II SA/Kr 546/16

WyrokWSA w Krakowie2016-06-17

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Krystyna Daniel, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej, przysługuje prawo do przekształcenia tego prawa w prawo własności po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie przysługuje prawo do żądania przekształcenia tego prawa w prawo własności, zgodnie z wykładnią przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, uwzględniającą skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13). Wyrok ten stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów umożliwiających takie przekształcenie dla podmiotów, które nie miały tego uprawnienia przed wejściem w życie nowelizacji z 2011 r., w tym dla osób fizycznych nabywających nieruchomości na cele gospodarcze.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, na którą wnioskodawca J.K. nabył prawo w 2000 r. na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Organ I instancji odmówił przekształcenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznawały uprawnienie do przekształcenia osobom, które nie miały tego uprawnienia przed nowelizacją z 2011 r. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o przekształceniu oraz KPA, argumentując, że jako osoba fizyczna spełnia przesłanki, a fakt prowadzenia działalności gospodarczej jest irrelewantny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewody z dnia 15 marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala. Wojewoda decyzją z dnia 15 marca 2016 r. znak [...] na podstawie: - art. 3 ust. 1 a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 83); - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.); po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – J. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2015 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 31 marca 2015 r. znak [...] Prezydent Miasta orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 3265 m 2 i [...] o pow. 6764 m 2, obręb [...], jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż wyrokiem z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, iż w świetle ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wnioskodawcy nie przysługuje obecnie uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowych nieruchomości, bowiem nabył on prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych działek na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta wniósł skarżący, który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (...) poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, iż nie spełniły się przesłanki do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej; - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej; - naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżący wskazał również, że w jego w ocenie, w związku ze złożeniem wniosku o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności w dniu 21 listopada 2014 r. do rozstrzygnięcia sprawy winien znaleźć zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości interpretowany literalnie (zgodnie ze znaczeniem słownym) a nie w rozumieniu nadanym mu przez wyrok TK z dnia 10 marca 2015 r. Skarżący zauważył, iż w sprawie tej samej nieruchomości w decyzji z dnia 23 października 2013 r., znak [...], Prezydent Miasta uznał, iż użytkownik wieczysty spełnia warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. Zarzucił również, iż organ I instancji nie zbadał, czy nieruchomość w dniu wejście w życie ustawy była zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Podkreślił, iż ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nie zawiera ustawowej definicji co należy rozumieć pod sformułowaniem przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową lub zabudowę garażami a także, iż fakt oznaczenia terenu, na którym znajduje się nieruchomość jako terenu usług w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie uniemożliwia budowy na nich garaży, a możliwość tą powinien ocenić organ orzekający. W toku prowadzonego postępowania organ odwoławczy pozyskał do akt notarialną umowę sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działek nr nr: [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] Rep. [...] zawartą w dniu 4 grudnia 2000 r. pomiędzy spółką pod firmą: B S.A. z siedzibą w K., a J. K. prowadzącym działalność gospodarczą zorganizowaną w podmiocie gospodarczym pod nazwą: "A" J. K. Wojewoda stwierdził, iż przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest sprawa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, oznaczonych jako działki nr: [...] i [...], obr.[...], jedn. ewid. [...]. Organ podniósł, iż jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 21 listopada 2014 r. (data wpływu do organu I instancji), który nabył prawo użytkowania wieczystego wskazanych powyżej nieruchomości na podstawie umowy Rep. [...] z 4 grudnia 2000 r. Organ powołał treść zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zwanej dalej: "ustawą przekształceniową"). Organ wskazał, iż wyrokiem z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy przekształceniowej - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ powołał obszerne fragmenty tego wyroku. Organ podkreślił, iż w świetle tego wyroku należy wskazać, iż dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy z wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości koniecznym jest ustalenie przez organ administracji, czy w danej sprawie jej stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, iż zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia. Należy zatem jednoznacznie ustalić czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej - w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej. Powołany przepis przewidywał pierwotnie, iż osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Powołana regulacja nie przewidywała zatem uprawnienia do występowania z takim roszczeniem po stronie m.in. osób fizycznych, którym przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości wykorzystywanych na cele prowadzenia pozarolnicznej działalności gospodarczej, a zatem skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego brak obecnie możliwości takiego przekształcenia w stosunku do osób fizycznych, które nabyły bądź wykorzystują daną nieruchomość na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czemu Trybunał dał wyraz wprost w komunikacie ogłoszonym po wydaniu tego wyroku: "Orzeczenie o niekonstytucyjności obejmuje osoby prawne (z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych) oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste - co do zasady - w celu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej." Organ podkreślił, iż jak wynika z treści powołanej na wstępie umowy z 4 grudnia 2000 r., Rep. [...], nabycie przez wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w związku i na cele związane z prowadzoną przez J. K. działalnością gospodarczą pod firmą "A" J. K., adres [...], ul. [...], zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta P. pod numerem [...]. W kontekście powyższego, na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości okoliczność, iż po uwzględnieniu skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wnioskodawcy, będącemu osobą fizyczną, która nabyła przedmiotowe nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie przysługuje obecnie roszczenie o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności tych nieruchomości. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż na gruncie omówionych wyżej regulacji prawnych koniecznym jest łączne spełnienie zarówno przesłanek podmiotowych, jak i przedmiotowych przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zatem w kontekście stwierdzenia niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanki podmiotowej, zbytecznym jest ustalanie możliwości ziszczenia się w niniejszej sprawie przesłanek przedmiotowych, na które powołano się w odwołaniu (tj. konieczności ustalenia przez organ orzekający, czy nieruchomość była zabudowana garażami, czy mogła być zabudowana garażami, jak również zarzutu, iż ustawa nie zawiera definicji nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę garażami lub budownictwo mieszkaniowe). Zbytecznym było zatem przeprowadzanie wnioskowanych przez strony dowodów dotyczących ustalenia ziszczenia się przesłanek przedmiotowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowych nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu, iż w dacie złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości w prawo własności tj. 21 listopada 2014 r. nie obowiązywał jeszcze wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 10 marca 2015r. oraz zarzutu, iż wyrok ten nie może działać wstecz, organ wyjaśnił, iż organ administracyjny orzekający w sprawie jest obowiązany zgodnie z art. 6 k.p.a. do działania na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie, a ponadto, iż ogłoszone wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Podkreślił, iż decyzja na którą powołuje się odwołujący tj. decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 23 października 2013r. o umorzeniu na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działki nr: [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] zawierająca w treści uzasadnienia stwierdzenie, iż użytkownik wieczysty spełnia przesłanki przekształcenia, została wydana przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., a zatem na podstawie wówczas obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w brzmieniu nadanym jej ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga na powyższą decyzję, w której skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez błędną jego wykładnię skutkującą przyjęciem, że dyspozycja wskazanego przepisu nie obejmuje osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, podczas gdy okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej, dla zastosowania powołanej normy prawnej dla takiej osoby, jest irrelewantna; 2. naruszenie art. 7, 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące niewyczerpującym zgromadzeniem materiału dowodowego w sprawie, z pominięciem dowodów koniecznych dla ustalenia spełnienia przesłanki przedmiotowej uregulowanej w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (w brzemieniu sprzed 9 października 2011 roku). Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody z dnia 15 marca 2016 roku. Skarżący podkreślił, iż organy obu instancji rozpoznające wniosek skarżącego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działki [...] oraz [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] w prawo własności, swoje rozważania w przeważającej mierze oparły na treści i skutkach wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 roku wydanego w sprawie o sygn. akt K 29/13, zupełnie pomijając kwestię podstawy prawnej, która wobec wskazanego wyroku, powinna znaleźć w sprawie zastosowanie. Powołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy rozumieć w ten sposób, że stwierdzona niezgodność ustawy z Konstytucją dotyczy wyłącznie podmiotów, które przed dniem wejścia w życie nowelizacji, tj. przed 9 października 2011 roku nie miały uprawnienia do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem skarżącego, w konsekwencji wciąż w mocy pozostaje podstawa prawna uwłaszczenia osób fizycznych przewidziana w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w jej pierwotnym zakresie oraz w zakresie ukształtowanym ustawą z 2007 roku, a więc w brzmieniu sprzed 9 października 2011 roku. Zastosowanie przepisów w brzmieniu sprzed 9 października 2011 roku rodzi konieczność rozważenia przez organy administracji publicznej wszelkich przesłanek, zarówno podmiotowych jak również przedmiotowych, pozwalających na ocenę zasadności uwłaszczenia. Skarżący podniósł, iż w brzmieniu sprzed 9 października 2011 przepis art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowił, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Wskazany przepis kształtuje dwie przesłanki warunkujące prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości -przesłankę podmiotową i przedmiotową. Podkreślić należy, iż art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ogranicza możliwość skutecznego zgłoszenia żądania o przekształcenie w trybie administracyjnym wyłącznie do osób fizycznych. Podkreślił, iż wskazana przesłanka została przez skarżącego spełniona. Jednocześnie, w kontekście powołanego przepisu, za prawnie irrelewantny należy uznać fakt, iż skarżący jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą. Wskazany przepis w żaden sposób nie limituje osób fizycznych, uzależniając możliwość żądania przekształcenia od nieprowadzenia działalności gospodarczej, co w konsekwencji nakazuje przyjąć, iż organ II instancji dokonał nieprawidłowej wykładni powołanego przepisu, a jednocześnie uzasadnia zasadność składanej skargi. W ocenie skarżącego wobec spełnienia przesłanki podmiotowej, konieczne jest również, wbrew temu, co twierdzi w uzasadnieniu decyzji Wojewoda, zweryfikowanie spełnienia przesłanki przedmiotowej. Zaniechanie przeprowadzenia dowodów w tym zakresie spowodowało, że rozstrzygnięcie zapadło na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sposób niewyczerpujący i niewszechstronny, czym organ naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Konieczne było bowiem zweryfikowanie, czy w dniu wejścia w życie ustawy działka była zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażowe albo czy była przeznaczona na tego typu zabudowę. Dopiero ustalenie tej kwestii pozwoliłoby wydać organom administracji publicznej prawidłową decyzję. Tymczasem, w sprawie, która poddawana jest kontroli, organy administracji obu instancji pominęły kwestię zbadania spełnienia przesłanki przedmiotowej. Zaniechania te doprowadziły do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. i uzasadniają złożenie skargi. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. § 2. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie". Wniesiona skarga nie została uwzględniona, gdyż zawarte w niej zarzuty nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym a skontrolowane decyzje są zgodne z powszechnie obowiązującym prawem. Sąd w pełni podziela stanowisko w sprawie zajęte przez organy administracyjne, a wskazaną przez nie argumentację prawną, w celu uniknięcia zbędnych powtórzeń, uważa także za swoją. |Podstawowe znaczenie w kontrolowanej sprawie, w tym przede wszystkim dla braku zasadności argumentacji skargi, ma treść wyroku | |Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 373), zgodnie z którym art. 1 ust. 1 i 3 | |ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji nadanej ustawą | |z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. | |1110) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i | |prawnym, które nie miały tego uprawnienia do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce | |nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji | |Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że jeżeli dana osoba nie mogła uzyskać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo | |własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w| |wersji obowiązującej do zmiany tej ustawy aktem nowelizującym z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami | |oraz niektórych innych ustaw, to również po tej dacie taka możliwość została wyłączona mocą ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. | |W tej sytuacji trafnie, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie przyjęły, że na gruncie kontrolowanej sprawy nie może budzić | |wątpliwości okoliczność, iż po uwzględnieniu skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 | |skarżącemu, będącemu osobą fizyczną, która nabyła przedmiotowe nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie | |przysługuje obecnie roszczenie o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności tych nieruchomości. | |Odnosząc się do zarzutów skargi w realiach kontrolowanej sprawy, należy wyjaśnić, że organy administracji publicznej orzekają na | |podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, że w kontrolowanej sprawie obowiązkiem organu I, jak i| |II instancji, było uwzględnienie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, i to niezależnie od | |daty wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. | |Trzeba bowiem dalej wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wyraźnie | |wskazał, że pierwotna treść ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności | |nieruchomości zasadniczo umożliwiała przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym, które w dniu 13 | |października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo | |przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w | |razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż | |rolne). Dodatkowo osoby fizyczne i prawne mogły domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko | |wtedy, gdy były one właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli| |udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków | |mieszkalnych lub garaży. Tylko dla takich przypadków następcy prawni podmiotów uprawnionych mogli skorzystać z uprawnień do domagania | |się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dalej Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego wyroku | |stwierdził, że znacząco krąg podmiotów uprawnionych został poszerzony ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce | |nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110). Rozszerzenie przedmiotowe polegało na tym, że | |ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona jest nieruchomość. Uwłaszczeniem objęto wszystkie | |nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem | |przysługiwania im (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r. | |Takie poszerzenie uprawnienia do żądania przekształcenia Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające zasadę samodzielności jednostek | |samorządu terytorialnego zagwarantowaną art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Na zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, | |wyrażoną w tym artykule składa się przyznanie im osobowości prawnej, ze szczególnym zaakcentowaniem przysługiwania praw podmiotowych o | |charakterze prywatnoprawnym, to jest własności i innych praw majątkowych (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 | |r., sygn. K 9/04, opub. w OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 24). W sytuacji, w której własność komunalna ma stanowić realną gwarancję | |podmiotowości prawnej gmin, uprawnienia właścicielskie, w ramach których gmina podejmuje sama decyzje i czerpie korzyści z posiadanego | |majątku, są gwarancją samodzielności. | |Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dokonane mocą przepisów ustawy nowelizującej z 2011 r. rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych | |do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności narusza samodzielność prawną gmin, w szczególności | |konstytucyjnie zagwarantowaną im pozycję właściciela nieruchomości. Rozwiązanie przyznające znacznie rozszerzonemu kręgowi podmiotów | |możliwość przekształcenia rażąco narusza interesy gospodarcze jednostek samorządu terytorialnego, które - oddając nieruchomości w | |użytkowanie wieczyste - nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia| |stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność. W wypadkach objętych nowelizacją następuje ustawowa | |ingerencja w umownie ukształtowane stosunki prawne. Ustawodawca narzucił gminom i to z pominięciem ich woli, rozporządzenie | |nieruchomościami stanowiącymi ich własność. | |Ponadto w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła także zasadę zawartą w art. 2 Konstytucji RP, a w | |szczególności zasadę zaufania gmin do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, | |aby podmioty mogły układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie narażają się na prawne skutki, których nie mogły przewidzieć w momencie | |podejmowania decyzji, oraz w przekonaniu, że ich działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane| |przez porządek prawny. Decyzja ustawodawcy wyrażona w ustawie nowelizującej z 2011 r., która - w sposób zaskakujący dla gmin - | |spowodowała radykalne rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo | |własności, mogłaby służyć za modelowy przykład naruszenia zaufania jednostek samorządu terytorialnego do państwa. Trybunał | |Konstytucyjny uznał ponadto, że nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę sprawiedliwości | |społecznej, ponieważ wykreowała ona przywileje majątkowe dla określonych grup podmiotów, które uzyskały możliwość uwłaszczenia się | |kosztem mienia jednostek samorządu terytorialnego bez głębszego uzasadnienia aksjologicznego (bez wskazania na takie wartości | |konstytucyjne, które sprawiają, że owo wyróżnienie w rzeczywistości nie stanowi przywileju, lecz raczej jest słuszną rekompensatą, | |wyrównaniem szansy, czy też zmierza do realizacji praw konstytucyjnych). Trybunał uznał, że w przypadku rozszerzenia podmiotowego kręgu| |uprawnionych podmiotów na skutek nowelizacji z 28 lipca 2011 r. nie sposób wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów| |uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a co za tym idzie - nie sposób ustalić racji | |uprzywilejowania przez ustawodawcę właśnie tych podmiotów kosztem własności publicznej. | |Wyraźnie w konkluzjach ww. orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skutkiem tego wyroku będzie brak podstawy prawnej dla | |przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale zasadniczo tylko dla tych podmiotów, | |którym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi | |wieczystemu - nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. | |Sąd w tej sprawie w pełni przychyla się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego i je respektuje. Skoro Trybunał Konstytucyjny | |stwierdził niezgodność danego przepisu z Ustawą Zasadniczą (Konstytucją) to oczywistym jest brak możliwości dalszego stosowania takiego| |przepisu. | |Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że kontrolowane decyzje organu I i II instancji są wydane zgodnie z prawem. Organy | |administracji publicznej nie mogą opierać rozstrzygnięć administracyjnych o te przepisy ustawy, które zostały uznane przez Trybunał | |Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. W przeciwnym razie w hierarchicznie zbudowanym systemie prawnym powstałby chaos prawny, w | |którym akt niższego rzędu (ustawa) mogłaby być niezgodna z aktem wyższego rzędu (Konstytucją), a mimo to nadal obowiązywałaby. | |Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego | |wyjaśniania stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób | |nie budzący wątpliwości w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia. W szczególności organy prawidłowo ustaliły, że skarżącemu nie | |przysługiwały uprawnienia do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów | |ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed zmianą wynikającą | |z ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. | |Uzasadnienie skontrolowanych decyzji spełnia przesłanki wyrażone w art. 107 k.p.a. i w żaden sposób skontrolowane decyzje nie naruszają| |wobec skarżącego art. 8 k.p.a. Skarżący podnosi w skardze, że organy w wydanych decyzjach pominęły jego równoległy, obok | |przedsiębiorcy, status prawny jako osoby fizycznej. Zdaniem skarżącego jako osoba fizyczna, w oderwaniu od faktu prowadzenia | |działalności gospodarczej, który jest według niego irrelewantny, spełnia przesłanki przedmiotowej ustawy przekształcającej, tylko | |organy bezpodstawnie i naruszając prawo pominęły w jego sprawie, jako osoby fizycznej, zbadanie przesłanek przedmiotowych. W | |przekonaniu Sądu, nie jest uzasadniona argumentacja skarżącego oparta na tezie, że niezależnie od prowadzenia działalności gospodarczej| |na przedmiotowych nieruchomościach, jest zarazem osobą fizyczną, która posiada stosowne uprawnienia do przekształcenia prawa | |użytkowania wieczystego w prawo własności, z uwagi na sposób zabudowy tych nieruchomości. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że w ramach | |prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy pozyskał do akt notarialną umowę sprzedaży prawa użytkowania wieczystego | |działek nr nr: [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] Rep. [...] zawartą w dniu 4 grudnia 2000 r. pomiędzy spółką pod firmą: B S.A. z | |siedzibą w K., a J. K. prowadzącym działalność gospodarczą zorganizowaną w podmiocie gospodarczym pod nazwą: "A" J. K. Należy zatem | |jednoznacznie ustalić, czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności | |nieruchomości - w konwencji proponowanej przez skarżącego - mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim | |wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 | |ustawy przekształceniowej - w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej. | |Powołany przepis przewidywał pierwotnie, iż osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości| |zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych | |mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną | |rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie | |zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Powołana regulacja nie przewidywała zatem | |uprawnienia do występowania z takim roszczeniem po stronie m.in. osób fizycznych, którym przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w | |stosunku do nieruchomości wykorzystywanych na cele prowadzenia pozarolnicznej działalności gospodarczej, a zatem skutkiem powołanego | |orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego brak obecnie możliwości takiego przekształcenia w stosunku do osób fizycznych, które nabyły bądź | |wykorzystują daną nieruchomość na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czemu Trybunał dał wyraz wprost w komunikacie| |ogłoszonym po wydaniu tego wyroku: "Orzeczenie o niekonstytucyjności obejmuje osoby prawne (z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych) | |oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste - co do zasady - w celu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej."| |Sąd w tym miejscu podkreśla, że jak wynika z treści powołanej powyżej umowy z 4 grudnia 2000 r., Rep. [...], nabycie przez wnioskodawcę| |prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w związku i na cele związane z prowadzoną przez J. K. | |działalnością gospodarczą pod firmą "A" J. K., adres [...], ul. [...], zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej | |przez Prezydenta Miasta P. pod numerem [...]. | |W kontekście powyższego, na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości okoliczność, iż po uwzględnieniu skutków ww. wyroku | |Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wnioskodawcy, będącemu osobą fizyczną, która nabyła przedmiotowe | |nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie przysługuje obecnie roszczenie o przekształcenie prawa wieczystego | |użytkowania w prawo własności tych nieruchomości. | |Ustosunkowując się w tym miejscu dalej do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, iż na gruncie omówionych wyżej regulacji prawnych koniecznym | |jest łączne spełnienie zarówno przesłanek podmiotowych, jak i przedmiotowych przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo | |własności nieruchomości, a zatem w kontekście stwierdzenia niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanki podmiotowej, obojętne prawnie, | |zbędne jest ustalanie możliwości ziszczenia się w kontrolowanej sprawie przesłanek przedmiotowych, na które powołano się w skardze i | |odpowiednio w odwołaniu (tj. konieczności ustalenia przez organ orzekający, czy nieruchomość była zabudowana garażami, czy mogła być | |zabudowana garażami, jak również zarzutu, iż ustawa nie zawiera definicji nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę garażami lub | |budownictwo mieszkaniowe). W konsekwencji zbędne było zatem przeprowadzanie wnioskowanych przez skarżącego dowodów dotyczących | |ustalenia ziszczenia się przesłanek przedmiotowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowych | |nieruchomości. | |W świetle powyższych ustaleń, nie jest zasadny zarzut wydania decyzji z pominięciem wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady - zebrania | |niepełnego materiału dowodowego w sprawie. Materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, z zachowaniem zasady prawdy materialnej i | |zdaniem Sądu w wystarczającym zakresie do orzekania w tej sprawie. | |Na koniec trzeba stwierdzić, że nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu| |prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm.) poprzez jego błędną | |interpretację. Organy administracji przeprowadziły prawidłową wykładnię tych przepisów trafnie uwzględniając podczas aktu stosowania | |prawa, dla potrzeb wydanych decyzji, konsekwencje prawne ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. | |Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu prawego i faktycznego kontrolowanej sprawy, Sąd uznał, że w związku z brakiem naruszenia prawa| |materialnego jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - skarga w kontrolowanej sprawie | |podlega, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddaleniu. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło