II SA/Kr 546/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-06-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już zwolniona z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna i zdrowotna jest trudna, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy strona została już zwolniona z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna (niewielki dochód żony, brak majątku i oszczędności, potrzeba utrzymania uczących się córek) oraz zdrowotna (wysokie koszty leczenia) przemawia za tym, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek dodatkowych kosztów, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zarówno zwolnienie z kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący A. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd pierwszej instancji zwolnił go z kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie w części dotyczącej odmowy ustanowienia adwokata i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 marca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K.
Skarżący A. F. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, podając, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po przebytych trzech zawałach serca, co zmusza go do stałego przyjmowania leków. Ponadto podał, że uzyskuje miesięczny dochód z renty w wysokości [...] zł, a jego żona z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Podał również, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają dwie jego córki. W uzupełnieniu wniosku skarżący przedłożył odcinek renty za kwiecień, maj i czerwiec 2008r. oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Ponadto podał, że pozostałych dokumentów nie jest w stanie przedstawić w związku ze złym stanem zdrowia. Podniósł, że jest dzierżawcą i użytkowaniem wieczystym działki o powierzchni [...] arów oraz że działka o powierzchni 26 arów stanowi "współwłasność jego rodziny oraz dwóch rodzin jego dwóch żonatych synów". Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje dochodu z wymienionych nieruchomości, a koszty utrzymania rodziny wymagały zaciągnięcia przez żonę kredytu w ramach bankowego rachunku rozliczeniowego. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego (pismo z dnia 19 listopada 2008 r.) skarżący podał, że obecnie nie pobiera już renty, gdyż została ona przyznana do listopada 2008 r. i organ rentowy nie rozpoznał jeszcze wniosku o jej ustalenie na dalszy okres. Wskazał, że córki kształcą się w szkole średniej i nie mogą mu zapewnić pomocy.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie I zwolnił skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w punkcie II oddalił jego wniosek o ustanowienie adwokata. Na skutek zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt II wyżej opisanego postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. sądowi. W uzasadnieniu wskazał, że art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie może stanowić uzasadnienia dla rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W przedmiotowej sprawie A. F. został już zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 19 grudnia 2008 r. Dlatego też konieczne było wykazanie przez niego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 ppkt 1 ppsa, albowiem ustanowienie adwokata sprawia, że będzie on korzystał z pomocy prawnej przewidzianej przez ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa wnioskodawcy przemawia za przyznaniem mu pełnomocnika z urzędu. Niewielki dochód osiągany przez żonę, brak – poza domem, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny – majątku i oszczędności, potrzeba utrzymania uczących się córek oraz konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia nie pozwalają na uznanie, że wnioskodawca byłby w stanie wygenerować dodatkowe środki finansowe na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło