II SA/Kr 547/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-25
Skład orzekający: WSA Małgorzata Łoboz, WSA Beata Łomnicka, WSA Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymywanie zwierząt w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, w tym w budynku grożącym zawaleniem, bez dostępu światła i świeżej ściółki, stanowi podstawę do czasowego odebrania zwierząt na podstawie ustawy o ochronie zwierząt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrzymywanie zwierząt w warunkach rażącego zaniedbania i niechlujstwa, w tym w budynku grożącym zawaleniem, bez dostępu światła i świeżej ściółki, stanowi wypełnienie przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt, co uzasadnia czasowe odebranie zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy. Skarga została oddalona, ponieważ materiał dowodowy potwierdził niewłaściwe warunki bytowania zwierząt.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy o czasowym odebraniu J. S. trzech krów i jednego opasa. Powodem odebrania były ustalenia Powiatowego Lekarza Weterynarii dotyczące utrzymywania zwierząt w budynku grożącym zawaleniem, bez dostępu światła, na zalegającym oborniku, bez świeżej ściółki, a także brak identyfikacji zwierząt i zaniedbania w ich opiece. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że zwierzęta były w dobrej formie i że budynek jest w dobrym stanie technicznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 kwietnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 kwietnia 2019 r. (znak: [...]) na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. póz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz
- art. 6 ust. 2 pkt 10 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 122 – dalej jako: u.o.z.),
po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Wójta Gminy T. z dnia 14 marca 2019 r. (znak: [...]) orzekającej o czasowym odebraniu J. S. trzech krów i jednego opasa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 14 marca 2019 r. (znak: [...]) Wójt Gminy T. orzekł o czasowym odebraniu J. S. trzech krów i jednego opasa.
Jak podano w uzasadnieniu, podczas kontroli Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. w dniu 5 marca 2019 r. ustalono, że J. S. jest właścicielem stada [...] i utrzymuje 4 sztuki bydła (trzy krowy i jeden opas). Podczas tej kontroli stwierdzono, że J. S. nie wykonuje obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt, ustawy o systemie identyfikacji i rejestru zwierząt, a także nie wykonuje obowiązków nałożonych decyzją wydaną przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. z dnia 8 października 2018 r. (znak: [...]) w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Stwierdzono też, że J. S. nie wykonuje zaleceń pokontrolnych przesłanych pismem z dnia 13 września 2018.
W aktach sprawy znajduje się protokół Nr [...] r. z kontroli weterynaryjnej w dniu 5 marca 2019 r. przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. w gospodarstwie należącym do J. S., nr gospodarstwa [...] W trakcie kontroli stwierdzono, że J. S. posiada 4 sztuki bydła (3 krowy i 1 opas w wieku ponad 2 lata). Jak ujawniono "bydło w dalszym ciągu nie posiada oznakowania - brak kolczyków w uszach". Zwierzęta utrzymywane są w budynku, który grozi zawaleniem, który w dwóch pomieszczeniach nie posiada ścian, a wchodzi się do nich przez zawieszone dywany. W pomieszczeniu, w którym utrzymywany jest byk oraz jedna krowa, brak jest dostępu światła z zewnątrz - brak okien, w związku z czym panuje "zupełna ciemność". Zwierzęta utrzymywane są na zalegającym oborniku, bez świeżej ściółki. Jak dalej stwierdzono, warunki techniczne budynku inwentarskiego uległy pogorszeniu, jedna z bocznych ścian jest pochylona w kierunku do wewnątrz budynku, co może stwarzać zagrożenie dla zwierząt w nim utrzymywanych. Przed wejściem do budynku inwentarskiego zalega znaczna ilość obornika. Na terenie gospodarstwa nie stwierdzono paszy przeznaczonej do karmienia zwierząt.
Zdaniem organu I instancji opisana wyżej sytuacja wskazuje na brak prawidłowej opieki właściciela nad zwierzętami i nosi znamiona zachowania wskazanego w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.
Odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy T. wniósł w dniu 22 marca 2019 r. J. S., zarzucając zaskarżonej decyzji wydanie niezgodnie z prawem.
Przekazując odwołanie w piśmie z dnia 27 marca 2019 r. Wójt Gminy T. nie odniósł się do zarzutów, utrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniając swoją decyzję, przytoczyło w pierwszej kolejności treść art. 1 ust. 1 i 3 u.o.z., a następnie wskazało, że w piśmie z dnia 5 marca 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. zwrócił uwagę, iż J. S. oraz jego brat (który pomaga w prowadzeniu gospodarstwa) to osoby w podeszłym wieku, które nie radzą sobie w prawidłowym sprawowaniu opieki nad zwierzętami. Zwierzęta utrzymywane są w bardzo złych warunkach higienicznych. W budynku nie ma poideł i karmideł. W okolicy budynku mieszkalnego i miejsca przetrzymywania zwierząt znajdują się sterty śmieci. Zwalone drzewo utrudnia dostęp do posesji. W konkluzji stwierdzono, że stan osób - właściciela zwierząt i jego brata - nie pozwala na prawidłową opiekę nad bydłem oraz dokonywania odpowiednich napraw budynku dla zwierząt.
Organ II instancji stwierdził, że stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Użyte w definicji ww. przepisu sformułowanie pozwala na przyjęcie, iż chodzi o świadome zachowanie osoby, która zdaje sobie sprawę z następstw swojego zachowania. Niewłaściwe warunki bytowania natomiast, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co również zostało uregulowane w ustawie o ochronie zwierząt w przepisie art. 1 ust. 1., a także potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt, przez którą rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl pkt. 2 u.o.z., co poparto przykładami z orzecznictwa sądów administracyjnych. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie można stwierdzić, że wypełniona została przesłanka z ww. wyżej przepisu. Materiał dowody wskazuje, iż zwierzęta w gospodarstwie J. S. utrzymywane są w skrajnie niewłaściwych warunkach bytowania. Dlatego też mając na uwadze treść art. 7 ust. 1 u.o.z., który przywołano, w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie istniałą podstawa do odebrania zwierzęcia odwołującemu się. Podniesiono, że strona nie dbała w sposób należyty o zdrowie zwierząt, a ich miejsce bytowania było w niedopuszczalnym stanie, co potwierdziła kontrola przeprowadzona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. w dniu 5 marca 2019 r.
Na zakończenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji niesłusznie powołał w decyzji art. 7 ust. 3 u.o.z., gdy tymczasem prawidłową podstawa prawną powinien być o art. 7 ust. 1 o.u.z.
Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący J. S., pisząc w jej treści: "zwracam się z prośbą o rozpatrzenie Decyzji Wójta zgodnie z prawem" i kwestionując ustalenia faktyczne organów poprzez stwierdzenie, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii została wydania pomimo, że "bydło było w dobrej formie". Zdaniem skarżącego "każdą sztukę [policjanci] wyprowadzili zakładając kolucho w nosie, co świadczy o tym, że bydło było dobrze wychowane". Dodatkowo skarżący podnosi w swojej skardze nową okoliczność, że warunki przetrzymywania bydła po przewiezieniu go z zagrody J. S. nie były odpowiednie – "bydło (...) stoi na metrażu i głodne szybko chudnie. Bydło na metrażu postawione stoi głodne, woła litości"
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przedstawiając argumentację na poparcie swojego żądania.
W piśmie z dnia 3 czerwca 2019 r. skarżący podnosił, że "cały przebieg tej sprawy to Weterynaria wszystkie protokoły wypisała niezgodnie ze stanem faktycznym i są wszystkie pisane na posiedzeniu niejawnym, a nie przy mojej obecności". Ponadto uzupełnił: "Budynek jest murowany i jak może być ściana nachylona, tego się nie da sfałszować, bo to jest widoczne teraz". W kwestii karmy, dodał: "Jeżeli chodzi o karmę dla zwierząt to ja zgłoszę świadków, ile ja w każdy tydzień kupowałem śrutu dla tych zwierząt".
Z kolei w piśmie do Ministra Rolnictwa z dnia 10 lipca 2019 r. skarżący podniósł kwestie bezprawności odebrania trzech krów i opasa "który był przygotowany do sprzedania bez kolczyków i paszportów i zakaz przemieszczania, który wypisał weterynarz niezgodnie z prawem, żebym ja nie mógł sprzedać go w terminie". Dodał także, że "bydło umieszczono na metrażu i stoi głodne i schudło u właściciela, który udostępnił stajnię dla mojego bydła i swoje bydło przetrzymuje nie wiadomo czy w namiocie, czy w stodole i to są warunki unijne , a następnie, że bydło było dobrze chowane i chodziło całe lato na pastwisku".
W piśmie doręczonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 24 września 2019 r. J. S. zwrócił uwagę: "Budynek inwentarski jest wybudowany z cegły pełnej mur i jak mogła być ściana nachylona. Budynek był sprawdzany przez inżynierów budowlanych z Urzędu Powiatowego i stwierdzili, że jest w dobrym stanie – cegła zdrowa i dach ma drzewo zdrowe. W stajni jest podłoga z drzewa nie stoją na gołym betonie i nikomu nie zagraża; są okna zaszklone". Następnie skarżący negatywnie ocenia działalność organów gminy.
Podczas rozprawy w dniu 25 października 2019 r. złożone zostało pismo J. K. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w T. z prośbą o zwrot bydła J. S. i umieszczenie go w gospodarstwie rolnym nadawcy (datowane na 14 czerwca 2019 r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2019 r., którą organ po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia 14 marca 2019 r. orzekającą o czasowym odebraniu J. S. od dnia 20.03. 2019 trzech krów i jednego opasa i przekazaniu odebranych zwierząt do Pana S. K., zam. K. M. ul. [...]. Z treści akt wynika, że na czas wydawania kontrolowanej decyzji Gmina T. posiadała umowę ze S. K. jako przyjmującym odebrane zwierzęta.
Przedstawiając stan prawny znajdujący zastosowanie w sprawie trzeba zacząć od tego, że aksjologia ustawy została zaprezentowana w art. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, który stanowi, że "1. Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę". Według art. 4 ust. 1 pkt 2 u.o.z. "Ilekroć w ustawie jest mowa o: "humanitarnym traktowaniu zwierząt" - rozumie się przez to traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Artykuł 6 ust. 1a. u.o.z. "Zabrania się znęcania nad zwierzętami". Art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt stanowi, że "Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: 10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji;".
Jednocześnie w art. 1 ust. 3 u.o.z. ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania działań na rzecz ochrony zwierząt, współdziałania w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi. Obowiązek ten został doprecyzowany w odniesieniu do wskazanych w nim podmiotów w treści art. 3 u.o.z., który stanowi, że "W celu realizacji przepisów ustawy Inspekcja Weterynaryjna oraz inne właściwe organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko-weterynaryjnym oraz z innymi instytucjami i organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt". Jedną z władczych form działania organów administracji publicznej mającą na celu uniemożliwienie właścicielowi lub opiekunowi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji została uregulowana w treści art. 7 ust. 1 pkt 2 u.o.z.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.o.z. " Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie"
Zgodnie z art. 7 ust. 1a. -2a u.o.z. decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.1b. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane. 1c. W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. 2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu. 2a. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni".
Art. 7 ust. 6 u.o.o.z. stanowi, że " Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone". Tę okoliczność powinny mieć na uwadze organy działające w sprawie jako jedną z warunkujących zwrot zwierząt.
Trzeba przy tym zauważyć, że w przypadkach, o których jest mowa w ust. 1 i 3 art. 7 u.o.z. kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Ta okoliczność ma zatem miejsce w przypadku kontrolowanej decyzji.
Odnosząc przywołany stan prawny do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z treścią art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i wymogami współdziałania organów administracji publicznej, o których jest mowa w art. 3 u.o.z. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika a argumentacja skargi tej oceny Sądu w żaden sposób nie podważyła, że w stanie faktycznym, w jakim została wydana kontrolowana decyzja bezsprzecznie zaistniały przesłanki, o jakich stanowi art. 7 ust. 1 u.o.z.
W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli weterynaryjnej NR [...], miejsce i data kontroli[...] [...], dn. 04.03.2019r.Podmiot/obiekt kontroli: gospodarstwo należące do Pana J. S., zam. [...], [...], nr gospodarstwa [...] Osoby/organy kontrolujące: 1) Powiatowy Lekarz Weterynarii w T.; 2) Z-ca PLW w T.; 3) Starszy Inspektor weterynaryjny. Upoważnienie nr [...] z dnia 02.01.2019 ważne do 31.12.2019. Te okoliczności obiektywizują wyniki kontroli. Jak wynika z treści protokołu kontrolę przeprowadzono w obecności J. S. oraz jego brata. Zakresem kontroli było: kontrola warunków utrzymania zwierząt z gatunku bydło na podstawie ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2019r. poz. 122) oraz identyfikacji i rejestracji zwierząt na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2017r. poz. 546 ze zm.) utrzymywanych w gospodarstwie w związku z wydanymi zaleceniami pokontrolnymi z dnia 13.09.2018r. przesłanymi pismem [...] z dnia 13.09.2018r. oraz wydaną decyzją administracyjną nr [...] z dnia 8.10.2018r.
W protokole jest adnotacja, że Protokół niniejszy może stanowić podstawę wdrożenia nakazowego postępowania administracyjnego. W protokole stwierdzono: "w dniu kontroli tj. 4 marca 2019r. w gospodarstwie pod adresem [...], [...] należącym do Pana J. S., stwierdzono 4 sztuki bydła (3 krowy oraz 1 opasa w wieku ponad 2 lata). Bydło w dalszym ciągu nie posiada oznakowania - brak kolczyków na uszach. Zwierzęta utrzymywane są w budynku, który może grozić zawaleniem, w dwóch pomieszczeniach, które w dalszym ciągu nie posiadają jednej ściany, a do których wchodzi się przez zawieszone dywany. W pomieszczeniu, w którym utrzymywany jest byk oraz jedna krowa brak dostępu światła z zewnątrz - brak okien, w związku z czym panuje zupełna ciemność. Zwierzęta utrzymywane są na zalegającym oborniku, bez świeżej ściółki. Warunki techniczne budynku inwentarskiego uległy pogorszeniu, jedna z bocznych ścian jest pochylona w kierunku do wewnątrz budynku, co może stwarzać zagrożenie dla zwierząt w nim utrzymywanych. Przed wejściem do budynku inwentarskiego, zalega znaczna ilość obornika, bezpośrednio granicząca z budynkiem. Na terenie gospodarstwa nie stwierdzono paszy przeznaczonej do skarmiania zwierząt.
Ponadto wg. oświadczenia brata Pana J., kilka dni wcześniej nagle padła 1 z utrzymywanych sztuk bydła- byk w wieku powyżej roku. Padnięta sztuka nadal przebywa na terenie gospodarstwa. Oświadczył również, że w dniu dzisiejszym ma przyjechać firma utylizacyjna w celu zabrania padłej sztuki". Protokół jest podpisany przez ww. osoby przeprowadzające kontrole. Podmiot został pouczony o prawie, sposobie i terminie wniesienia zastrzeżeń do ustaleń. Kontrolowany odmówił podpisania protokołu, o czym jest wzmianka.
Następnie Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. w pismem z dnia 5 marca 2019 r. adresowanym do Wójta Gminy T. w nawiązaniu do pisma [...] z dnia 10 sierpnia 2018r. informuje, że stan faktyczny opisany we wskazanym piśmie uległ drastycznemu pogorszeniu. W dniu 5 marca 2019r. przeprowadzono czynności kontrolne w gospodarstwie Pana [...], [...]. Pan J. S. będący właścicielem siedziby stada [...] znajdującej się pod adresem, [...], [...] utrzymujący obecnie 4 sztuki bydła nie wykonuje obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997r. ( Dz.U. z 2019, poz. 122) oraz ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2017r., poz. 546 ze zm.). Nie wykonuje obowiązków nałożonych decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. nr [...] z dnia 8.10.2018r. w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgodnie z ustawą z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2017 r., poz. 546 ze zm.) a w szczególności zaleceń pokontrolnych przesłanych pismem [...] z dnia 13.09.2018r. Nastepnie w omawianym piśmie jest informacja i ocena, że J. S. i jego brat to osoby w podeszłym wieku, które nie radzą sobie w prawidłowym sprawowaniu opieki nad zwierzętami, które są w ich posiadaniu. W dniu kontroli stwierdzono, że jedna z utrzymywanych sztuk padła kilka dni wcześniej. Padnięta sztuka nadal przebywa na terenie posesji pod adresem [...], [...]. Według oświadczenia brata właściciela zwierząt odbiór padłej sztuki ma nastąpić w dniu dzisiejszym. Pozostałe zwierzęta w dalszym ciągu utrzymywane są w budynku, który nie spełnia wytycznych ustawy o ochronie zwierząt. Warunki techniczne budynku inwentarskiego uległy pogorszeniu, jedna z bocznych ścian jest pochylona w kierunku do wewnątrz budynku, co może stwarzać zagrożenie dla zwierząt w nim utrzymywanych. Ponadto zwierzęta utrzymywane są w bardzo złych warunkach higienicznych- brak ściółki, zalegający obornik wewnątrz budynku, brak okien w jednej części budynku i drzwi, gdzie przebywa część zwierząt. W budynku nie ma poideł i karmideł. Na terenie gospodarstwa nie stwierdzono paszy przeznaczonej do karmienia zwierząt. Okolica budynku mieszkalnego i miejsca przetrzymywania zwierząt znajdują się sterty śmieci. Zwalone drzewo utrudnia dostęp do posesji. Według informującego Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. "Stan osób - właściciela zwierząt i jego brata nie pozwala na prawidłową opiekę nad bydłem oraz dokonywania odpowiednich napraw budynku dla zwierząt. Sytuacja opisana powyżej jest wynikiem braku opieki właściciela nad zwierzętami, co nosi znamiona zachowania wskazanego w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tj. Dz.U. z 2019r, poz.122)". Na podstawie art. 34a powołanej wyżej ustawy o ochronie zwierząt Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. zwraca się do Wójta Gminy T. o podjęcie w powyższej sprawie działań przewidzianych w art. 7ustawy. Następnie pismem z dnia 19 marca 2019 r. Zastępca Powiatowego Lekarza Weterynarii w T., poinformował Wójta Gminy T., że Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. w nawiązaniu do pisma [...] z dnia 5 marca 2019r., oraz w związku z decyzją Wójta Gminy T. z dnia 14 marca 2019r. nr [...] dotyczącej czasowego odebrania od dnia 20.03.2019r. Panu J. S., zam[...], [...] 3 krów i 1 opasa i przekazania odebranych zwierząt do Pana S. K., zam. [...] ul. [...], wyraża zgodę na przemieszczenie w/w zwierząt pomimo braku prawidłowego ich oznakowania, a tym samym braku wykonania nakazów decyzji własnej PLW w T. nr [...] z dnia 08.10.2018r., ze względu na dobrostan utrzymywanych sztuk bydła.
Mając na uwadze odzwierciedlony ww. dokumentami stan faktyczny sprawy Sąd podziela stanowisko prawne i ocenę stanu faktycznego organu II instancji, że w przedmiotowej sprawie można stwierdzić, że wypełniona została przesłanka z ww. wyżej przepisu. Materiał dowodowy wskazuje, iż zwierzęta w gospodarstwie J. S. utrzymywane są w skrajnie niewłaściwych warunkach bytowania. Dlatego też mając na uwadze treść art. 7 ust. 1 u.o.z., także i w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie istniała podstawa do odebrania zwierząt skarżącemu. Bez wątpienia skarżący nie dbał w sposób należyty o zdrowie zwierząt, a ich miejsce bytowania było w niedopuszczalnym stanie, co potwierdziła kontrola przeprowadzona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. w dniu 5 marca 2019 r. Sąd podziela także stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że organ I instancji błędnie powołał w decyzji pierwszoinstancyjnej art. 7 ust. 3 u.o.z., gdy tymczasem prawidłową podstawą prawną powinien być art. 7 ust. 1 o.u.z. Odebranie zwierząt miało bowiem miejsce po wydaniu kontrolowanej decyzji.
Wobec powyższych ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej decyzji nie zasługują na uwzględnienie argumenty skargi, które stanowią polemikę z trafną i opartą na prawie w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego decyzją Organu II instancji utrzymującą w mocy decyzje organu I instancji. Zarzut podnoszący niewłaściwość kontrolujących w przedmiocie oceny stanu technicznego budynku nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ocena i wypowiedź Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. dot. nienależytego stanu budynku, w którym przebywały zwierzęta oparta jest na oglądzie zewnętrznym i wewnętrznym budynku i na zobiektywizowanej ocenie według zasad doświadczenia życiowego i zasad fachowej wiedzy o wymogach przebywania, pielęgnowania i karmienia zwierząt, dla której nie trzeba było fachowej wiedzy organów nadzoru budowalnego, czy stan tego budynku pozwala na bytowanie zwierząt bez narażenia ich na przebywanie w niewłaściwych warunkach bytowania. Dla tej oceny wystarczające były okoliczności, że zwierzęta utrzymywane są w budynku, w dwóch pomieszczeniach, które w dalszym ciągu nie posiadają jednej ściany, a do których wchodzi się przez zawieszone dywany. Jest to istotne z uwagi na brak izolacji przed złymi warunkami atmosferycznymi w tym zimnem, mrozem i wilgocią. W pomieszczeniu, w którym utrzymywany jest byk oraz jedna krowa brak dostępu światła z zewnątrz - brak okien, w związku z czym panuje zupełna ciemność. A zatem występuje okoliczność braku dopływu światła w codziennym bytowaniu zwierząt. Sama ocena porównawcza w czasie o większym nachyleniu się ściany budynku także nie wymaga szczególnych uprawnień i może być oceną dokonaną przez osobę o doświadczeniu życiowym pozwalającym na podjęcie takiej racjonalnej oceny. W tym miejscu trzeba wspomnieć, że kontrola była wykonywana przez trzy uprawnione osoby w tym osobiście przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T.. Dla dokonanych ocen nie były zatem potrzebne sformalizowane dokumenty o stanie technicznym przedmiotowego budynku, gdyż taki aż taki stopień sformalizowania materiału dowodowego nie był potrzebny w realiach kontrolowanej sprawy. Zarazem skarżący nie przedstawił ekspertyzy o stanie technicznym tego budynku na potwierdzenie swojej tezy, że budynek, w którym przebywały zwierzęta jest w dobrym, wystarczającym stanie technicznym. Niezależnie od tej wykazanej przez kontrolowane organy okoliczności bytowania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania z treści protokołu wynika, że zwierzęta były utrzymywane w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. Świadczy o tym m.in. nieusunięty obornik, brak świeżej ściółki i obecność w gospodarstwie padłego zwierzęcia. W budynku nie było poideł i karmideł. W miejscu przetrzymywania zwierząt znajdują się sterty śmieci Na terenie gospodarstwa nie stwierdzono paszy przeznaczonej do karmienia zwierząt. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący dopuścił do bardzo złych warunków w jakich przebywały zwierzęta posiadających znamiona stanu rażącego zaniedbania i niechlujstwa. O tym, jak należy rozumieć pojęcie "rażącego zaniedbania" dowiedzieć można się z art. 4 ust. 11 u.o.z., stanowiącego, iż jest to drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Wiek skarżącego nie może uzdrowić tych okoliczności, gdyż wiedząc, że osobiście nie podoła obowiązkom związanym z posiadaniem zwierząt powinien był odpowiednio zapewnić i zorganizować wykonanie tych obowiązków. Bierność w tym działaniu nie może być uzasadniona tylko podeszłym wiekiem skarżącego w związku z czym należy przyjąć, że w sprawie zaistniało świadome dopuszczanie do opisanego powyżej zadawania bólu i cierpień ww. zwierzętom. Okoliczność, że zwierzętami obecnie chce się zając członek rodziny ma znaczenie dla potencjalnych, przyszłych czynności organów administracyjnych a nie dla obecnie kontrolowanej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło