nabycie zostało stwierdzone w punkcie 2 - utrzymanym w mocy prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Kr 1063/02) - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2002 r., która w części została w/w wyrokiem uchylona. Wyżej wskazane Przedsiębiorstwo Turystyczne B. przekształciło się w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pn. Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. w S. co wynika z aktu notarialnego z 15 lipca 1993 r. Rep. A nr [...] ostanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] 1994 r. dotyczącego wpisu w rejestrze handlowym w/w spółki w miejsce Przedsiębiorstwa Turystycznego B. w S. Nadto należy wskazać, że Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. . z o. o. w S. w dniu 9. 11. 2007 r. aktem notarialnym przeniosło wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości na K.G,. i S.G. Rep. [...]. Strony nie kwestionują, że o ile w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość była zabudowana budynkiem drewnianym o powierzchni użytkowej wynoszącej 327 m2, to zgodnie z ustaleniami SKO w K. , budynek ten spłonął w 1993 r. Powyższe ustalenia poczyniono w oparciu o postanowienie Policji w M. o umorzeniu postępowania w sprawie pożaru przedmiotowego obiektu, wyjaśnienia poszkodowanego z 14.07. 1995 r. oraz ugodę z PZU SA Inspektorat w W. . W niniejszej sprawie sporną kwestią jest natomiast kwestia podmiotów, którym przysługuje legitymacja strony w przedmiotowym postępowaniu przed organem odwoławczym, a co za tym idzie stron do, których zaskarżona decyzja powinna być skierowana. Zgodnie ze stanowiskiem Kolegium, w związku ze zbyciem wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. w S. w dniu 9.11. 2007 r. na rzecz K.G. i S.G. przymiot strony w sprawie toczącej się przed organem odwoławczym utraciło Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. " Sp. z o. o. W jego miejsce weszli bowiem K. i S.G. . Natomiast zgodnie ze stanowiskiem skarżących także po 9.11. 2007 r. Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. Sp. z o.o. pozostaje uczestnikiem przedmiotowego postępowania i do niego - jako następcy prawnego uwłaszczonego w dniu 5 grudnia 1990 r. Przedsiębiorstwa Turystycznego B. w S. - powinien być skierowany obowiązek zapłaty należności z tytułu nabycia własności budynku na działce nr 2 w M. Skarżący podnosząc, że "nie są następcami lub poprzednikami prawnymi Przedsiębiorstwa Turystycznego "A. " Sp. z o. o. w S. " ani w rozumieniu ustawy z 29.09. 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu (Dz. U. nr 79, póz. 464 ze zm. ), ani w rozumieniu przepisu art. 200 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 nr 261, póz. 2602 ze zm.) zarzucają organowi rażące naruszenie prawa, polegające na pominięciu w sprawie strony tj. PT "A. " Sp. z o. o. w S. . Odnosząc się do powyższego zarzutu należy przede wszystkim wskazać, że o ile decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2002 r., skierowaną do PT "A. " Sp. z o.o - jako następcy prawnego PT B. - ostatecznie i prawomocnie uchylono decyzję Zarządu Miasta M. z [...] . 06. 1996 r. oraz stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Turystyczne B. w S. w dniu 5 grudnia 1990 r. wieczystego użytkowania przedmiotowych przedmiotowej nieruchomości oraz własności budynku znajdującego się na działce nr 2 (punkt [...]) oraz ustalono okres użytkowania wieczystego w/w działek (punkt [...][), to wskutek wyroku WSA w Krakowie z 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt IISA/1063/02, uchylone zostały ustalone w/w decyzją ustalenia dotyczące warunków wieczystego użytkowania przedmiotowych działek oraz należności z tytułu nabycia własności przedmiotowego budynku (tj. punkty 3,4,6,7,8, i 9 decyzji Kolegium z 12.03. 2002 r.). Powyższe warunki zostały natomiast ustalone w zaskarżonej decyzji SKO w K. z [...]. 11. 2008 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie wskazanym przez w/w wyrok WSA w Krakowie z 13 kwietnia 2006 r. Należy przy tym podkreślić, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2008 r. Przedsiębiorstwo Turystyczne "A. Sp. z o.o. nie było już stroną przedmiotowego postępowania, ponieważ w dniu 9. 11. 2007 r. spółka ta zbyła opisane wyżej prawo wieczystego użytkowania K.G. i S.G. , co wynika z przedłożonego w aktach administracyjnych sprawy aktu notarialnego sporządzonego 9. 11. 2007 r., Rep. [...]. O powyższej transakcji Kolegium zostało powiadomione pismem Przedsiębiorstwa Turystycznego "A. " Sp. z o. o oraz pismem Burmistrza M. z 21.02. 2008 r. Zbycie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości pozbawiło zatem PT "A. " Sp. z o o. interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu toczącym się przed organem odwoławczym w sprawie użytkowania wieczystego w/w nieruchomości oraz własności znajdującego się na niej budynku, nabytych z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r. A zatem zaskarżona decyzja Kolegium z [...] listopada 2008 r. ustalająca aktualną cenę nieruchomości gruntowej położonej w M. , obejmującej działki nr 3 , 6 (poprzednio działka nr 1 ) oraz działkę nr 2 według stanu na dzień 5.12. 1990 r. oraz aktualnych cen nieruchomości na lokalnym rynku, a nadto pozostałe warunki wieczystego użytkowania w/w nieruchomości oraz należność z tytułu nabycia własności budynku, którym w dniu 5.12.1990 była zabudowana działka nr 2 i termin jej zaspokojenia została skierowana do "użytkownika wieczystego" przedmiotowej nieruchomości, którym od dnia 7 listopada 2007 r. byli K.G. i S.G. . Powyższe - wbrew zarzutowi skargi - wynika wprost z sentencji zaskarżonej decyzji, a także z jej szerokiego uzasadnienia. W punkcie 3/ sentencji zaskarżonej decyzji wyrzeczone bowiem, że "zobowiązuje się użytkownika wieczystego do zabudowania nieruchomości opisanej w pkt 1/ zgodnie z jej przeznaczeniem". Nadto organ wskazał, że wydał decyzję drugoinstancyjną na skutek odwołania K. i S.G. co jest o tyle słuszne, że K.G. i S.G. w wyniku nabycia wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości od PT "A. " Sp. z o.o. weszli w prawa strony - zbywcy powyższego prawa. Należy przy tym podkreślić, że także z treści umowy notarialnej z 7.11.2007 r., którą Przedsiębiorstwo Turystyczne A. " Sp. z o.o. przeniosło prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości na skarżących jasno i jednoznacznie wynika, że K. i S. G. przejmują wszelkie zobowiązania (wierzytelności) obciążające zbywcę w stosunku do Gminy M. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Trzeba nadto wskazać, że sami skarżący w skardze uznają, że PT "A. " Sp. z o. o. jako następca prawny uwłaszczonego w dniu 5 grudnia 1990 r. PT B. jest obciążone w stosunku do Gminy M. z tytułu uwłaszczenia. A zatem już z samej umowy notarialnej przenoszącej wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości na K. i S.G. wynika, że towarzyszy jej przejęcie przez kupującego wierzytelności obciążających zbywcę tj. Spółkę, która z kolei przejęła zobowiązania PT B. w S. jako jej następca prawny. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, że nabycie z mocy prawa na podstawie art. 2 cyt. ustawy z 29.09.1.01. 1990 oraz art. 200 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 nr 261, póz. 2603 ze zm.) prawa użytkowania wieczystego gruntów i własności budynków innych urządzeń i lokali miało charakter odpłatny i było ustalane wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z dyspozycją z art. 200 ust. 1 w/w ustawy z 21.08. 1997 r. nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych. Jeśli więc do dnia wydania zaskarżonej decyzji tj. do [...] listopada 2009 r. wierzytelności te nie zostały ostatecznie ustalone w stosunku PT "A. " Sp. z o. o. to oczywiste jest że wierzytelności te obciążają kupującego tj. K. i S. , ponieważ stali się oni w tym zakresie następcami prawnymi Spółki. Przyjęcie innego stanowiska - zwalniającego aktualnych nabywców użytkowania wieczystego z niektórych zobowiązań dotyczących nabycia przedmiotowego prawa -naraziłoby w niniejszej sprawie interesy Gminy M. , pozbawiając Gminę wierzytelności należnych z tytułu nabycia budynku znajdującego się na działce nr 2 w M. , tylko z tego powodu, że przed ustaleniem tych wierzytelności podmiot uwłaszczony w dniu 5. 12. 1990 tj. PT. B. najpierw przekształcił się w spółkę PT "A. " Sp. z o. o., a następnie Spółka zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz skarżących. Nadto należy wskazać, że organ II instancji prawidłowo ustalił w toku w toku postępowania odwoławczego, że Przedsiębiorstwo Turystyczne B. nie wybudowało ani nie nabyło przedmiotowego budynku ze środków własnych lub poprzedników prawnych. Nie wykazano również opłat ponoszonych przez uwłaszczony podmiot lub jego poprzednika z tytułu sprawowanego zarządu przedmiotowym budynkiem. Trzeba przy tym podkreślić, że przy ustalaniu należności z tytułu nabycia własności budynku, którym była zabudowana przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie ma znaczenia czy budynek ten nadal znajduje się na niej czy też jak w rozpatrywanej sprawie - spłonął. Istotny jest bowiem stan nieruchomości na dzień uwłaszczenia, a w tym dniu na działce nr 2 przedmiotowy budynek się znajdował. W myśl bowiem dyspozycji z art. 200 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 21. 09. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa; na podstawie ustawy z 29 . 09. 1990 r. - o zmianie ustawy o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r, prawa wieczystego użytkowania i własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne następuje odpłatnie. Odnosząc się do zarzutu skarżących podnoszących, że tylko osoby państwowe lub komunalne mogły nabyć na podstawie art. 2 ust. 1 w/w ustawy z 29.09. 1990 z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 prawo wieczystego użytkowania gruntów oraz własność znajdujących się na nich budynków trzeba wskazać, że nałożone na skarżących obowiązki wynikają wprost z wyraźnego i koniecznego następstwa prawnego pomiędzy dotychczasowym wieczystym użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości a jej nabywcą tj. K. i S.G. Należy wskazać na treść umowy notarialnej z 9.11. 2007 r. , w której skarżący, nabywając wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości zobowiązali się przejąć wszelkie zobowiązania (wierzytelności) obciążające zbywcę w stosunku do Gminy M. - będącego właścicielem przedmiotowej nieruchomości. A zatem fakt, iż skarżący są osobami fizycznymi, których nie dotyczyło przedmiotowe uwłaszczenie w trybie art. 200 ustawy 21. 08. 1997 o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 2 i 2a ustawy z 29. 09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - nie ma znaczenia. Nadto podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie wierzytelności wobec SP/Gminy wynikających z nabycia wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości i prawa własności budynku znajdującego się w dniu 5.12. 1990 na działce nr 2 nie zostały ostatecznie ustalone w stosunku ani do Przedsiębiorstwa Turystycznego B. w S. ani w stosunku do jego następcy prawnego - PT "A. " Sp. z o.o. Dopiero decyzją z [...] listopada 2009 r. SKO w K. ustaliło powyższe zobowiązania wobec aktualnego dzierżawcy. W związku z powyższym należy uznać, że zaskarżona decyzja została prawidłowo skierowana do strony, którą od dnia nabycia wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości byli K.G. i S.G. , a nie PT "A. " Sp. z o. o. Za niezasadny należy uznać zarzut niewykonalności zaskarżonej decyzji w postępowaniu egzekucyjnym ze względu niewłaściwe określenie strony zobowiązanej. W ocenie Sądu w sentencji zaskarżonej decyzji wskazano wprost, że ustalone w niej warunki dotyczą i obciążają wieczystego użytkownika przedmiotowej nieruchomości obejmującej działki nr od 3 - 6 oraz nr 2 w M. przy ul.[...]. Nadto w decyzji wskazano, ze została ona wydana po rozpatrzeniu odwołania K.G. i S.G. . Trzeba również wskazać, że w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości - obejmującej w/w działki dla potrzeb stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego w/w nieruchomości. Ustalenie powyższej wartości dokonano w oparciu o zaktualizowany operat szacunkowy z 6 września 2007 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M.T. (nr uprawnień [....]). Stosując podejście porównawcze i metodę korygowania średniej rzeczoznawca uwzględnił reprezentatywną i zaktualizowaną próbę transakcji zawartych w okresie od stycznia 2006 do maja 2007 r. Nie można zgodzić się również, iż zaskarżona decyzja wymaga uchylenia ponieważ organ odwoławczy uchybił przepisom postępowania administracyjnego W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo SKO z 1 .02. 2008 r. skierowane do K. i S.G, , którym zostali poinformowani w trybie art. 10 § 1 kpa o przedmiotowym postępowaniu prowadzonym w sprawie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Organ przesłał także odpis operatu szacunkowego opracowanego prze M.T. z 6. 09. 2007 r. oraz zawiadomił skarżących o zgromadzeniu materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów zgromadzonych w akantach w terminie 7 dni od nią doręczenia zawiadomienia. Nadto należy wskazać, że także w akcie notarialnym z 9. 11. 2007 r. Rep [...], którym skarżący nabyli wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości zawarto informację w § 1 (s. 3), że "w sprawie prawa użytkowania nieruchomości toczy się postępowanie administracyjne przed SKO w K. o sygn. akt [...] . A zatem skarżący mieli możliwość zapoznania się z postępowaniem toczącym się w sprawie przed SKO w K. przynajmniej już w dniu podpisania w/w umowy notarialnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło