II SA/Kr 546/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W.P. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku skargę oddala. Postanowieniem nr [...] z dnia 14 grudnia 2011r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat N. nałożył na inwestora W.P. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki nr [...] w Z , stanowiących wjazd o wym. 22,5 x 3,6 m (...), w kolizji z gazociągiem średniego ciśnienia Dz63PE. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł, że przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie jest utwardzenie gruntu na działce budowlanej nr ew. [...] w Z. bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Utwardzenia dokonano na terenie usytuowanym nad częścią gazociągu średniego ciśnienia Dz63PE. Celem uzupełnienia zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, został nałożony na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. Uzyskana przez organ I instancji ekspertyza winna, zdaniem PINB w N., , rozstrzygnąć kwestię prawidłowości i jakości wykonanych robót oraz określać wpływ wykonanego utwardzenia terenu na gazociąg średniego ciśnienia Dz63PE, który został spłycony, a następnie wbudowany w przedmiotowy wjazd. Po rozpatrzeniu zażalenia W.P. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w K. , postanowieniem nr [...] z dnia 13.03.2013r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz 81c ust. 2 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy uznał nałożony na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych robót za uzasadniony. W ocenie WINB, przedmiotowa ekspertyza pozwoli ustalić, czy wykonanie utwardzenia gruntu przez inwestora w strefie kontrolowanej gazociągu, nie stanowi działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągu podczas eksploatacji. Nadto organ II instancji podniósł, iż gazociąg na działce nr ew. [...] w Z. jest legalnie użytkowany (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. o pozwoleniu na użytkowanie k.[...] ), a to oznacza, iż wszystkie roboty budowlane związane z jego powstaniem zostały wykonane w sposób prawidłowy, zgodny z wcześniej wydanymi rozstrzygnięciami. Zdaniem WINB, z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie wynika, czy samowolnie wykonanie utwardzenia gruntu na działce budowlanej nr ew. [...] w Z. , nie doprowadziło do powstania zagrożenia i wystąpienia awarii i czy nie stanowi przeszkody dla bezpiecznego użytkowania gazociągu. Dlatego na inwestora został nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy, której autor, w oparciu o posiadaną specjalistyczną wiedzę, dokona oceny czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami technicznymi i umożliwiają dalsze bezpieczne użytkowanie gazociągu. W przypadku negatywnych ustaleń w tym zakresie, żądana ekspertyza winna wskazać, jakie roboty budowlane bądź czynności należy wykonać, celem doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy nadmienił również, że organy nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania nie mogą samodzielnie ustalić i ocenić zakresu koniecznych do wykonania robót budowlanych oraz sposobu ich wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami technicznymi z uwagi na konieczność przeprowadzenia szczegółowych pomiarów i ustaleń. Dlatego należy uznać, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia i specjalistyczną wiedzę. W.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. postanowienie WINB. Skarżący nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem podnosząc, że bezpodstawne jest żądanie przedłożenia przez niego ekspertyzy, bowiem zjazd jest wykonany na działce prywatnej, a strona nigdy nie wyrażała zgody na lokalizację gazociągu na swojej nieruchomości. W skierowanym do Sądu piśmie z dnia 13.11.2013r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. E. H. –K. wskazał, że zaskarżone orzeczenia organu l i II instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (m.in. art. 77 § 1 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 k.p.a.) W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoja wcześniejsza argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), w skrócie jako "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie zawiera takich wad, które uzasadniałyby jego uchylenie bądź wyeliminowanie z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia jest art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623). Z przepisu tego wynika, że organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W świetle przywołanych wyżej uregulowań, zdaniem Sądu, zasadnie orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, w oparciu o treść art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane wydały postanowienia. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można rozstrzygnąć kwestii prawidłowości i jakości wykonanych przez inwestora robót oraz określić wpływu tych robót na zlokalizowany w pobliżu gazociąg średniego ciśnienia. Zasadne zatem było nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem zjazdu. Zauważyć nadto należy, że właśnie dostarczenie ekspertyzy mającej rozstrzygnąć kwestię prawidłowości i jakości wykonanych robót oraz określić wpływ wykonanego utwardzenia terenu na gazociąg średniego ciśnienia pozwoli organowi nadzoru budowlanego na podjecie dalszych odpowiednich działań. Podkreślić bowiem trzeba, że postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, albo stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego prawem budowlanym, bądź jest elementem wyjaśniania przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012r., sygn. akt II OSK 353/11, publ. Lex nr 1219138). W stanie faktycznym sprawy ekspertyzy i oceny techniczne, o których mowa w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane są elementem postępowania dowodowego i mogą stanowić podstawę do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego stosownych działań przewidzianych w tej ustawie. Te podstawowe ustalenia poczynione w tej sprawie przez organy obu instancji potwierdzają zaistnienie stanu uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, które zostały wykonane w taki sposób, iż mogły zostać naruszone przepisy dotyczące sieci gazowych (§ 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055). Rolą Sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie, a jedynie sprawdzenie, czy dokonane przez organy ustalenia mają uzasadnienie w zebranym materiałem dowodowym i czy na ich podstawie organy zastosowały prawidłowe przepisy prawa. W ocenie Sądu w tej sprawie ustalenia te są prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, odnośnie bezprawności usytuowania gazociągu na nieruchomości stanowiącej jego własność, należy wskazać, że kwestie te wykraczają poza zakres badanej przez Sąd sprawy i dlatego nie mogą zostać w tym postępowaniu rozstrzygnięte. Sąd zdaje sobie sprawę z utrudnień jakie wynikają dla skarżącego z powodu usytuowania na terenie jego działki gazociągu, jednakże dla oceny wydanego w przedmiotowym postępowaniu orzeczenia nie mają one znaczenia. Dla bytu przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie są istotne przyczyny wystąpienia zastrzeżeń co do prawidłowego sposobu wykonania robót budowlanych łącznie z przyczynami leżącymi po stronie osób trzecich, czy też z powodu siły wyższej (por. Z. Niewiadomski Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2011, str. 730 i nast.). Na tle przedmiotowej sprawy dodać jedynie należy, że żądana przez organy administracyjne ekspertyza istotna jest nie tylko ze względu na wzbogacenie materiału dowodowego i pełne ustalenie stanu faktycznego, ale również ze względu na kwestię bezpieczeństwa związaną z użytkowaniem gazociągu na działce [...] w Z. – co powinno być istotne również dla samego skarżącego. Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie wydane zostało w granicach prawa zarówno materialnego - art. 81c ust.2 ustawy Prawo budowlane, jak i procesowego, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.