II SA/Kr 55/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.D. i S.D. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżących o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.D. i S.D. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi T.D. i S.D. na postanowienie ........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia ..... czerwca 2008 roku skargę oddalił. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, wobec tego skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braku poprzez wypełnienie wniosku na formularzu "PPF" oraz jego odesłanie do tut. Sądu w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnili braki przesyłając wypełnione formularze wniosku. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwiema małoletnimi córkami: A. i A. . Ich miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go dochód skarżącego z tytułu umowy zlecenia w wysokości [....] zł oraz dochód skarżącej z tytułu umowy zlecenia w wysokości [....] zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolna wielkości [....] ha. Nie dysponują oni zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nadesłali: umowę o dzieło z dnia [....] wraz z rachunkiem za wykonanie pracy, umowę zlecenia z dnia [....] . wraz z rachunkiem za wykonanie pracy, umowę zlecenia z dnia [....] ., rachunki za gaz, telefon, abonament RTV, fakturę z energię elektryczną, ścieki, wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, zaświadczenie z dnia [....] o błędnym zaksięgowaniu kwot na koncie skarżącego, zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [....] . o nie korzystaniu przez skarżących z dofinansowania do działalności rolniczej oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w M. z dnia [....] o zarejestrowaniu T.D. w okresie od [....] . do [....] . jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczyli ponadto, iż na podstawie umowy darowizny zostali obdarowani działką zabudowaną położoną w M. połową domu oznaczoną numerem .....o powierzchni [....] m² i działką niezabudowaną oznaczoną numerem .......o powierzchni [....] m². Skarżąca T.D. na podstawie umowy darowizny stała się właścicielką działki położonej w C. oznaczoną numerem ......wielkości [....] arów i ......., z czego ....... arów jest ornych, a reszta to góra i nieużytek. Na podstawie umowy darowizny S.D. stał się współwłaścicielem w ......części działki o numerze ....... o powierzchni ........ha położonej we wsi B. . Z tytułu posiadania gruntu w C. i B. skarżący nie odnoszą żadnych korzyści, ani strat, ponieważ uprawami tych nieruchomości zajmują się nieodpłatnie członkowie rodziny (bracia). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), którego domagają się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną i życiową (do takich osób można zaliczyć m. in. bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia) nie mogą ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżących sytuacją majątkowa nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Należy bowiem zaznaczyć, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach związanych z postępowaniem, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i załączonych dokumentów źródłowych, zarówno T..D. ,, jak i S.D. posiadają miesięczne dochody w łącznej wysokości [....] zł. Skarżąca była, co prawda w okresie od [....] . do [....] . zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, ale obecnie, zgodnie ze złożonym oświadczeniem uzyskuje dochody z umowy zlecenia w wysokości [....] zł miesięcznie. Sytuacja taka pozwalała zaoszczędzenie odpowiednich środków na pokrycie kosztów zatrudnienia pełnomocnika z wyboru. Zauważyć należy, że skarżący są właścicielami majątku nieruchomego w postaci działki zabudowanej domem w M. , niezabudowanej działki w M. , działki w C. oraz działki w B. Posiadanie zaś majątku, a zwłaszcza nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych Pogląd ten prezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 24 marca 2004r., sygn. akt FZ 10/04; postanowienie z dnia 15 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 9/04; postanowienie z 17 października 2005r. sygn. akt II FZ 681/05). Podziela go również orzekający w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżących nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika. Skarżący dysponują bowiem miesięcznymi dochodami rzędu [....] zł oraz majątkiem nieruchomym, nie należą zatem do osób ubogich, a właśnie dla takich osób przewidziana jest instytucja prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zmianami).