II SA/Kr 547/06

Sygn. akt II SA/ Kr 547/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Grażyna Jeżewska ( del. – spr.) Asesor WSA Janusz Kasprzycki Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S.G. na postanowienie Wojewody [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Przedmiotem skargi z [...] r., wniesionej przez S. G., jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], odmawiające przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, wydanej w dniu [...] r., o odmowie zwrotu działek nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działki nr [...], położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], na jego rzecz. Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] r., reprezentowany przez pełnomocnika, B. G. wystąpił do byłego Urzędu Rejonowego z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonej jako parcele: [...].kat. [...],[...].kat [...] i [...].kat. [...] obj. Lwh [...] b. gm. kat. [...]. W piśmie tym wskazał swój adres zamieszkania jako: [...] os. [...]. Wnioskodawca zmarł w trakcie postępowania, wobec czego do wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości przyłączyli się jego spadkobiercy: S. G., I. G. i D. P. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], w oparciu o art. 229a, art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 261, póz. 2603), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 107 ze zm.) - w związku z postanowieniem Wojewody [...], nr [...], z dnia [...] r. wyznaczającym Starostę [...] do załatwienia sprawy zwrotu działek nr [...], nr [...] i nr [...] oraz części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], odpowiadających wywłaszczonym parcelom gruntowym [...].kat. [...] oraz [...].kat. [...] b. gm. kat. [...], odmówił zwrotu przedmiotowych działek na rzecz S. G. W decyzji zawarł pouczenie o przysługującym stronie prawie odwołania się do Wojewody [...] za pośrednictwem Starosty [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzja ta została doręczona do rąk I. G. na podany przez wnioskodawcę adres w dniu [...] r. Wobec jej niezaskarżenia, stała się ona ostateczna z dniem [...] r. W dniu [...] r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo S. G. z dnia [...] r., zawierające odwołanie od wyżej omówionej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu skarżący podał, iż przyczyną niedotrzymania terminu Sygn. akt II SA/Kr 547/06 do wniesienia odwołania był fakt, iż od [...] r. przebywa w [...]. Dodał, iż przedmiotowe nieruchomości zostały mu zabrane orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] 1952 r. na cele realizacji planów gospodarczych. Ponieważ w/w działki są obecnie zagospodarowane jako pracownicze ogrody działkowe, należy mu się za nie odszkodowanie. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] odmówił S. G. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od tej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż wyjazd i ciągły pobyt za granicą nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu. Podniósł, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] została prawidłowo doręczona na podany przez wnioskodawcę adres. Nie złożył on od niej odwołania w terminie, ani też nie ustanowił w sprawie pełnomocnika. W związku z brakiem podjęcia przez niego jakichkolwiek działań uznał, iż skarżący nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw. Wojewoda podał, iż gdyby za wnioskodawcą przyjąć, że jego pobyt za granicą uniemożliwiał złożenie odwołania od decyzji Starosty, to z uwagi na fakt, iż nadal przebywa on w [...], przyczyna ta trwałaby nadal i niemożliwym byłoby złożenie jakiegokolwiek pisma w sprawie. Tymczasem S. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu, co także należy uznać za okoliczność podważającą zasadność jego twierdzeń. W związku z nieuprawdopodobnieniem przez niego przyczyny braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, odmówił jego przywrócenia. S. G. wniósł skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do złożenia odwołania na decyzję Starosty [...]. W motywach skargi powtórzył argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, a nadto wskazał, iż odwołanie od decyzji z [...] r. złożył natychmiast po tym, jak się o niej dowiedział. Uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącego, albowiem przebywał on za granicą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sygn. akt II SA/Kr 547/06 Skarga jest pozbawiona słuszności. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej zwaną P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt administracyjny, w tym przypadku postanowienie, odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie tego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, póz. 1071 ze zm.), dalej zwaną K.p.a., Sąd uznał, iż postanowienie to jest prawidłowe. Stosownie do treści art. 129 § 2 K.p.a., mającego zastosowanie w sprawie w zw. art. 127 § 1 K.p.a., termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy jest ona ogłaszana ustnie od dnia jej ogłoszenia. Termin ten jest terminem ustawowym, co oznacza, iż jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, skutkuje zgodnie z treścią art. 134 K.p.a. koniecznością stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Czynność dokonana po terminie jest bowiem bezskuteczna, tj. nie może wywołać zamierzonego przez stronę skutku procesowego. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, - zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, - zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Sygn. akt II SA/Kr 547/06 W podaniu tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Nie jest bowiem dopuszczalne przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck. W-wa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (por. postanowienie WSA w Warszawie z 26 lipca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 480/07). Odnoszą powyższe rozważania natury ogólnej do meritum sprawy, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, jak też zastosował do niego prawidłowe przepisy. W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący nie zachował terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...]. Decyzja ta została skutecznie doręczona, z prawidłowym pouczeniem o przysługującym zainteresowanemu środku zaskarżenia, w dniu [...] r., zatem od [...] r. należało liczyć 14-dniowy termin na odwołanie się od decyzji Starosty, który w tej sytuacji upływał z dniem [...] r. Natomiast strona środek zaskarżenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia - bo tak należało zakwalifikować pismo strony datowane na [...] r. - złożyła dopiero w dniu [...] r. W aktach brak jest wcześniejszej korespondencji strony dotyczącej decyzji organu z [...] r. Również skarżący nie wskazał, aby złożył taką korespondencję do organu przed [...] r. Sygn. akt II SA/Kr 547/06 Zwracając się z żądaniem przywrócenia uchybionego terminu, strona argumentowała, że uchybiła terminowi do złożenia odwołania ze względu na wyjazd i stały pobyt w [...] Jednak jak słusznie organ podnosi, sam pobyt za granicą nie może w sposób skuteczny uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, iż B. G. we wniosku o zwrot nieruchomości, a następnie S. G. we wszystkich pismach kierowanych do organów administracyjnych oraz skardze do Sądu, wskazali jako adres zamieszkania: os. [...] w [...]. W trakcie toczącego się postępowania sądowego skarżący nie zgłosił organom administracyjnym, ani Sądowi zmiany miejsca zamieszkania, nie wskazał nowego adresu do doręczeń, nie poinformował również o długotrwałym przebywaniu poza granicami kraju. Starosta [...] właściwie, więc doręczył decyzję wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia odwołania na w/w adres. Rację ma Wojewoda, że dochowując staranności w prowadzeniu własnych spraw skarżący, wyjeżdżając na dłuższy okres za granicę, mógł ustanowić pełnomocnika, który podejmowałby działania w jego imieniu. Organ ustalił, że odbiór decyzji pokwitowała I. G. jako dorosły domownik, stąd miał zastosowanie art. 43 K.p.a., według którego w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenia takie oparte jest na domniemaniu, iż pismo dotarło do adresata, skoro dorosły domownik nie zgłasza doręczycielowi faktu niemożności poinformowania o nadejściu przesyłki pocztowej jego adresata. Skarżący w żaden sposób we wniosku o przywrócenie terminu tego domniemania nie obalił. Reasumując, uznać należy, iż fakt uchybienia terminowi ustawowemu, jaki jest wymagany do złożenia odwołania od decyzji organu l instancji jest niewątpliwy. Trzeba podzielić stanowisko organu, iż skarżący dla dopełnienia czynności procesowej, jaką było złożenie odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, nie wykazał się należytą starannością ani zapobiegliwością. Podana przyczyna świadczy, iż niedostatecznie zadbał o swoją sprawę. Podzielając wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (post. NSA z 8 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.), w powyższym stanie rzeczy Sąd uznał, iż decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa i na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a skargę oddalił.