II SA/Kr 546/24
WyrokWSA w Krakowie2024-05-28
Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Jacek Bursa, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wprowadzać zakazy lub ograniczenia w lokalizowaniu inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, które uniemożliwiają realizację takich inwestycji, nawet jeśli są one zgodne z przepisami odrębnymi?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać zakazów ani rozwiązań uniemożliwiających lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeśli są one zgodne z przepisami odrębnymi. Gmina może jednak wprowadzać uzasadnione ograniczenia, takie jak zakaz lokalizacji wolnostojących masztów na całym obszarze planu, ograniczenia dotyczące lokalizacji na elewacjach frontowych lub dachach od strony frontowej, czy zakazy na budynkach zabytkowych, jeśli są one proporcjonalne do specyfiki terenu i służą ochronie istotnych wartości, takich jak ład architektoniczny czy krajobraz kulturowy.Stan faktyczny
Spółka P[...] sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Mazowiecka" w części dotyczącej § 7 ust. 12 i § 12 ust. 1 pkt 5. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz Prawa przedsiębiorców, twierdząc, że uchwała wprowadza zakazy uniemożliwiające realizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Rada Miasta Krakowa wniosła o oddalenie skargi, argumentując zgodność planu z prawem i potrzebę ochrony historycznego centrum miasta.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Jacek Bursa Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę nr CXXIV/3383/23 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Mazowiecka" skargę oddala.
P[...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa nr CXXIV/3383/23 z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Mazowiecka" w części tj.:
< § 7 ust. 12 uchwały,
< § 12 ust. 1 pkt 5) uchwały.
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w związku z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm,, dalej "u.p.z.p.") oraz art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w związku z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 733, dalej "ustawa o wspieraniu rozwoju" lub "Megaustawa") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem Uchwały w zaskarżonej części, z pominięciem regulacji rangi konstytucyjnej i ustawowej dla tworzenia aktów prawa miejscowego i wprowadzenia rozwiązań zakazujących lub uniemożliwiających realizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 334, dalej "u.g.n."), na całym terenie objętym mpzp;
2. art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego polegające na wprowadzeniu w zaskarżonej części Uchwały rozwiązań, które wprost uniemożliwiają, jak również mogą uniemożliwiać lokalizowanie na całym terenie obowiązywania Uchwały inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w rozumieniu u.g.n. także w sytuacji, gdy taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
3. art. 46 ust. 1-2 Megaustawy w zw. z art. 113 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1648, dalej "P.t,") oraz art. 4 i art. 15 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art. 3 pkt 19 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 57, dalej "ustawa o informatyzacji") poprzez przekroczenie władztwa planistycznego gminy skutkujące sprzecznym z prawem ograniczeniem rozwoju bezprzewodowej sieci telekomunikacyjnej na całym terenie objętym Uchwałą, jak również przyjęciem Uchwały w zaskarżonej części z naruszeniem zasady neutralności technologicznej, w sposób zagrażający realizacji przez Spółkę swoich zobowiązań przetargowych
4. art. 2, art. 8, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2, art. 37 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 221, dalej "P.p.") w zw. z art. 10 ust. 1 P.t. poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie uznanie, że dopuszczalne jest ustalanie warunków lokalizowania stacji bazowych telefonii komórkowej na obszarze objętym Uchwałą, powodujących ograniczenie możliwości rozwoju sieci telekomunikacyjnych, przy braku ograniczeń w lokalizowaniu infrastruktury służącej świadczeniu usług w technologii stacjonarnej, co skutkuje ograniczeniem Skarżącej możliwości świadczenia usług w technologii mobilnej, tym samym dyskryminując ją na rynku usług telekomunikacyjnych.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o:
1. stwierdzenie na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a.") nieważności Uchwały w zaskarżonej części;
2. zasadzenie na rzecz Skarżącej od Rady Miasta Krakowa zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym wynagrodzenia dla radcy prawnego.
Zaznaczono, że legitymacja procesowa czynna Spółki wynika z art. 50 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 48 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 27) i art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 1 u.g.n.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W ocenie organu ustalenia planu miejscowego obszaru "M." są zgodne z prawem, które dopuszcza wprowadzenie ograniczeń dla inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej (w tym dla sieci telekomunikacyjnych). W planach miejscowych wskazuje się tereny, w których na zasadach określonych w planie, można lokalizować takie urządzenia. Zasady te polegają m. in. na wskazaniu terenów dopuszczających lokalizację, określeniu parametrów (np. maksymalnej wysokości), czy wskazaniu rodzaju urządzeń. Nie można bowiem w dowolny sposób i bez ograniczeń lokalizować takich urządzeń.
Zwrócono też uwagę, iż teren objęty ustaleniami zaskarżonej uchwały położony jest w obrębie historycznego centrum Miasta Krakowa i jako taki podlega szczególnej ochronie ze względu na potrzebę zachowania ładu architektonicznego oraz sylwety miasta, ze szczególnym uwzględnieniem wymogów wynikających z wpisu do ewidencji oraz rejestru zabytków. Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ustalenie ochrony zabytków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi formę ochrony zabytków. Nie można przy tym zgodzić się z zarzutem, iż objęcie ochroną w zakresie lokalizowania urządzeń z zakresu łączności publicznej na budynkach ujętych w rejestrze zabytków było nieuzasadnione oraz nieobiektywne. Art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ustanawia wpis do rejestru jako jedną z najsilniejszych form ochrony zabytków, toteż objęcie tego typu budynków ochroną także w zakresie lokalizowania urządzeń z zakresu łączności publicznej jest jak najbardziej uzasadnione, a wręcz konieczne w świetle obowiązującego porządku prawnego.
Nadto, ograniczenia ustanowione w przepisie § 7 ust. 12 pkt 2 lit. a-b kwestionowanej uchwały znajdują podobne uzasadnienie - a to ze względu na wyżej przytoczoną specyfikę terenu objętego ustaleniami kwestionowanego planu miejscowego. Niezaprzeczalnie bowiem teren znajdujący się w historycznym centrum Miasta Krakowa, ze względu na jego walory architektoniczne, a także krajobrazowe musi podlegać szczególnej ochronie. W praktyce bowiem lokalizacja urządzeń z zakresu łączności publicznej co do zasady wyraźnie odcina się od istniejącej zabudowy albo góruje nad nią (co przyznaje sama skarżąca spółka). Z kwestionowanym przepisem koresponduje w pełni także przepis § 9 ust. 6 planu miejscowego obszaru "Mazowiecka", który wprowadza ogólną regulację ochrony całkowitej dla rodzaju obiektów, które ze względu na ich szczególne walory powinny w całości być objęte ochroną maksymalnych wymiarów zewnętrznych budynków. Tę regulację ogólną potwierdza przepis § 7 ust. 12 pkt 2 uchwały jako regulacja szczególna odnosząca się konkretnie do urządzeń z zakresu łączności publicznej.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. Zm., dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego oraz przekroczenie przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741, dalej "u.p.z.p."). władztwa planistycznego. Szczegółowe zasady oraz tryb podejmowania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarte zostały w ww. ustawie. Regulacje te bezwzględnie wiążą radę gminy w stanowieniu prawa miejscowego, a konsekwencje ich niedotrzymania, określił sam ustawodawca w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Z mocy przywołanego przepisu, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Strona skarżąca trafnie wywodzi swój interes prawny do zaskarżenia uchwały z art. 48 ustawy z dnia 7 maja 2010 r o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777 ze zm.), który stanowi, że przedsiębiorca telekomunikacyjny oraz Prezes UKE mogą zaskarżyć, w zakresie telekomunikacji, uchwałę w sprawie uchwalenia planu miejscowego.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W myśl art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Ponadto od dnia 25 października 2019 r., na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1815) obowiązuje przepis art. 46 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zgodnie z którym nie stosuje się ustaleń planu miejscowego w zakresie ustanowionych zakazów lub przyjętych w nim rozwiązań, o których mowa w ust. 1, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2021 r. (sygn. akt I OSK 579/21, opublikowanym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), dokonując wykładni aktualnego brzmienia art. 46 ustawy wyjaśnił, że wprowadzona w art. 46 zmiana przez dodanie ust. 1a nie oznacza całkowitej dowolności w posadowieniu urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Organ gminy nadal może korzystać ze swego władztwa planistycznego w zakresie lokalizowania na jego terenie urządzeń telekomunikacyjnych i nie oznacza to, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, czy to w zakresie lokalizacji inwestycji, ich rozmieszczenia w terenie, czy ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsce, w którym będą zlokalizowane, czy też ograniczeń z uwagi na ochronę innych, istotnych z punktu widzenia gospodarowania przestrzenią, wartości.
Podzielając przywołany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie należy rozumieć w ten sposób, że pozbawia on całkowicie gminę prawa kształtowania przestrzeni poprzez wprowadzanie zakazów czy ograniczeń zabudowy urządzeń łączności publicznej w tym telefonii komórkowej. Rzecz jednak w tym, by zakazy i ograniczenia, jako wyjątki od zasady dopuszczalności lokalizowania obiektów i urządzeń z zakresu łączności publicznej, formułowane były ściśle i precyzyjnie, tak aby adresaci regulacji mogli na jej podstawie ustalić, czy na danym obszarze określone zamierzenie inwestycyjne może być zrealizowane, czy też nie, ewentualnie pod jakimi warunkami. Plan miejscowy nie może natomiast wprowadzać na całym obszarze objętym planem zakazu lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych, uniemożliwiającego lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Kontrolując uchwałę dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod kątem ewentualnego nadmiernego ograniczenia możliwości rozwoju sieci telekomunikacyjnych trzeba mieć na względzie konkretne okoliczności danej sprawy: jak duży jest obszar objęty planem, jakiego rodzaju zabudowa jest tam dominująca, jaki jest procent terenów wyłączonych z zabudowy, jakie szczególne wartości przemawiają za wprowadzeniem ewentualnych ograniczeń i jak daleko te ograniczenia są posunięte.
W niniejszej sprawie skargą objęto następujące zapisy zaskarżonej uchwały:
- § 7 ust. 12 Uchwały
12. Zasady odnoszące się do inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej - infrastruktury telekomunikacyjnej (w tym telefonii komórkowej):
1) zakaz lokalizacji wolnostojących masztów z zakresu łączności publicznej, z wyłączeniem terenu KK. 1;
2) zakaz lokalizacji anten, masztów, stacji bazowych oraz innych urządzeń technicznych z zakresu łączności publicznej:
a) na połaciach dachowych od strony elewacji frontowej budynku,
b) na elewacji frontowej budynku,
c) na budynkach wpisanych do rejestru zabytków, za wyjątkiem utrzymania zabytkowych masztów;
3) infrastruktura telekomunikacyjna nie może powodować zakłóceń lub negatywnego oddziaływania na urządzenia radiołączności kolejowej bądź urządzenia sterowania ruchem kolejowym.
- § 12 ust. 1 pkt 5 Uchwały
Jako ogólne zasady obsługi obszaru w zakresie infrastruktury technicznej, dotyczące całego obszaru planu ustala się:
5) zasadę lokalizacji obiektów i urządzeń budowlanych z zakresu elektroenergetyki i telekomunikacji z nakazem uwzględniania ochrony zdrowia ludności przed oddziaływaniem (promieniowaniem) pól elektromagnetycznych.
Zaskarżona uchwała obejmuje obszar znajdujący się w północnej części Krakowa, w Dzielnicy V Krowodrza, położony w obrębie historycznego centrum Miasta Krakowa. Jednym z celów przedmiotowego planu miejscowego, wskazanym w § 3 pkt 2 zaskarżonej uchwały jest ochrona sylwety Starego Miasta poprzez określenie zasad ochrony istniejącego układu urbanistycznego oraz istniejących zespołów zabudowy. Powierzchnia obszaru objętego planem wynosi 62,79 ha (§ 1 ust. 3 zaskarżonej uchwały).
Jak wynika z załącznika nr II do Zarządzenia Nr 3426/2023 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 listopada 2023 r. pt. "Uzasadnienie rozwiązań planistycznych zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Mazowiecka" tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej zajmują 37,77% obszaru planu, tereny zabudowy wielorodzinnej lub usługowej - 11,15% obszaru planu, tereny usług - 10,96% obszaru planu, tereny zieleni urządzonej nie przekraczają 3% obszaru planu. Tereny dróg (łącznie) obejmują 19,61% obszaru planu, a 15,43% obszaru planu to tereny zamknięte. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) w odniesieniu do terenów zamkniętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się tylko granice tych terenów oraz granice ich stref ochronnych.
Skarżąca zarzuca, że tereny KK.1, na których wyłącznie zezwolono lokalizację wolnostojących masztów z zakresu łączności publicznej obejmują 0,02% powierzchni planu. Dodatkowo tereny te zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie torów kolejowych i estakady dla tramwajów, co praktycznie wyklucza realizację tego rodzaju obiektów na całym terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Jest to prawda, niemniej jednak - biorąc pod uwagę opisaną wyżej specyfikę terenu objętego ustaleniami zaskarżonej uchwały, w szczególności bardzo gęstą zabudowę i niemal zupełny brak terenów niezabudowanych, jak również wymienioną w § 3 pkt 2 ochronę sylwety Starego Miasta - zakaz ten nie stanowi nadmiernego ograniczenia praw skarżącej i nie świadczy o naruszeniu obowiązujących przepisów. Teren objęty zaskarżoną uchwałą w zasadzie nie obejmuje miejsc, na których w ogóle można by rozważać realizację wolnostojących masztów telefonii komórkowej. Tym samym w zakresie § 7 ust. 12 pkt 1 zaskarżonej uchwały skarga okazała się nieuzasadniona.
W § 7 ust. 12 pkt 2 zaskarżonej uchwały wprowadzono zasady regulujące lokalizację pozostałych urządzeń technicznych z zakresu łączności publicznej, innych niż wolnostojące maszty.
I tak całkowicie zakazano lokalizacji tego rodzaju urządzeń na budynkach wpisanych do rejestru zabytków - za wyjątkiem utrzymania zabytkowych masztów (§ 7 ust. 12 pkt 2 lit. "c" zaskarżonej uchwały).
Analizując ten zarzut trzeba zauważyć, że na całym terenie objętym zaskarżoną uchwałą jest tylko kilka tego rodzaju budynków (§ 18 ust. 4, § 19 ust. 4, § 49 ust. 4, § 50 ust. 4 zaskarżonej uchwały). Zakaz lokalizacji anten, masztów, stacji bazowych oraz innych urządzeń technicznych z zakresu łączności publicznej na tych budynkach nie stanowi nadmiernego ograniczenia uprawnień skarżącej, natomiast znajduje uzasadnienie w art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Z kolei w § 7 ust. 12 pkt 2 lit. "a" i "b" zaskarżonej uchwały wprowadzono zakaz lokalizacji anten, masztów, stacji bazowych oraz innych urządzeń technicznych z zakresu łączności publicznej na połaciach dachowych od strony elewacji frontowej budynku oraz na elewacji frontowej budynku.
W skardze zarzuca się, że "tak szeroki zakaz spowoduje, że ilość możliwych do zlokalizowania na potrzeby telekomunikacji budynków będzie znikoma", a wręcz, że "całość warunków z § 7 ust. 12 mpzp oznacza zakaz ich lokalizowania na całym terenie objętym planem miejscowym".
Zarzuty te są oczywiście nieuzasadnione.
Na str. 8 skargi wskazuje się: "Aby stacja bazowa mogła spełniać swoje funkcje takie jak propagacja sygnału, komunikowanie się z innymi stacjami bazowymi tworzącymi sieć telekomunikacyjną, czy łączenie z urządzeniami końcowymi (aparaty telefoniczne, laptopy itp.) z częścią stałą cyfrowej sieci telekomunikacyjnej, to jej anteny sektorowe i radioliniowe winny znajdować się na takiej wysokości, aby "górować" nad istniejącą zabudową, a antenowe konstrukcje wsporcze zapewniać bezpieczeństwo konstrukcji także podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych. Technologia działania stacji bazowej wymaga, aby antena była zainstalowana na odpowiedniej wysokości".
Już tylko z tego fragmentu wynika, że urządzenia telekomunikacyjne muszą być instalowane na pewnej wysokości – a więc należy zakładać, że bardziej odpowiednim miejscem będzie dach budynku, a nie jego elewacja. Zakaz instalowania urządzeń na elewacji, podobnie jak w przypadku zakazu lokalizacji wolnostojących masztów na terenie objętym zaskarżoną uchwałą, nie ma praktycznie znaczenia.
Z kolei w zakresie połaci dachowych zakazano jedynie lokalizacji omawianych urządzeń od strony elewacji frontowej budynku. Przy tak gęstej i zróżnicowanej zabudowie, jaka znajduje się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą, ograniczenia te nie są istotne. Znakomita większość połaci dachowych wszystkich budynków na obszarze objętym planem może więc zostać wykorzystana do zlokalizowania urządzeń technicznych z zakresu łączności publicznej, o ile tylko nie będą one umieszczonej od frontu budynku.
Co ważne – w zaskarżonej uchwale brak jest przepisu, który ograniczałby możliwość instalowania urządzeń z zakresu łączności publicznej do wysokości zabudowy przewidzianej dla danego terenu. Strona skarżąca zarzuca, że całkowicie niezrozumiała jest relacja § 7 ust. 12 do § 9 ust. 6 mpzp wprowadzającego ochronę całkowitą, to jest ochronę maksymalnych wymiarów zewnętrznych budynku poprzez ochronę oraz zachowanie wysokości i położenia górnej krawędzi elewacji frontowej, tylnej oraz kalenicy budynku. Zdaniem skarżącej spółki nie wiadomo, czy nakaz ochrony całkowitej z § 9 ust. 6 uchwały odnosi się także do zasad lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, czy też zasady te stanowią wyjątek od wprowadzonej ochrony całkowitej budynków.
Z treści skargi wynika, że przepis § 9 ust. 6 uchwały definiujący pojęcie ochrony całkowitej nie jest przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten brzmi: "W celu ochrony historycznego krajobrazu miejskiego, zabytkowych zespołów oraz istniejących obiektów, w tym również wpisanych do rejestru zabytków i ujętych w gminnej ewidencji zabytków, stosuje się pojęcie ochrony całkowitej, oznaczające ochronę maksymalnych wymiarów zewnętrznych budynku (zakaz ich zwiększania), z zastrzeżeniem § 7 ust. 2 i 11 pkt 4, poprzez ochronę oraz zachowanie wysokości i położenia górnej krawędzi elewacji frontowej, tylnej oraz kalenicy budynku".
Nie ma racji skarżąca gdy sugeruje niejasne relacje pomiędzy zakresem omawianego przepisu a zakresem § 7 ust. 12 zaskarżonej uchwały. Ten ostatni obejmuje wyłącznie zasady lokalizacji na terenie planu określonego rodzaju urządzeń, natomiast przepis dotyczący ochrony całkowitej odnosi się do wymienionych w uchwale obiektów i przewiduje zakaz jakiejkolwiek ingerencji w zakresie wysokości i położenia górnej krawędzi elewacji frontowej, tylnej oraz kalenicy budynku. Niewątpliwie przepis ten rozszerza zakazy określone w § 7 ust. 12 pkt 2 lit. "a" i "b" o wskazane w tekście planu budynki objęte ochroną całkowitą. W dalszym ciągu jednak ograniczenia te nie są nadmierne, a ponadto uzasadnione są ochroną wartości wymienionych wprost w cytowanym wyżej § 9 ust. 6 zaskarżonej uchwały.
Podsumowując dotychczasowe wywody trzeba podkreślić, że ani niemal całkowity zakaz lokalizacji wolnostojących masztów telefonii komórkowej, ani ograniczenia dotyczące instalowania innych rodzajów urządzeń telekomunikacyjnych na elewacjach oraz na dachach od strony frontu budynku, ani zakazy dotyczące budynków zabytkowych – nie stanowią nadużycia władztwa planistycznego i nie ograniczają uprawnień strony skarżącej w sposób nadmierny. Objęte skargą zakazy i ograniczenia znajdują uzasadnienie przy uwzględnieniu specyfiki obszaru, który został objęty zaskarżoną uchwałą.
Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania zapisów § 7 ust. 12 pkt 3 uchwały ("infrastruktura telekomunikacyjna nie może powodować zakłóceń lub negatywnego oddziaływania na urządzenia radiołączności kolejowej bądź urządzenia sterowania ruchem kolejowym") oraz § 12 ust. 1 pkt 5 uchwały ("Jako ogólne zasady obsługi obszaru w zakresie infrastruktury technicznej, dotyczące całego obszaru planu ustala się zasadę lokalizacji obiektów i urządzeń budowlanych z zakresu elektroenergetyki i telekomunikacji z nakazem uwzględniania ochrony zdrowia ludności przed oddziaływaniem (promieniowaniem) pól elektromagnetycznych"). Oba te przepisy mają charakter niejako informacyjny, nie wprowadzając nowych nakazów bądź zakazów określonego kształtowania przestrzeni, niemniej jednak Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia ich nieważności.
Niewątpliwie obszar planu bezpośrednio przylega do istniejącej linii kolejowej, a ruch kolejowy nie może być w jakikolwiek sposób zakłócany przez funkcjonowanie innego rodzaju infrastruktury. Przyznaje to zresztą sam skarżący ("Oczywiste jest, że żadna infrastruktura techniczna nie może negatywnie oddziaływać na pracę innych urządzeń (czy to kolejowych, czy elektroenergetycznych, czy innych)"). Pozostawienie tego przepisu w obrocie prawnym nie prowadzi do żadnych negatywnych skutków w zakresie możliwości zagospodarowania terenu i umieszczania tam stacji masztów, anten, czy też innych urządzeń. Obawy skarżącej spółki, że postanowienie to może stwarzać niedozwolone pole do żądania przez urzędników przedstawienia przez inwestora formalnego dokumentu wskazującego na "brak zakłóceń łub negatywnego oddziaływania na urządzenia radiołączności kolejowej bądź urządzenia sterowania ruchem kolejowym", którego inwestor nie będzie w stanie pozyskać – są nieuzasadnione.
Również w zakresie § 12 ust. 1 pkt 5 zaskarżonej uchwały Sąd uznał skargę za bezzasadną. Strona skarżąca wskazała sygnatury spraw, w których WSA w Krakowie stwierdził nieważność analogicznego zapisu w innych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego z terenu Krakowa, niemniej jednak w licznych orzeczeniach WSA w Krakowie przyjmował, że taki zapis nie narusza obowiązujących przepisów. I tak na przykład w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. II SA/Kr 916/23 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) wskazano:
"Bezzasadny natomiast okazał się zarzut dotyczący treści § 12 ust. 1 pkt 5 zaskarżonej uchwały ("Jako ogólne zasady obsługi obszaru w zakresie infrastruktury technicznej, dotyczące całego obszaru planu ustala się zasadę lokalizacji obiektów i urządzeń budowlanych z zakresu elektroenergetyki i telekomunikacji z nakazem uwzględniania ochrony zdrowia ludności przed oddziaływaniem (promieniowaniem) pól elektromagnetycznych"). Przepis ten ma charakter niejako informacyjny, nie wprowadza nowych nakazów bądź zakazów określonego kształtowania przestrzeni, niemniej jednak Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Rację ma organ twierdząc w odpowiedzi na skargę, że zamieszczenie w uchwale omawianego przepisu miało podstawę w przepisie § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym przepisem ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów wynikającego z potrzeb ochrony środowiska oraz obowiązujących ustaleń planów ochrony. W tym zakresie Sąd całkowicie podziela ocenę dokonaną przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. II SA/Kr 716/23: "Przepisy ochrony środowiska wprost stanowią, że ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach, zmniejszanie poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane (art. 121 poś). Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U.2019.2448 z dnia 2019.12.19) określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę i miejsc dostępnych dla ludności. Sposoby sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku określa Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 17 lutego 2020 r w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U..2022.2630 t.j. z dnia 2022.12.15). Te wszystkie obowiązujące unormowania wypełniają treścią i uzasadniają przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nakaz uwzględniania ochrony zdrowia ludności przed oddziaływaniem (promieniowaniem) pól elektromagnetycznych, przy lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury z zakresu elektroenergetyki i telekomunikacji".
Podobne stanowisko zajął WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. II SA/Kr 616/23 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych): "(...) dziwi zarzut odnoszący się do § 12 ust. 1 pkt 5 uchwały, który jedynie wskazuje na konieczność uwzględnienia ochrony zdrowia mieszkańców przed oddziaływaniem (promieniowaniem) pól elektromagnetycznych w przypadku lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej (czyli także jej nie uniemożliwia). Wymóg ten z kolei wynika z przepisów szczególnych, w tym wypadku ustawy o ochronie środowiska. (tak też w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do sygn. akt II SA/Kr 1484/14)"."
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w cytowanych wyrokach (podobne stanowisko prezentuje WSA w Krakowie w wyrokach z 2024 roku sygn. II SA/Kr 1430/23 i II SA/Kr 1302/23).
Wszystkie wskazane wyżej powody doprowadziły do uznania skargi za bezzasadną i oddalenia jej na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło